საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტში (GAU)

ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტში (GAU) საბაკალავრო ნაშრომის შესრულების ერთიანი საუნივერსიტეტო დებულება გამოქვეყნებული არ არის. არის თუ არა პროგრამაში ნაშრომი, სავალდებულოა თუ არჩევითი და რამდენი კრედიტია, კონკრეტული საგანმანათლებლო პროგრამის სასწავლო გეგმით განისაზღვრება. აკადემიური ნაშრომები Strikeplagiarism.com-ის პლატფორმით მოწმდება, სადაც მსგავსების დადგენილი კოეფიციენტები მოქმედებს. ამასთან, უნივერსიტეტის ეთიკის კოდექსი და ხელოვნური ინტელექტის (AI) პოლიტიკა დეტალურად აწესრიგებს აკადემიურ კეთილსინდისიერებას, ტექნოლოგიების გამოყენების დონეებს, დეკლარირების წესსა და გასაჩივრების მექანიზმებს.

როგორ რეგულირდება საბაკალავრო ნაშრომი GAU-ში?

უნივერსიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე საბაკალავრო ნაშრომის შესრულების, გაფორმებისა და დაცვის ერთიანი წესი გამოქვეყნებული არ არის. ნაშრომის სტრუქტურის, მოცულობის, ციტირების სტილის, ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის მოთხოვნების დასაზუსტებლად სტუდენტმა უშუალოდ შესაბამის სკოლასა და კონკრეტული კურსის სილაბუსს უნდა მიმართოს.

ხელმისაწვდომ საუნივერსიტეტო დოკუმენტაციაში არ მოიპოვება ცენტრალიზებული ინსტრუქცია, რომელიც ნაშრომის გვერდების ან სიტყვების რაოდენობას, თავების განლაგებას, დაცვის კომისიის შემადგენლობასა და წარდგენის ზუსტ ვადებს განსაზღვრავს. ამასთან, უნივერსიტეტის დოკუმენტებში მოხსენიებული „აკადემიური კეთილსინდისიერების პოლიტიკა და მექანიზმები“ ვებგვერდზე გამოქვეყნებული არ არის.

სწორედ ამის გამო, სტუდენტმა თითოეული დეტალი, მათ შორის გამოყენებული ლიტერატურის გაფორმების წესი და ნაშრომის ჩაბარების გრაფიკი, სკოლის ადმინისტრაციასთან და ხელმძღვანელთან ერთად, უშუალოდ სასწავლო სილაბუსის მიხედვით უნდა დააზუსტოს.

რა სტატუსი აქვს საბაკალავრო ნაშრომს სხვადასხვა საგანმანათლებლო პროგრამაში?

საბაკალავრო ნაშრომი GAU-ს ყველა პროგრამაში სავალდებულო კომპონენტი არ არის. ბიზნესისა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა სკოლებში იგი ხშირად არჩევითია, სამართლის პროგრამაში მას კვლევითი პროექტი ანაცვლებს, ხოლო ინფორმატიკისა და ინჟინერიის მიმართულებებზე ნაშრომი ძირითად და სავალდებულო კვლევით კომპონენტად არის განსაზღვრული.

პროგრამების სასწავლო გეგმები ერთმანეთისგან კრედიტების მოცულობითა და დაშვების წინაპირობებით საგრძნობლად განსხვავდება:

• ბიზნესის ადმინისტრირების ქართულენოვან საბაკალავრო პროგრამაში ნაშრომი 12-კრედიტიანი არჩევითი საგანია და მის გასავლელად სავალდებულო კურსების 132 კრედიტის დაგროვებაა საჭირო, ხოლო ინგლისურენოვან პროგრამაში წინაპირობა 120 კრედიტს შეადგენს.
• სამართლის 180-კრედიტიან პროგრამაში საბაკალავრო ნაშრომი სასწავლო გეგმაში არ არის. ძირითადი სწავლის სფეროს არჩევით კომპონენტში არის 5-კრედიტიანი „საბაკალავრო კვლევითი პროექტი“, რომელიც „პრაქტიკული სამართლებრივი აქტივობისა და პროფესიული პორტფოლიოს“ ალტერნატივაა: სტუდენტისთვის, რომელიც არ გადის სტაჟირებას, არ არის დასაქმებული სამართლის სფეროში და ვერ წარმოადგენს დადასტურებულ პროფესიულ გამოცდილებას, ამ ორი კომპონენტიდან ერთ-ერთის არჩევა სავალდებულოა.
• ინფორმატიკისა და ინჟინერიის სკოლაში ნაშრომი სავალდებულოა. კრედიტების რაოდენობა მერყეობს 10-დან (კომპიუტერული მეცნიერება, ინფორმაციული ტექნოლოგიების მენეჯმენტი) 20 კრედიტამდე (240-კრედიტიანი ინფორმატიკის პროგრამა). მშენებლობის პროგრამაში სასწავლო გეგმასა და კურიკულუმს შორის შეუსაბამობაა, რადგან დოკუმენტებში მითითებულია 16 და 18 კრედიტი.
• ჰუმანიტარულ პროგრამებში (ქართული ფილოლოგია, ისტორია, ინგლისური ფილოლოგია) ძირითადი სფეროს არჩევით კურსებში გათვალისწინებულია კვლევითი კომპონენტი: საბაკალავრო ნაშრომი (12 კრედიტი) ან ჯგუფური კვლევითი პროექტი (ქართულ ფილოლოგიასა და ისტორიაში 6, ინგლისურ ფილოლოგიაში 9 კრედიტი). პროგრამაში „მედიაპროდუქცია და ვიზუალური მეთოდები დიზაინში“ კი 16-კრედიტიანი საკვალიფიკაციო ნაშრომი/პროექტი სავალდებულო ნაწილშია და მე-8 სემესტრშია.

