საბაკალავრო და სამაგისტრო ნაშრომი

სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში

9 წუთის საკითხავი 1610 სიტყვა

სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამაგისტრო ნაშრომის მომზადება დეცენტრალიზებული წესით რეგულირდება. საერთო საუნივერსიტეტო დოკუმენტები განსაზღვრავს ზოგად სტანდარტებს, შეფასების წესს, აკადემიური კეთილსინდისიერების პრინციპებსა და ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების ჩარჩოს. უშუალოდ ნაშრომის კრედიტები (განხილულ პროგრამებში — 18-დან 30 კრედიტამდე), მოცულობა, ვადები და დაცვის პროცედურები კი კონკრეტული სამაგისტრო პროგრამის კონცეფციითა და ფაკულტეტის რეგულაციებით დგინდება. ნაშრომი ფასდება 100-ქულიანი სისტემით, ერთჯერადად, დასკვნითი შეფასების სახით, რაზეც დამატებითი გამოცდის სტანდარტული ხუთდღიანი წესი არ ვრცელდება.

როგორ რეგულირდება სამაგისტრო ნაშრომის მომზადება ილიაუნიში?

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამაგისტრო ნაშრომის წარდგენისა და დაცვის ერთიანი საუნივერსიტეტო წესი არ მოქმედებს. სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამის სტანდარტი მხოლოდ ზოგად ჩარჩოს ადგენს, ხოლო კრედიტებს, მოცულობას, ვადებს, ხელმძღვანელის შერჩევასა და დაცვის დეტალურ პროცედურებს თითოეული სამაგისტრო პროგრამის კონცეფცია და ფაკულტეტის რეგულაციები განსაზღვრავს.

უნივერსიტეტში საუნივერსიტეტო დონის ხუთი ძირითადი მარეგულირებელი დოკუმენტი მოქმედებს: სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამის სტანდარტი, სტუდენტთა შეფასების წესი, აკადემიური კეთილსინდისიერების წესი, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების პოლიტიკა და აკადემიური სტილი. სამაგისტრო პროგრამა სრულდება სამაგისტრო ნაშრომით ან პროექტით, რომლის ძირითადი მიზანი შეძენილი ცოდნისა და კვლევითი უნარების საფუძველზე ახალი, ორიგინალური იდეების შემუშავებაა.

თუ კვლევითი კომპონენტი ცალკე ერთეულია, მისთვის სპეციალური კონცეფცია იქმნება. ეს დოკუმენტი განსაზღვრავს კომპონენტის მიზანს, შედეგებს, რესურსებს, კრედიტებსა და საათებს, ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის არჩევის მექანიზმსა და მოვალეობებს, ნაშრომის რეცენზირებისა და დაცვისთვის წარდგენას, ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილების მექანიზმებს, შეფასების კრიტერიუმებსა და პლაგიატზე შემოწმების პროცედურას. პროგრამების კონცეფციები საჯაროდ გამოქვეყნებული არ არის, ხოლო Turnitin-ის სისტემაში მსგავსების დასაშვები პროცენტი საუნივერსიტეტო დონეზე წინასწარ განსაზღვრული არ არის.

ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის კვალიფიკაცია მაგისტრანტს შეიძლება ჰყავდეს ერთი ან რამდენიმე ხელმძღვანელი და ერთი ან რამდენიმე რეცენზენტი. ხელმძღვანელი ან რეცენზენტი შეიძლება იყოს პროგრამაში ჩართული პროფესორი, მოწვეული პირი (დოქტორი ან მაგისტრი/მაგისტრთან გათანაბრებული), დაცული პროსპექტუსის ან პუბლიკაციის მქონე დოქტორანტი, აგრეთვე მკვლევარი დოქტორის ხარისხითა და ბოლო ორ წელიწადში საერთაშორისო ბაზებში ინდექსირებული პუბლიკაციით. საჭიროების შემთხვევაში დასაშვებია სამეცნიერო თანახელმძღვანელის ყოლაც.

