საბაკალავრო და სამაგისტრო ნაშრომი
სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში
გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში (GRUNI) სამაგისტრო ნაშრომის მომზადება, გაფორმება და დაცვა ერთიანი საუნივერსიტეტო რეგულაციებით წესრიგდება. სამაგისტრო პროგრამები 120 ან 60 კრედიტს მოიცავს, ხოლო უშუალოდ საკვალიფიკაციო ნაშრომის მოცულობა 10-დან 30 კრედიტამდე მერყეობს. დაცვაზე დაშვების მთავარი წინაპირობა სამეცნიერო ხელმძღვანელის დადებითი დასკვნა და Turnitin-ის სისტემაში არაუმეტეს 12%-იანი დამთხვევაა. ნაშრომის სტრუქტურა და წყაროების მითითება APA 7 სტილის სტანდარტს ეფუძნება, ტექსტის მინიმალური მოცულობა კი 70 გვერდს შეადგენს.
რა მარეგულირებელი ბაზა და საკრედიტო მოცულობა განსაზღვრავს სამაგისტრო ნაშრომს?
სამაგისტრო ნაშრომის შესრულების წესები უნივერსიტეტის მასშტაბით ერთიან დოკუმენტებს ეფუძნება და ცალკეულ სკოლებს ინდივიდუალური წესები არ გააჩნიათ. პროცესი ძირითადად „მაგისტრატურის დებულებითა“ და „სტუდენტის სტატუსისა და სასწავლო პროცესის რეგლამენტით“ რეგულირდება, რეგლამენტის 42.1 პუნქტით მაგისტრის ხარისხისთვის ერთწლიან პროგრამაზე არანაკლებ 60, ორწლიანზე არანაკლებ 120 კრედიტია საჭირო; მაგისტრატურის დებულება და პროგრამის სტანდარტი კი 120-კრედიტიან (ან 60+60) პროგრამებს ასახელებს.
საკვალიფიკაციო ნაშრომისთვის გამოყოფილი კრედიტების რაოდენობა კონკრეტულ საგანმანათლებლო პროგრამებზეა დამოკიდებული. მაგალითად, „სამართლისა“ და „ბიზნესის ადმინისტრირების“ 120-კრედიტიან პროგრამებში სამაგისტრო ნაშრომს მეოთხე სემესტრში 30 კრედიტი ეთმობა. პროგრამაში „მასობრივი კომუნიკაცია და საზოგადოებასთან ურთიერთობა“ ნაშრომი 20 კრედიტს შეადგენს, ხოლო „კლინიკურ ფსიქოლოგიასა და კონსულტირებაში“ მესამე სემესტრში ისწავლება „სამაგისტრო ნაშრომის არქიტექტონიკა“ (4 კრედიტი), რასაც მეოთხე სემესტრში უშუალოდ ნაშრომის მომზადება (20 კრედიტი) მოსდევს.
ინგლისურენოვან პროგრამებში განსხვავებული განაწილება მოქმედებს: „Sustainable Business Management (MBA)“ პროგრამაზე ნაშრომი 10 კრედიტს ითვალისწინებს, ისევე როგორც ერთწლიან, 60-კრედიტიან პროგრამაზე „Sustainable Business Transformation“, სადაც „Master's thesis“ (10 კრედიტი) მეორე სემესტრშია. 2026-2027 სასწავლო წლის აკადემიური კალენდრის მიხედვით, საკვალიფიკაციო ნაშრომების დაცვა 2027 წლის 22-24 ივლისს ტარდება.
სამაგისტრო ნაშრომი არის წერითი ხასიათის სამეცნიერო-კვლევითი პროექტი, რომელსაც სტუდენტი აკადემიური პროგრამის დასრულებისას ასრულებს და საატესტაციო კომიტეტის ღია სხდომაზე საჯაროდ იცავს.
როგორ ხდება სამეცნიერო ხელმძღვანელის შერჩევა და რა ვადები მოქმედებს?
