საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში

იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საბაკალავრო ნაშრომი დამამთავრებელი სემესტრის შემაჯამებელი სასწავლო კომპონენტია, რომელიც სტუდენტის კვლევით უნარებსა და შეძენილ ცოდნას ამოწმებს. ნაშრომის მომზადების პროცესი თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევას, სტრუქტურულ და ტექნიკურ დამუშავებას, წინასწარ დადგენილი აკადემიური სტანდარტების დაცვასა და საგამოცდო კომისიის წინაშე საჯარო დაცვას მოიცავს. შეფასება 100-ქულიანი სისტემით ხდება, სადაც ხელმძღვანელის წილი მაქსიმუმ 60 ქულას, ხოლო კომისიისა 40 ქულას შეადგენს.

როგორ ხდება საბაკალავრო ნაშრომის თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევა?

თემა სტუდენტისა და ხელმძღვანელის მოსაზრებათა შეჯერებით შეირჩევა, ხოლო დებულების მიხედვით მისი დამტკიცება მერვე სემესტრის დასაწყისში ხდება. სტუდენტს უფლება აქვს, ნაშრომის თემატიკის მიმართულებით კომპეტენტური ხელმძღვანელი თავად შეარჩიოს. ხელმძღვანელი შეიძლება იყოს შესაბამისი მიმართულების პროფესორი, ასოცირებული პროფესორი ან ასისტენტ პროფესორი, აუცილებლობის შემთხვევაში კი შესაბამის მიმართულებაში დოქტორის ხარისხის მქონე მოწვეული პირი. შერჩეულ თემას საბაზო დეპარტამენტი განიხილავს და ფაკულტეტის საბჭო ოქმით ამტკიცებს.

თემის შერჩევისას სტუდენტმა და ხელმძღვანელმა ხელმისაწვდომი სამეცნიერო ლიტერატურა და უნივერსიტეტის სასწავლო თუ მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის შესაძლებლობები უნდა გაითვალისწინონ. სასურველია, რომ საბაზო დეპარტამენტმა წინასწარ მოამზადოს ზოგადი პრობლემატიკის სარეკომენდაციო ჩამონათვალი, რაც სტუდენტს საკვლევი მიმართულების განსაზღვრაში დაეხმარება.

სამუშაო პროცესის განმავლობაში საბაზო დეპარტამენტი მონიტორინგს უწევს კვლევის მსვლელობას და პერიოდულად ისმენს სტუდენტისა და ხელმძღვანელის ანგარიშს შესრულებული სამუშაოს შესახებ. ხელმძღვანელი კი ვალდებულია, სტუდენტის მუშაობას სისტემატური ზედამხედველობა გაუწიოს, დაეხმაროს მას სამუშაო პროცესის გეგმიურად წარმართვაში და გაუწიოს სათანადო კონსულტაციები. დეპარტამენტის წარდგინებით ფაკულტეტის საბჭო ნაშრომის შესრულების, ჩაბარებისა და დაცვის ზუსტ ვადებს განსაზღვრავს.

როგორია ნაშრომის სტრუქტურა და გაფორმების ტექნიკური სტანდარტები?

საბაკალავრო ნაშრომის აუცილებელი ნაწილებია: თავფურცელი, სარჩევი, შესავალი, ძირითადი ნაწილი (სასურველია თავებად და/ან პარაგრაფებად დაყოფილი), დასკვნა და გამოყენებული ლიტერატურა; საჭიროების შემთხვევაში ემატება დანართი. ნაშრომი ქართულ ენაზე სრულდება (გარდა უცხოენოვანი პროგრამებისა), იბეჭდება A4 ქაღალდზე, Sylfaen შრიფტით (ზომა 12, ინტერვალი 1,5). საბაზო დეპარტამენტში ის ფაკულტეტის საბჭოს მიერ დადგენილ ვადებში ბარდება დაბეჭდილი და ყდაში აკინძული სახით, ორ ეგზემპლარად, ელექტრონულ ვერსიასთან ერთად, რომელიც კომპაქტ-დისკზე (CD-R) უნდა იყოს ჩაწერილი.

შესავალში უნდა აისახოს თემის მიზანი და დასმული ამოცანები, გამოყენებული სამეცნიერო აპარატი და მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა. დასკვნით ნაწილში კი ის ძირითადი შედეგები უნდა იყოს წარმოდგენილი, რომლებიც დასმულ მიზნებსა და ამოცანებს პასუხობს. გამოყენებული ლიტერატურის ნუსხა ფორმდება APA სტილის ან აკადემიური წერის სტანდარტის მიხედვით ანბანური თანმიმდევრობით (ჯერ ქართულენოვანი, შემდეგ უცხოენოვანი წყაროები).

გვერდების მოცულობა (თავფურცლისა და ბიბლიოგრაფიის ჩათვლით) პროგრამული მიმართულების მიხედვით განსხვავდება:

სტანდარტული მინდვრებია: მარცხენა მხარე - 3 სმ, მარჯვენა - 1.5 სმ, ზედა და ქვედა მინდვრები კი - 2-2 სმ. თავფურცლის გარდა, ყველა გვერდი უნდა დაინომროს.