როგორ ფასდება სამაგისტრო ნაშრომი და რა ხდება ჩაჭრის შემთხვევაში?

სამაგისტრო ნაშრომი ფასდება 100-ქულიანი სისტემით, იმავე ან მომდევნო სემესტრში, ერთიანად, დასკვნითი შეფასების სახით. ნაშრომზე არ ვრცელდება წესი, რომლითაც დამატებითი გამოცდა დასკვნითი გამოცდის შედეგების გამოცხადებიდან არანაკლებ 5 დღეში ინიშნება. FX შეფასებისას მაგისტრანტს გადამუშავებული ნაშრომის მომდევნო სემესტრის განმავლობაში წარდგენის უფლება ეძლევა, F შეფასების მიღებისას კი ის იმავე ნაშრომის/პროექტის წარდგენის უფლებას კარგავს.

სამაგისტრო ნაშრომის დასკვნითი შეფასება მოიცავს უნივერსიტეტის მიერ განსაზღვრული პირების შეფასებებსა და დაცვაზე მიღებულ შეფასებას. დადებითი შეფასებები ნაწილდება A-დან E-მდე კატეგორიებში (A - ფრიადი: 91-100 ქულა; B - ძალიან კარგი: 81-90 ქულა; C - კარგი: 71-80 ქულა; D - დამაკმაყოფილებელი: 61-70 ქულა; E - საკმარისი: 51-60 ქულა). პროგრამას უფლება აქვს, მინიმალურ დადებით ზღვრად 51-დან 60 ქულამდე შუალედი დაადგინოს.

უარყოფითი შეფასების შემთხვევაში სამაგისტრო ნაშრომზე შეფასების წესის სპეციალური დებულება მოქმედებს:

  • FX (41-50 ქულა - „ვერ ჩააბარა“): მაგისტრანტს უფლება ეძლევა, გადამუშავებული ნაშრომი/პროექტი მომდევნო სემესტრის განმავლობაში წარადგინოს.
  • F (40 ქულა და ნაკლები - „ჩაიჭრა“): მაგისტრანტი კარგავს იმავე სამაგისტრო ნაშრომის/პროექტის წარდგენის უფლებას.

შეფასების გასაჩივრება სტუდენტს შეუძლია მიღებული შეფასება „არგუსში“ ასახვიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში გაასაჩივროს. საჩივარს დეკანის ბრძანების საფუძველზე დარგის სპეციალისტი ან არანაკლებ სამი პირისგან შემდგარი საპრეტენზიო კომისია განიხილავს და 3 დღის ვადაში იღებს გადაწყვეტილებას ქულის მომატების, დაკლების ან უცვლელად დატოვების შესახებ. სკოლის/ფაკულტეტის გადაწყვეტილებით, სამაგისტრო ნაშრომისთვის ამ 3-დღიანი ვადისგან განსხვავებული ვადა შეიძლება დადგინდეს.

წარჩინების დიპლომის მისაღებად საბოლოო შეფასებები კურსების 80%-ში არანაკლებ 91 ქულა უნდა იყოს, ხოლო დანარჩენ კურსებში - არანაკლებ 81 ქულა. პლაგიატი შეიძლება გახდეს კურსის/კომპონენტის ფარგლებში დაგროვებული ქულებისა და კრედიტების გაუქმების საფუძველი.

კრედიტების განაწილება სამაგისტრო პროგრამების მიხედვით

სამაგისტრო პროგრამის საერთო მოცულობა არანაკლებ 120 კრედიტს მოიცავს (საშუალოდ 30 კრედიტი სემესტრში), თუმცა სამაგისტრო ნაშრომის წილი პროგრამების მიხედვით განსხვავდება: განხილულ პროგრამებში ის 18-დან 30 კრედიტამდე მერყეობს.