როგორ ფასდება საბაკალავრო ნაშრომი და რა წესით საჩივრდება შედეგები?

ნაშრომის შეფასება 100-ქულიანი სისტემით ხორციელდება და შუალედურ და დასკვნით კომპონენტებს ეფუძნება. კრედიტის მისაღებად სტუდენტმა მინიმუმ 51 ქულა (E შეფასება) უნდა დააგროვოს. პროგრამის კომპონენტის შეფასებას სტუდენტი შედეგების ოფიციალური გამოქვეყნებიდან სამი დღის ვადაში, დეკანთან დასაბუთებული საჩივრით ასაჩივრებს.

სასწავლო პროცესის მართვის ინსტრუქციის 22-ე მუხლის თანახმად, დაუშვებელია კრედიტის მინიჭება მხოლოდ ერთი ფორმის შეფასებით. შეფასების სისტემა მოიცავს დადებით (A - 91-100, B - 81-90, C - 71-80, D - 61-70, E - 51-60) და უარყოფით კატეგორიებსაც (FX - 41-50 და F - 40 ან ნაკლები).

შედეგების გასაჩივრებისას დეკანი საჭიროების შემთხვევაში დარგობრივ კომისიას ქმნის. თუ საქმეში ეთიკის ნორმების დარღვევის ნიშნები გამოიკვეთება, მასალები დისციპლინარული წარმოების ორგანოს გადაეცემა. კეთილსინდისიერების საქმეზე კი 2026 წლის კოდექსის 32-ე მუხლით კომისიის დასკვნის ან საბოლოო შიდა გადაწყვეტილების მიღებიდან 10 სამუშაო დღეში შეიძლება მოითხოვო დამოუკიდებელი გადახედვა, რომელსაც სამი დამოუკიდებელი პირი ახორციელებს (მათგან სულ მცირე ერთი გარე წევრია). ასეთი საჩივარი სადავო დისციპლინური სანქციის აღსრულებას მის გადაწყვეტამდე აჩერებს.

რა წესით მოწმდება პლაგიატი Strikeplagiarism-ის სისტემაში?

GAU-ში აკადემიური ნაშრომების შემოწმება ვებპლატფორმა Strikeplagiarism.com-ის მეშვეობით ხდება. ჩაბარებული საბოლოო ნაშრომის შემოწმება სავალდებულო და უფასოა, ხოლო წინასწარი შემოწმების უფლება სტუდენტს ფასიან საფუძველზე მაქსიმუმ ორჯერ ეძლევა. შემოწმება შესაძლებელია Microsoft Word-ის ან დაუსკანერებელი PDF-ის ფორმატში, ქართულენოვანი ნაშრომისთვის კი Sylfaen შრიფტი აუცილებელია.

პლაგიატის არსებობაზე შემოწმების წესის თანახმად, ნაშრომის შეფასებისთვის დადგენილია მსგავსების კოეფიციენტების კონკრეტული ზღვრები:

• მსგავსების კოეფიციენტი (SC)1 (5-სიტყვიანი დამთხვევები) 30%-ს არ უნდა აღემატებოდეს;
• მსგავსების კოეფიციენტი (SC)2 (25-სიტყვიანი მონაკვეთები) 5%-ს არ უნდა აღემატებოდეს;
• მსგავსების კოეფიციენტი (QC)3 (ციტატების სახით არსებული ფრაზები) 20%-ს არ უნდა აღემატებოდეს.

თუ რომელიმე კოეფიციენტი დადგენილ ზღვარს გადააჭარბებს, დეკანი შეფასების კომისიას იწვევს. კომისიას გამოაქვს ერთ-ერთი გადაწყვეტილება: დაშვება დაცვაზე, დაცვაზე არდაშვება (როცა პლაგიატი არ დასტურდება, მაგრამ მსგავსება მაღალია) ან დაცვაზე არდაშვება და საქმის ეთიკის კომისიისთვის გადაცემა. 2026 წლის კოდექსის 22-ე მუხლის მიხედვით კი მსგავსების პროცენტი მხოლოდ სიგნალია შემდგომი ანალიზისთვის და მხოლოდ ტექნიკური მაჩვენებლის გამო ავტომატური სანქციის დაკისრება აკრძალულია.

როგორ რეგულირდება კვლევის ეთიკა და ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება?