როგორ ფასდება საბაკალავრო ნაშრომი თესაუში?

ნაშრომის საბოლოო შეფასება 100-ქულიანი სისტემით ხდება და შედგება ხელმძღვანელის შეფასებისგან (მაქსიმუმ 60 ქულა, დანართი №2) და კომისიის წევრების შეფასებების საშუალო ქულისგან (მაქსიმუმ 40 ქულა, დანართი №3). დადებითი შეფასებისთვის სტუდენტმა შეფასების ორივე ფორმაში მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი უნდა გადალახოს და ქულათა ჯამი სულ მცირე 51 უნდა იყოს.

ხელმძღვანელი სტუდენტის ნაშრომს შემდეგი კრიტერიუმებით აფასებს: თემის აქტუალობა (10 ქულა), მიზნისა და ამოცანების განსაზღვრა (10 ქულა), ლოგიკური თანმიმდევრობა (15 ქულა), დასმული საკითხების გადაწყვეტის ადეკვატურობა (15 ქულა) და სტუდენტის ხელმძღვანელთან ურთიერთობის ინტენსიურობა (10 ქულა).

კომისიის თითოეული წევრი აფასებს: თემის აქტუალობა (10 ქულა), ლოგიკურობა (10 ქულა), ნაშრომის გაფორმება (5 ქულა), პრეზენტაცია (10 ქულა) და დასმულ კითხვებზე გაცემული პასუხები (5 ქულა).

დებულების 26-ე პუნქტის სკალა ასეთია:

• 91–100 ქულა (A) - ფრიადი;
• 81–90 ქულა (B) - ძალიან კარგი;
• 71–80 ქულა (C) - კარგი;
• 61–70 ქულა (D) - დამაკმაყოფილებელი;
• 51–60 ქულა (E) - საკმარისი;
• 41–50 ქულა (FX) - ვერ ჩააბარა;
• 0–40 ქულა (F) - ჩაიჭრა.

როგორ მიმდინარეობს საჯარო დაცვის პროცედურა და რა ხდება ჩაჭრის შემთხვევაში?

დაცვაზე დასაშვებად სტუდენტს ფინანსური დავალიანება არ უნდა ერიცხებოდეს, პროგრამის ყველა მოთხოვნა შესრულებული უნდა ჰქონდეს და შუალედური ზღვარიც გადალახული უნდა იყოს. დაცვა ღიად და საჯაროდ მიმდინარეობს საბაზო დეპარტამენტში, მერვე სემესტრის საგამოცდო სესიების ბოლოს, რექტორის მიერ დანიშნული საგამოცდო კომისიის წინაშე. კომისიაში შედის შესაბამისი/მონათესავე მიმართულების მინიმუმ 3-5 პროფესორი, ასოცირებული პროფესორი ან ასისტენტ პროფესორი, ან დოქტორის ხარისხის მქონე მოწვეული პირი. დეკანატი დაგეგმილ დაცვებს სულ ცოტა ერთი კვირით ადრე აცხადებს. თითოეულ სტუდენტს მოხსენებისთვის 10–15 წუთი ეძლევა, მთლიანი პროცედურა კი 40 წუთს არ აღემატება.

ხელმძღვანელი წერილობით დასკვნას შეფასებითურთ დაცვამდე სულ ცოტა 2 კვირით ადრე წარადგენს, ხოლო კომისიის წევრები ნაშრომს დაცვამდე მინიმუმ 1 კვირით ადრე ეცნობიან. მოხსენების შემდეგ შეკითხვების დასმის უფლება მხოლოდ კომისიის წევრებს აქვთ.

თუ ნაშრომი 41-ზე ნაკლები ქულით (F) შეფასდა, მისი განმეორებითი დაცვა არ მოხდება. სტუდენტს უფლება ეძლევა დაწეროს ახალი ნაშრომი იგივე ან სხვა ხელმძღვანელთან; ამ შემთხვევაში ის იხდის დამატებით გადასახადს შესაბამისი კრედიტების ასათვისებლად და აკადემიურ დავალიანებას დამატებით სემესტრებში აღმოფხვრის. მიღებული ქულის გასაჩივრება შესაძლებელია დეკანატში დაცვიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში, რასაც ფაკულტეტის საბჭო 4 სამუშაო დღეში განიხილავს; საბჭოსა და შესაბამისი კომისიის გადაწყვეტილებით შესაძლებელია დაცვის ხელმეორედ დანიშვნა.

რა მოთხოვნები მოქმედებს კონკრეტული საბაკალავრო პროგრამებისთვის და როგორ კონტროლდება პლაგიატი?