გამონაკლის შემთხვევებში, მინისტრის ბრძანების საფუძველზე, შესაძლოა არსებობდეს არანაკლებ 60-კრედიტიანი სამაგისტრო პროგრამაც. მაგისტრის აკადემიური ხარისხის მისანიჭებლად აუცილებელია პროგრამით გათვალისწინებული ყველა მოთხოვნის შესრულება და კრედიტების სრულად დაგროვება.

ფაკულტეტების დებულებებისა და კურიკულუმების მიხედვით, სხვადასხვა დარგში სამაგისტრო ნაშრომისთვის გამოყოფილი კრედიტები შემდეგნაირად ნაწილდება:

სამაგისტრო პროგრამა ნაშრომის კრედიტები სემესტრი (კურიკულუმის მიხედვით)
სოციოლოგია 30 კრედიტი მე-4 სემესტრში იწყება დამოუკიდებელი კვლევა და იწერება ნაშრომი
საჯარო სამართალი 30 კრედიტი მითითებული არ არის
ფიზიკა და ასტრონომია 30 კრედიტი მზადდება მე-4 სემესტრში, დაცვა — სემესტრის ბოლოს
ფსიქოლოგია 24 კრედიტი (ნაშრომის ბლოკი) დაცვა — მე-4 სემესტრში
საზოგადოებასთან ურთიერთობა 24 კრედიტი მითითებული არ არის
მენეჯმენტი 18 კრედიტი მითითებული არ არის
ფინანსები 18 კრედიტი მითითებული არ არის
ჯანდაცვის პოლიტიკა და მენეჯმენტი 18 კრედიტი მითითებული არ არის

მართვის სტრუქტურის თვალსაზრისითაც ფაკულტეტებს შორის გარკვეული განსხვავებებია. მაგალითად, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისა და მედიცინის ფაკულტეტზე დარგობრივი კომისია არჩევს რეცენზენტებს და წარუდგენს დაცვის კომისიის წევრებს ფაკულტეტის საბჭოს, ხოლო ბიზნესის, ტექნოლოგიისა და განათლების ფაკულტეტზე დარგობრივი კომისიები თავად აფასებენ სამაგისტრო ნაშრომებს.

აკადემიური კეთილსინდისიერება და გადაცდომის კატეგორიები

ილიაუნის აკადემიური კეთილსინდისიერების წესი სტუდენტის მიერ ჩადენილ გადაცდომებს სიმძიმის მიხედვით სამ კატეგორიად ყოფს: მსუბუქი, საშუალო და უხეში. თითოეულ მათგანზე გათვალისწინებულია მკაფიო სანქციები, დაწყებული წერილობითი გაფრთხილებითა და შეფასების განულებით, დამთავრებული სტუდენტის სტატუსის შეწყვეტით.

აკადემიური კეთილსინდისიერების წესი გადაცდომათა ტიპებსა და მათზე რეაგირებას ასე განსაზღვრავს:

  1. მსუბუქი გადაცდომა: წყაროების არასათანადო დამოწმება, ზედმეტად ხშირი ციტირება, რამდენიმე წინადადების კოპირება ან პარაფრაზირება წყაროს მითითების გარეშე. რეაგირება მოიცავს ლექტორის უკუკავშირს, აკადემიური წერის ცენტრში გადამისამართებას ან შეფასების განულებას.
  2. საშუალო სიმძიმის გადაცდომა: რამდენიმე აბზაცის უწყაროდ გამოყენება, ხშირი პარაფრაზირება დამოწმების გარეშე, ერთი და იმავე ნაშრომის სხვადასხვა კურსში გამოყენება, მსუბუქი გადაცდომის გამეორება, თვით-პლაგიატი და მონაცემთა ფალსიფიკაცია. რეაგირება ითვალისწინებს შეფასების განულებას, დეკანის ინფორმირებასა და დეკანის ბრძანებით პირად საქმეში წერილობითი გაფრთხილების შეტანას.
  3. უხეში გადაცდომა: სხვისი ნაშრომის (შეძენილი, მოპარული, ინტერნეტიდან ჩამოტვირთული თუ სხვა გზით მოპოვებული) საკუთარ ნაშრომად წარმოდგენა, მნიშვნელოვანი ოდენობის წყაროების ან სხვისი მოსაზრებების უმითითებოდ გამოყენება ან პარაფრაზირება, საშუალო გადაცდომის განმეორება, თვით-პლაგიატი და ფალსიფიკაცია.