2026 წლის კოდექსითა და პოლიტიკით იკრძალება პლაგიატი, ფაბრიკაცია, ფალსიფიკაცია და ნაშრომის შეკვეთა. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების წესი თითოეული შეფასებადი დავალებისთვის დონით (დონე 0, დონე 1, დონე 2) განისაზღვრება. AI-ის თანაავტორად მითითება დაუშვებელია, ხოლო დონე 1-სა და დონე 2-ზე ნაშრომს მოკლე დეკლარაცია ერთვის.

აკადემიურ დავალებებში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება სამ ძირითად დონედ იყოფა:

• დონე 0: დავალების დამოუკიდებლად შესრულება AI-ის გარეშე.
• დონე 1: დაშვებულია მხოლოდ დავალების პირობებში კონკრეტულად მითითებული დახმარება.
• დონე 2: AI-ის წინასწარ განსაზღვრული ინტეგრირებული გამოყენება; ფასდება სტუდენტის კრიტიკული შემოწმება და დამოუკიდებელი დასაბუთება.

დონე 1-სა და დონე 2-ზე მუშაობისას სტუდენტი ავსებს დეკლარაციას, სადაც უთითებს ინსტრუმენტსა და ხელმისაწვდომ ვერსიას, გამოყენების თარიღს, მიზანს, ნაშრომის შესაბამის ნაწილსა და შემოწმების მეთოდს. დაუშვებელია გამოგონილი ციტატების, წყაროების ან მონაცემების გამოყენება, ხოლო პერსონალური ან კონფიდენციალური მასალა AI სისტემაში სამართლებრივი საფუძვლისა და უსაფრთხოების შეფასების გარეშე არ იტვირთება. ამასთან, AI-დეტექტორის ქულა მხოლოდ დამხმარე სიგნალია, დარღვევის დამტკიცების ტვირთი განმხილველ ორგანოს ეკისრება და სტუდენტს არ ევალება უდანაშაულობის მტკიცება მხოლოდ პროგრამული მაჩვენებლის საფუძველზე.

ხშირად დასმული კითხვები

სად შეიძლება ვნახო GAU-ს საბაკალავრო ნაშრომის ოფიციალური ფორმატირების წესი?

GAU-ს ვებგვერდზე საბაკალავრო ნაშრომის ერთიანი წესი გამოქვეყნებული არ არის. მოცულობის, სტრუქტურისა და გაფორმების ზუსტი მოთხოვნები სტუდენტმა საკუთარი სკოლის ადმინისტრაციასა და კონკრეტული სასწავლო კურსის სილაბუსში უნდა დააზუსტოს.

რომელი პროგრამით მოწმდება პლაგიატი ქართულ-ამერიკულ უნივერსიტეტში?

აკადემიური ნაშრომები ვებპლატფორმა Strikeplagiarism.com-ის მეშვეობით მოწმდება. შემოწმება შესაძლებელია Microsoft Word-ის ან დაუსკანერებელი PDF-ის ფორმატში, ქართულენოვანი ნაშრომისთვის კი Sylfaen შრიფტი აუცილებელია.

რა მაქსიმალური მსგავსების კოეფიციენტებია დაშვებული ნაშრომში?

პლაგიატის შემოწმების წესით დადგენილია შემდეგი ზღვრები: 5-სიტყვიანი დამთხვევების კოეფიციენტი (SC1) 30%-ს არ უნდა აღემატებოდეს, 25-სიტყვიანი მონაკვეთების კოეფიციენტი (SC2) - 5%-ს, ხოლო ციტატების კოეფიციენტი (QC3) - 20%-ს.

შეიძლება თუ არა ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება საბაკალავრო ნაშრომზე მუშაობისას?

AI-ის გამოყენება სილაბუსით განსაზღვრულ დონეზეა დამოკიდებული. ნებადართული გამოყენებისას (დონე 1 ან დონე 2) სტუდენტმა ნაშრომს დეკლარაცია უნდა დაურთოს. AI-ის თანაავტორად მითითება ან გამოგონილი მონაცემების გამოყენება კატეგორიულად იკრძალება.

შეიძლება თუ არა სტუდენტის დასჯა მხოლოდ AI დეტექტორის მაჩვენებლის გამო?

საუნივერსიტეტო პოლიტიკით AI-დეტექტორის მაჩვენებელი მხოლოდ დამხმარე სიგნალია და ვერ გახდება სანქციის ერთადერთი საფუძველი. დარღვევის დამტკიცების ტვირთი ეკისრება განმხილველ ორგანოს და არა სტუდენტს.

რამდენი დღეა გამოყოფილი შეფასების გასასაჩივრებლად?

სასწავლო პროცესის მართვის ინსტრუქციით, სტუდენტს შედეგების ოფიციალური გამოქვეყნებიდან 3 დღის ვადაში შეუძლია დეკანს მიმართოს. ეთიკური დარღვევის გადაწყვეტილების დამოუკიდებელი გადახედვის მოთხოვნისთვის კი 10 სამუშაო დღეა დადგენილი.