სტუდენტი სამეცნიერო ხელმძღვანელს სკოლის აკადემიური ან მოწვეული პერსონალიდან ირჩევს, თუმცა მას სხვა კანდიდატურის შეთავაზების უფლებაც აქვს. ხელმძღვანელს ერთდროულად არაუმეტეს 5 მაგისტრანტის ხელმძღვანელობა შეუძლია. თემებსა და ხელმძღვანელებს სკოლის დეკანი სტუდენტთა განცხადებების საფუძველზე, მეორე აკადემიური წლის არაუგვიანეს დეკემბრის თვეში ამტკიცებს.
ხელმძღვანელს უფლება აქვს, მუშაობის დაწყებამდე ან დაწყებიდან არაუგვიანეს ერთი თვის ვადაში, წერილობითი დასაბუთებით უარი თქვას პროცესის წარმართვაზე. მეორე სემესტრიდან კვლევაზე მუშაობა დამტკიცებული სილაბუსის მიხედვით მიმდინარეობს. თემის შეცვლა დასაშვებია კვლევის დაწყებიდან არაუგვიანეს 3 კვირისა, რისთვისაც დეკანისადმი მიმართვა და ხელმძღვანელის ხელმოწერაა საჭირო. ამ ვადის დარღვევის შემთხვევაში დაცვის პერიოდი გადაიწევს.
სამუშაოს დასრულების შემდეგ ხელმძღვანელი წერილობით დასკვნას ამზადებს. უარყოფითი დასკვნის არსებობისას მაგისტრანტი დაცვაზე არ დაიშვება. საგულისხმოა, რომ მაგისტრატურის დებულებაში რეცენზენტის ინსტიტუტი ნახსენები არ არის. ხელმძღვანელის საქმიანობა რამდენიმე კრიტერიუმით ფასდება, მათ შორისაა რეგულაციების დაცვა, კვლევის ხარისხი, სტუდენტთა ანონიმური გამოკითხვა და ნაშრომების დადგენილ ვადებში დაცვაზე წარდგენის მაჩვენებელი.
როგორ მიმდინარეობს საჯარო დაცვა და რა შეუსაბამობაა შეფასების სისტემაში?
საატესტაციო კომიტეტს დეკანის წარდგინებით რექტორი ამტკიცებს დაცვამდე არაუგვიანეს 25 დღით ადრე. კომიტეტი არანაკლებ 5 წევრისგან შედგება. დაცვის თარიღსაც დეკანი ნიშნავს. საჯარო დაცვისთვის ნაშრომი მატერიალური და ელექტრონული ფორმით, აკინძული სახით, სკოლის ადმინისტრირების ოფისს დაცვამდე არაუმეტეს 20 დღით ადრე ბარდება.
დაცვაზე დაშვების აუცილებელი წინაპირობებია სასწავლო კომპონენტის სრულად დახურვა, ხელმძღვანელის დადებითი დასკვნა და Turnitin-ის ანგარიში არაუმეტეს 12%-იანი დამთხვევით. კომიტეტის წევრებს ელექტრონული ვერსია გამოცდამდე არაუგვიანეს 15 დღით ადრე ეგზავნებათ. დაცვის პროცედურა სტუდენტის მოხსენებით იწყება, რომლისთვისაც არაუმეტეს 20 წუთია გამოყოფილი. ამას მოსდევს ხელმძღვანელის გამოსვლა და კითხვა-პასუხისა და დისკუსიის ეტაპი.
უნივერსიტეტის დოკუმენტაციაში შეფასების სისტემის ორგვარი შკალა გვხვდება, რაც რეგულაციებს შორის არსებულ შეუსაბამობას ცხადყოფს:
| ქულათა ინტერვალი | მაგისტრატურის დებულების შკალა | რეგლამენტის შკალა |
|---|---|---|
| 91–100 | ფრიადი (summa cum laude) | A (ფრიადი) |
| 81–90 | ძალიან კარგი (magna cum laude) | B (ძალიან კარგი) |
| 71–80 | კარგი (cum laude) | C (კარგი) |
| 61–70 | საშუალო (bene) | D (დამაკმაყოფილებელი) |
| 51–60 | დამაკმაყოფილებელი (rite) | E (საკმარისი) |
| 41–50 | არადამაკმაყოფილებელი (insufficient) | FX (ვერ ჩააბარა) |
| 0–40 | სრულიად არადამაკმაყოფილებელი (sub omni canone) | F (ჩაიჭრა) |
აკადემიური ხარისხი 51-100 ქულის მიღებისას ენიჭება. დიპლომის კატეგორია კი პროგრამის ყველა საბოლოო შეფასების საშუალო ქულით განისაზღვრება: წარჩინების დიპლომი 91-100 ქულაზე, დიპლომი 51-90 ქულაზე.