საკვანძო ტერმინების განმარტება

  • პლაგიატი: სხვისი ინტელექტუალური შრომის შედეგის, ტექსტის, იდეის, კონცეფციის, ვიზუალური ან აუდიო მასალის, ნებისმიერი მონაცემის მითვისება, თარგმნა, ყიდვა ან გავრცელება ავტორის მიუთითებლად.
  • თვით-პლაგიატი: საკუთარი ნაშრომის სხვა, ახალ ნაშრომში გამოყენება თავდაპირველი წყაროს მიუთითებლად.
  • ფალსიფიკაცია: მონაცემების, ინფორმაციის ან ციტატების გაყალბება, დამახინჯება აკადემიურ ნაშრომში.
  • მოტყუება: სხვისი ინტელექტუალური შრომის შედეგის არაკეთილსინდისიერად მოპოვება და საკუთარ ნაშრომად წარმოჩენა.

უხეში გადაცდომის გამოვლენისას დეკანისა და ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის მიმართვის საფუძველზე რექტორი ქმნის სპეციალურ კომისიას. კომისიაში შედიან დეკანი, ხარისხის სამსახურის ხელმძღვანელები, იურიდიული სამსახურის უფროსი, აკადემიური წერის ცენტრის ხელმძღვანელი, პროგრამის ხელმძღვანელი და დარგის სპეციალისტები. რექტორის ბრძანებით შეიძლება განულდეს მთლიანი კომპონენტის შეფასება ან სტუდენტს შეუწყდეს სტატუსი. სტუდენტს რექტორის ბრძანების გაცნობიდან ერთი თვის ვადაში შეუძლია მისი გასაჩივრება; ამ შემთხვევაში რექტორის გადაწყვეტილებით სააპელაციო კომისია იქმნება.

ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენების წესები და გაფორმების სტანდარტი

ილიაუნის ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების პოლიტიკა (რექტორის 2026 წლის 17 სექტემბრის ბრძანება N 1623-03) AI-ს დამხმარე რესურსად განიხილავს და არა სტუდენტის ინტელექტუალური შრომის შემცვლელად. ნაშრომის მომზადებისას AI-ის გამოყენება თვალნათლივ უნდა იყოს მითითებული და დეკლარირებული. ისეთ ნაშრომებში, სადაც მეცნიერული სანდოობა მნიშვნელოვანია, AI-ის მიერ გენერირებული შინაარსი დამოუკიდებელ წყაროდ ან არგუმენტის საფუძვლად არ უნდა იქნას გამოყენებული. ნაშრომი ილიაუნის აკადემიური სტილის ან პროგრამის კონცეფციით განსაზღვრული, დარგისთვის რელევანტური აკადემიური სტილის შესაბამისად უნდა შესრულდეს.