საბაკალავრო ნაშრომის საქმის წარმოებისას პლაგიატის აღმოჩენა ბაკალავრის დიპლომის არგაცემის ან ჩამორთმევის საფუძველია; ასეთ გადაწყვეტილებას ფაკულტეტის საბჭო და უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭო იღებს. ქართული და ინგლისური ფილოლოგიის პროგრამების მიხედვით, ნაშრომი დაცვამდე მოწმდება პლაგიატის (ტურნიტინის) პროგრამაზე; მსგავსების დასაშვები პროცენტი დოკუმენტებში მითითებული არ არის. გარდა ამისა, სხვადასხვა დარგობრივი მიმართულება რეგისტრაციისა და დაცვაზე დაშვებისთვის კრედიტების წინასწარ ათვისებას ითხოვს.

ქართულ და ინგლისურ ფილოლოგიაში საბაკალავრო ნაშრომს 10 კრედიტი ეთმობა და იგი VIII სემესტრში სრულდება. ისტორიის, ბიოლოგიისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების პროგრამებში საბაკალავრო ნაშრომი (10 კრედიტი) ძირითადი სწავლის სფეროს სავალდებულო კომპონენტშია და 100-ქულიანი სისტემით ფასდება; აგრონომიისა და სასურსათო ტექნოლოგიის პროგრამები შეფასების დეტალებს ნაშრომის სილაბუსზე მიუთითებს.

ზოგიერთ პროგრამაში ნაშრომს კრედიტობრივი წინაპირობები აქვს:

• ინფორმაციული ტექნოლოგიები: ნაშრომზე რეგისტრაციისთვის სტუდენტს ათვისებული უნდა ჰქონდეს ძირითადი სწავლის სფეროს სავალდებულო 120 კრედიტი, ხოლო დაცვაზე დასაშვებად - სულ მცირე 230 კრედიტი.
• საჯარო მმართველობა: ნაშრომის არჩევის წინაპირობაა I–VII სემესტრებში არანაკლებ 195 კრედიტის დაგროვება (მათ შორის ძირითადი სწავლის სფეროს სავალდებულო კომპონენტის ყველა კურსი, 105 კრედიტი), დაცვაზე დასაშვებად კი ჯამში 230 კრედიტის ათვისებაა საჭირო.

დაცვის დასრულების შემდეგ ნაშრომი შეფასების უწყისთან ერთად 2 აკადემიური წლის განმავლობაში საბაზო დეპარტამენტში ინახება, რის შემდეგაც უნივერსიტეტის არქივს გადაეცემა.

ხშირად დასმული კითხვები

როდის მტკიცდება საბაკალავრო ნაშრომის თემა და შესაძლებელია თუ არა მისი შეცვლა?

თემას საბაზო დეპარტამენტი განიხილავს და ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს; დებულების მიხედვით, დამტკიცება მერვე სემესტრის დასაწყისში ხდება. დამტკიცებული თემის შეცვლა მხოლოდ ერთხელ შეიძლება, მერვე სემესტრის დაწყებიდან ერთი თვის ვადაში.

რა მოცულობის უნდა იყოს საბაკალავრო ნაშრომი?

საბუნებისმეტყველო, ხელოვნების, სპორტის, საინჟინრო და აგრარული მიმართულებების პროგრამებისთვის ნაშრომის მოცულობა 15–35 გვერდია, ხოლო ყველა დანარჩენი საბაკალავრო პროგრამისთვის - 25–35 გვერდი (თავფურცლისა და ბიბლიოგრაფიის ჩათვლით).

როგორ ნაწილდება ქულები ხელმძღვანელსა და კომისიას შორის?

ნაშრომი 100-ქულიანი სისტემით ფასდება. ხელმძღვანელის შეფასება მაქსიმუმ 60 ქულაა, ხოლო კომისიის წევრების შეფასებების საშუალო ქულა - მაქსიმუმ 40 ქულა.

რა ხდება FX შეფასების (41–50 ქულა) მიღების შემთხვევაში?

FX შეფასების შემთხვევაში დაცვა დამატებით შეიძლება დაინიშნოს შეფასების გამოცხადებიდან არანაკლებ 10 დღის შემდეგ და არაუგვიანეს 15 დღისა.

რა შედეგი მოჰყვება F შეფასებას (0–40 ქულა)?

F შეფასების (41-ზე ნაკლები ქულა) შემთხვევაში განმეორებითი დაცვა არ ტარდება. სტუდენტს შეუძლია დაწეროს ახალი ნაშრომი იგივე ან სხვა ხელმძღვანელთან, გადაიხადოს დამატებითი გადასახადი შესაბამისი კრედიტების ასათვისებლად და აკადემიური დავალიანება დამატებით სემესტრებში აღმოფხვრას.

რა ვადებში შეიძლება საბაკალავრო ნაშრომის შეფასების გასაჩივრება?

სტუდენტს შეფასების გასაჩივრება დეკანატში განცხადების შეტანით დაცვიდან არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში შეუძლია. ფაკულტეტის საბჭო აღნიშნულ განცხადებას მიღებიდან არაუგვიანეს 4 სამუშაო დღეში განიხილავს.