რა წესები მოქმედებს წარუმატებლობისა და შედეგების გასაჩივრებისას?
ხელმძღვანელის უარყოფითი დასკვნის ან დაცვაზე 41-50 ქულის (FX / insufficient) მიღებისას სტუდენტს კორექტირებული ნაშრომის წარდგენა მომდევნო სემესტრში შეუძლია. FX-ის შემთხვევაში დამატებითი დაცვა მხოლოდ ერთხელ ინიშნება; თუ დამატებით დაცვაზე სტუდენტი F-ს მიიღებს, სტატუსი უწყდება. პირველ ცდაზე 0-40 ქულის (F / sub omni canone) მიღებისას მაგისტრანტი იმავე სამეცნიერო-კვლევითი კომპონენტის ხელახლა წარდგენის უფლებას კარგავს, თუმცა შეუძლია ერთჯერადად, მომდევნო ან დამატებით სემესტრში, ახალი თემისა და შესაბამისი ხელმძღვანელის განსაზღვრით შეასრულოს და დაიცვას ახალი ნაშრომი.
სამაგისტრო ნაშრომის შეფასების გასაჩივრება მაგისტრატურის დებულებით წესრიგდება; დაცვის შედეგის გასაჩივრება შეუძლია როგორც სტუდენტს, ისე გარეშე პირს. საჩივარი აკადემიური კომიტეტის სახელზე გადაწყვეტილების გამოქვეყნებიდან 15 დღის ვადაში შეიტანება. განზრახ პლაგიატსა და მონაცემთა გაყალბებაზე გასაჩივრების ვადა შეუზღუდავია. აკადემიურ კომიტეტს შეუძლია საატესტაციო კომიტეტის გადაწყვეტილება შეაჩეროს და არაუგვიანეს 10 დღისა არანაკლებ ორი ექსპერტი გამოყოს, რომელთაც შესაბამის სფეროში არანაკლებ ერთი კვლევა აქვთ გამოქვეყნებული; ექსპერტებს ნაშრომი ანონიმურად გადაეცემათ.
ექსპერტული დასკვნის მომზადებას არაუმეტეს ერთი თვე ეთმობა, რის შემდეგაც სტუდენტს პასუხებისთვის 15 დღე ეძლევა. საბოლოოდ, აკადემიური კომიტეტი 10 დღეში განიხილავს მასალებს. კომიტეტს შეუძლია ხარისხის გაუქმება (რაც 5 სამუშაო დღეში ეცნობება განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს), ნაშრომის ერთი წლით გადამუშავებაზე დაბრუნება ან პროცედურული დარღვევის გამოვლენისას ახალი საატესტაციო კომიტეტის დანიშვნა.
რა მოთხოვნები არსებობს პლაგიატსა და ხელოვნურ ინტელექტზე (AI)?
უნივერსიტეტის აკადემიური სტანდარტით, Turnitin-ის პროგრამაში ტექსტის დამთხვევა არსებულ ან ორიგინალ მასალასთან 12%-ს არ უნდა აღემატებოდეს. ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება რეგულირდება „სამეცნიერო კვლევის ეთიკის“ დოკუმენტით, რომლის მიხედვითაც ნაშრომი აკადემიური პატიოსნების სრული დაცვით უნდა შესრულდეს, მათ შორის AI-ის მიერ დამუშავებული ან გენერირებული მონაცემების სათანადო ციტირების გზით.
ეთიკის სტანდარტი პლაგიატის ორ ძირითად ფორმას გამოყოფს: უნებლიე და განზრახ პლაგიატს. დარღვევად მიიჩნევა ციტირება ბრჭყალების გარეშე, პერიფრაზირება წყაროს მითითების გარეშე, კვლევის შედეგების უწყაროდ გამოყენება, ვებგვერდებიდან მასალის პირდაპირი კოპირება და კომპილაცია. ეთიკის დარღვევებად მიიჩნევა ასევე კვლევის შედეგებისა და წყაროების ფალსიფიცირება, თვითპლაგიატი და საავტორო უზურპაცია (საკუთარი როლის გაზვიადება ან ზეწოლა თანაავტორობის მისაღწევად).