პოლიტიკა ითვალისწინებს ევროკავშირის ხელოვნური ინტელექტის აქტით (EU Artificial Intelligence Act) განსაზღვრულ პრინციპებს. AI ინსტრუმენტები სანდო აკადემიურ წყაროს არ წარმოადგენს; ისინი „ჰალუცინაციებისკენ“ (ფაქტობრივად მცდარი ან გამოგონილი ინფორმაციის გენერირებისკენ) და მიკერძოებისკენ არიან მიდრეკილნი, ამიტომ მათი პასუხები კრიტიკულად უნდა შეფასდეს და სანდო წყაროებს შედარდეს. თუ კომპანიის მონაცემთა მართვის წესი ღიად ხელმისაწვდომი არ არის, ასეთ სისტემაში პერსონალური, ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული, ბიომეტრიული, გენეტიკური ან სხვა სენსიტიური მონაცემის ატვირთვა დაუშვებელია. აკრძალულია ლექციებისა და სემინარების აუდიო-ვიდეო ჩაწერა და ასეთი ჩანაწერების AI პლატფორმებში ატვირთვა. შეფასებისას AI-ზე დაფუძნებული ავტომატური გადაწყვეტილება დაუშვებელია, თუ პროცესში ადამიანი, როგორც შემმოწმებელი, ჩართული არ არის; ეჭვის გაჩენისას ლექტორს შეუძლია დამატებითი ზეპირი გამოცდა ჩაატაროს.

AI-ის დეკლარირება და ციტირება ნაშრომში მინიმუმ უნდა მიეთითოს გამოყენებული ინსტრუმენტის დასახელება, რა მიზნითა და რა ფორმით იქნა ის გამოყენებული. სრული დეკლარაცია შესაძლოა ოთხ ელემენტს მოიცავდეს: მოდელის დასახელებას, გამოყენების მიზანსა და ფორმას, AI-ის პასუხების კრიტიკული შეფასების აღწერას და ნაშრომის იმ ნაწილებს, სადაც AI იქნა გამოყენებული. ტექსტში ციტირების მაგალითია (ChatGPT 4.0, 2024). მნიშვნელოვნად გადამუშავებული ტექსტის შემთხვევაში კი ტექსტის დონეზე ციტირების ნაცვლად შესავალ ან მეთოდოლოგიურ ნაწილში AI-ის გამოყენების დეკლარირებაა საჭირო.

ილიაუნის აკადემიური სტილის (2011) მიხედვით, სამაგისტრო ნაშრომი დისციპლინის შესაბამისად შეიძლება იყოს სხვადასხვა ტიპის (დისერტაცია, კვლევის ანგარიში, ინდივიდუალური პროექტის პრეზენტაცია და სხვა), ხოლო მისი მოცულობა ფაკულტეტზე არსებული რეგულაციით განისაზღვრება. ნაშრომის თავფურცლის გაფორმებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს შემდეგი ტექნიკური პარამეტრები:

  • შრიფტი და ზომები: უნიკოდი (Sylfaen ან მსგავსი). სათაური იწერება 14 ზომით (გამუქებული, სწორი), ავტორის სახელი და გვარი - 12 ზომით (გამუქებული, სწორი), წარდგენის სტანდარტული ტექსტი - 12 ზომით (დახრილი), პროგრამა და ხელმძღვანელი - 12 ზომით (სწორი), ხოლო უნივერსიტეტი, ადგილი და წელი - 12 ზომით (გამუქებული, სწორი).
  • ველები და დაშორება: მარცხენა ველი - 2.50 სმ, მარჯვენა, ზედა და ქვედა ველები - 2 სმ. სტრიქონებს შორის ინტერვალი შეადგენს 1.5-ს. თავფურცელზე ტექსტი განთავსებულია გვერდის შუაში და ეს გვერდი არ ინომრება.

ხშირად დასმული კითხვები

რა მინიმალურ კრედიტს მოიცავს სამაგისტრო პროგრამა ილიაუნიში?

სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამის მოცულობა შეადგენს არანაკლებ 120 კრედიტს, რაც სემესტრში საშუალოდ 30 კრედიტის დაგროვებას გულისხმობს. გამონაკლისია მინისტრის ბრძანებით დადგენილი არანაკლებ 60-კრედიტიანი პროგრამები. მაგისტრის ხარისხის მისანიჭებლად აუცილებელია ყველა კრედიტის წარმატებით დახურვა და პროგრამის მოთხოვნების სრულად შესრულება.