უნებლიე პლაგიატად კვალიფიცირდება შემთხვევა, როდესაც ავტორი პერიფრაზირებისას ორიგინალური ტექსტის ფრაზებს მხოლოდ ოდნავ ცვლის და მას წყაროს მითითების გარეშე, საკუთარ აზრად წარმოადგენს.
თუ ავტორი პლაგიატს არ აღიარებს, დეკანის წარდგინებით საკითხს კვლევის ეთიკის კომიტეტი განიხილავს, მათ შორის Turnitin-ის პროგრამით. პირველ შემთხვევაზე კომიტეტს შეუძლია გაფრთხილება მისცეს და ნაშრომის გადამუშავება დაავალოს (ან დეკანატს მონიტორინგი დაავალოს), განმეორებისას კი დეკანის წინაშე სტატუსის შეწყვეტის საკითხი აღძრას. უნებლიე პლაგიატის აღმოჩენისას საკვალიფიკაციო ნაშრომი ავტორს კორექტირებისთვის უბრუნდება და ხარვეზის გამოსწორებამდე დაცვაზე არ დაიშვება.
როგორია ნაშრომის სტრუქტურა და ტექნიკური პარამეტრები?
სამაგისტრო ნაშრომის მოცულობა A4 ფორმატის არანაკლებ 70 გვერდს უნდა შეადგენდეს. ტექსტი იკრიფება Sylfaen-ის შრიფტით, 11 ზომითა და 1.5 ინტერვალით. სათაურებისა და ქვესათაურებისთვის გამოიყენება 12-14 ზომა. გვერდის ველები შემდეგნაირად ნაწილდება: ზედა და ქვედა - 2 სმ, მარცხენა - 3 სმ, მარჯვენა - 1.5 სმ. აბზაცები თითო ინტერვალის გამოტოვებით გამოიყოფა.
ნაშრომის აგებულება ორ ძირითად ბლოკად იყოფა:
- ფორმალური ნაწილი: თავფურცელი, განაცხადი ეთიკის თაობაზე (ცალკე ფურცელზე ხელმოწერით), აბსტრაქტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე (150-350 სიტყვა, ციტატებისა და ცხრილების გარეშე), მადლიერება და მიძღვნა (ნებაყოფლობითი), სარჩევი, საილუსტრაციო მასალების ნუსხა, აბრევიატურები და განმარტებები.
- ძირითადი ნაწილი: შესავალი, სამეცნიერო ლიტერატურის მიმოხილვა, კვლევის ანგარიში ან აღწერა, კვლევის შედეგები, განსჯა/მსჯელობა (შედეგების საფუძვლიანი ანალიზი), მიგნებები, დასკვნა, რეკომენდაციები, ბიბლიოგრაფია და დანართები.
წყაროების მითითება და ბიბლიოგრაფიის შედგენა ხორციელდება APA 7 სტილის წესების მიხედვით. ტექსტში მითითებისას გამოიყენება ავტორის გვარი და გამოცემის წელი. ბიბლიოგრაფიაში წყაროები ანბანურადაა დალაგებული: ჯერ ქართულენოვანი, შემდეგ კი უცხოური ლიტერატურა.
„მიგნებების“ ნაწილში ავტორი თავის აღმოჩენას ან სიახლეს წარმოაჩენს (მაგალითად, ახალი სერვისის ან მართვის სისტემის შემუშავება, ახალი ტერმინის შემოტანა). ტექსტი უნდა დაიწყოს პირველ ან მესამე პირში, და არა შერეულად.