რა შედეგი მოჰყვება სამაგისტრო ნაშრომში FX შეფასების მიღებას?

FX შეფასება (41-50 ქულა) ნიშნავს, რომ სტუდენტმა კომპონენტი ვერ ჩააბარა და მას მეტი მუშაობა სჭირდება. სამაგისტრო ნაშრომზე არ ვრცელდება დამატებითი გამოცდის საერთო წესი (არანაკლებ 5 დღეში); სანაცვლოდ მაგისტრანტს უფლება ეძლევა, გადამუშავებული ნაშრომი მომდევნო სემესტრის განმავლობაში წარადგინოს.

რა ხდება სამაგისტრო ნაშრომის F შეფასებით ჩაბარებისას?

F შეფასება (40 და ნაკლები ქულა) ნიშნავს ჩაჭრას. ასეთ შემთხვევაში მაგისტრანტი კარგავს იმავე სამაგისტრო ნაშრომის/პროექტის წარდგენის უფლებას.

როგორ ისჯება უხეში აკადემიური გადაცდომა და პლაგიატი?

უხეში გადაცდომისას რექტორის ბრძანებით იქმნება სპეციალური კომისია. დარღვევის დამტკიცების შემთხვევაში, რექტორის გადაწყვეტილებით სტუდენტს შეიძლება გაუუქმდეს ნაშრომის ან მთლიანი კომპონენტის შეფასება, მიეცეს წერილობითი გაფრთხილება ან შეუწყდეს სტუდენტის სტატუსი. რექტორის ბრძანება მისი გაცნობიდან ერთი თვის ვადაში საჩივრდება და მას რექტორის გადაწყვეტილებით შექმნილი სააპელაციო კომისია განიხილავს.

დასაშვებია თუ არა ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება სამაგისტრო ნაშრომში?

ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება დასაშვებია დამხმარე საშუალებად (მაგალითად, იდეების გენერირება, ზოგადი ინფორმაციის შეჯამება, საკუთარი ნამუშევრის დახვეწა), ხოლო მისი გამოყენება ნაშრომში უნდა დეკლარირდეს. AI არ მიიჩნევა სანდო აკადემიურ წყაროდ. მისი გამოყენება დარღვევად ჩაითვლება, თუ ნაშრომი ვერ აჩვენებს სტუდენტის წვლილს იმ მოცულობით, რომ მისი ცოდნა და უნარები შეფასდეს, ან თუ სტუდენტმა AI-ის გამოყენება სათანადოდ არ მიუთითა, როცა ეს მოეთხოვებოდა.

ვის აქვს უფლება იყოს სამაგისტრო ნაშრომის ხელმძღვანელი?

ხელმძღვანელი შეიძლება იყოს პროგრამაში ჩართული პროფესორი, მოწვეული დოქტორი ან მაგისტრი, დოქტორანტი (დაცული პროსპექტუსით ან პუბლიკაციით), აგრეთვე მკვლევარი, რომელსაც აქვს დოქტორის ხარისხი და ბოლო ორ წელიწადში საერთაშორისო ბაზებში ინდექსირებული პუბლიკაცია.

რამდენი კრედიტი ეთმობა სამაგისტრო ნაშრომს სხვადასხვა ფაკულტეტზე?

სამაგისტრო ნაშრომის კრედიტები პროგრამის მიხედვით განსხვავდება და განხილულ პროგრამებში 18-დან 30 კრედიტამდე მერყეობს. მაგალითად, სოციოლოგიაში, საჯარო სამართალსა და ფიზიკა-ასტრონომიაში ნაშრომი 30-კრედიტიანია, ფსიქოლოგიასა და საზოგადოებასთან ურთიერთობაში - 24-კრედიტიანი, ხოლო მენეჯმენტსა და ფინანსებში - 18-კრედიტიანი.

ნახე, როგორ ვწერთ — საბაკალავრო ნაშრომის ნიმუში

წაიკითხე ასევე