ტექსტში ციტირებისას მოქმედებს შემდეგი ფორმატი: ერთი ავტორის შემთხვევაში - (ჭარაია, 2024), ორი ავტორისას - (თაქთაქიშვილი, ჭარაია, 2024), ხოლო სამი ან მეტი ავტორისას - (შენგელია და სხვები, 2024) ან Shengelia et al. (2024). თუ გამოცემის თარიღი უცნობია, იწერება „წ.უ.“ (n.d.), ხოლო დასაბეჭდად მიღებულ მასალებზე მიეთითება „ბეჭდვაშია“ (in press).
ხშირად დასმული კითხვები
რა მაქსიმალური პროცენტია დაშვებული Turnitin-ის შემოწმებისას?
უნივერსიტეტის დებულებისა და სამეცნიერო კვლევის ეთიკის სტანდარტის მიხედვით, Turnitin-ის პროგრამით შემოწმებისას ტექსტის დამთხვევა ორიგინალ ან არსებულ მასალასთან 12%-ს არ უნდა აღემატებოდეს. ამ ზღვრის გადაჭარბების შემთხვევაში ნაშრომი საჯარო დაცვაზე არ დაიშვება.
რა მოცულობის უნდა იყოს სამაგისტრო ნაშრომი და რა შრიფტით იკრიფება?
ნაშრომის მოცულობა A4 ფორმატის არანაკლებ 70 გვერდი უნდა იყოს. ტექსტი იკრიფება Sylfaen-ის შრიფტით (ძირითადი ტექსტი 11 ზომა, სათაურები 12-14 ზომა), 1.5 ხაზთაშორისი ინტერვალითა და დადგენილი ველების (მარცხენა 3 სმ, მარჯვენა 1.5 სმ, ზედა/ქვედა 2 სმ) დაცვით.
რამდენ სტუდენტს შეუძლია უხელმძღვანელოს ერთმა პროფესორმა?
მაგისტრატურის დებულების 7.5 პუნქტის თანახმად, ერთ სამეცნიერო ხელმძღვანელს უფლება აქვს ერთდროულად უხელმძღვანელოს არაუმეტეს 5 სამაგისტრო ნაშრომს. ხელმძღვანელს ირჩევს სტუდენტი სკოლის აკადემიური ან მოწვეული პერსონალიდან.
რა ხდება დაცვაზე ჩაჭრის (F შეფასების) შემთხვევაში?
პირველ ცდაზე F შეფასების (0-40 ქულა) მიღებისას სტუდენტი იმავე ნაშრომის ხელახლა წარდგენის უფლებას კარგავს. თუმცა მას ეძლევა შესაძლებლობა, ერთჯერადად, მომდევნო ან დამატებით სემესტრში, ახალი თემისა და შესაბამისი ხელმძღვანელის განსაზღვრით მოამზადოს და დაიცვას ახალი სამაგისტრო ნაშრომი.
რა ვადებში საჩივრდება სამაგისტრო ნაშრომის შეფასება?
საჩივარი აკადემიური კომიტეტის სახელზე შედის გადაწყვეტილების გამოქვეყნებიდან 15 დღის ვადაში. განზრახ პლაგიატისა და მონაცემთა გაყალბების აღმოჩენის შემთხვევებში გასაჩივრების ვადა შეუზღუდავია. კომიტეტი ნიშნავს ორ ანონიმურ ექსპერტს საქმის შესასწავლად.
როგორ რეგულირდება ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება?
უნივერსიტეტის ეთიკის სტანდარტის მიხედვით, ხელოვნური ინტელექტის მიერ დამუშავებული ან გენერირებული მონაცემების გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ აკადემიური პატიოსნების პრინციპების სრული დაცვით. ყველა მსგავსი მონაცემი ნაშრომში სათანადოდ და მკაფიოდ უნდა იყოს დამოწმებული.
რა ვადით ადრე ბარდება ნაშრომი ადმინისტრაციაში დაცვამდე?
საჯარო დაცვისთვის აკინძული ნაშრომი მატერიალური და ელექტრონული ფორმით სკოლის ადმინისტრირების ოფისს წარედგინება დაცვამდე არაუმეტეს 20 დღით ადრე. საატესტაციო კომიტეტის წევრებს კი ელექტრონული ვერსია გამოცდამდე არაუგვიანეს 15 დღით ადრე ეგზავნებათ.
ნახე, როგორ ვწერთ — საბაკალავრო ნაშრომის ნიმუში