საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში

გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში (GRUNI) საბაკალავრო ნაშრომის შესრულება ყველა მიმართულებისთვის სავალდებულო არ არის და კონკრეტული საგანმანათლებლო პროგრამით განისაზღვრება (10-დან 15 კრედიტამდე). ნაშრომი APA 7 სტილით ფორმდება და სულ მცირე 40 გვერდს მოიცავს; „სამეცნიერო კვლევის ეთიკის“ დოკუმენტის მიხედვით ნაშრომის ტექსტის დამთხვევა არსებულ მასალასთან დასაშვებია არა უმეტეს 12 პროცენტისა. სტუდენტი ნაშრომს საატესტაციო კომიტეტის ღია სხდომაზე იცავს (დაცვის რეგლამენტი არაუმეტეს 10 წუთია), შეფასების გასაჩივრება თუ ხარვეზების გამოსწორება კი უნივერსიტეტის მარეგულირებელი წესებით განსაზღვრულ ვადებში ხორციელდება.

მარეგულირებელი ჩარჩო და საბაკალავრო ნაშრომის სავალდებულოობა პროგრამებში

უნივერსიტეტში საბაკალავრო ნაშრომის მომზადებას საუნივერსიტეტო დებულება, სასწავლო პროცესის რეგლამენტი, სამეცნიერო კვლევის ეთიკის სტანდარტი და სტუდენტის ეთიკის კოდექსი არეგულირებს. ნაშრომის ან პროექტის სავალდებულოობა კონკრეტულ სასწავლო გეგმაზეა დამოკიდებული, რის გამოც ზოგიერთი მიმართულება მის შესრულებას საერთოდ არ ითვალისწინებს.

უნივერსიტეტის სკოლებს ცალკეული, დამოუკიდებელი წესები არ გააჩნიათ, რადგან ერთიანი საუნივერსიტეტო რეგულაციები მოქმედებს. სასწავლო გეგმების ანალიზი აჩვენებს, რომ საბაკალავრო ნაშრომის ან კვლევითი პროექტის დაცვა მხოლოდ განსაზღვრულ პროგრამებშია ჩართული, სხვა სპეციალობებზე კი კურსდამთავრებულები ხარისხს ნაშრომის მომზადების გარეშე იღებენ.

ამასთან, მარეგულირებელ დოკუმენტებში გარკვეული შეუსაბამობები ფიქსირდება: ბაკალავრიატის დებულება (4.1) ხარისხისთვის არანაკლებ 240 კრედიტს ითხოვს, რეგლამენტი (42.1) სამწლიან პროგრამაზე 180-ს, ოთხწლიანზე 240-ს ასახელებს, პროგრამის სტანდარტი (8.2) კი ხელოვნების, ბიზნესისა და ადმინისტრირების ვიწრო სფეროებში 180-ს უშვებს; კატალოგში 180-, 192- და 240-კრედიტიანი პროგრამებია. დებულებით განსაზღვრული 3-თვიანი შესრულების ვადისგან განსხვავებით, აკადემიური კალენდრით დაცვები ივლისის მეორე ნახევარში ტარდება.

ხელმძღვანელის შერჩევა, მისი ფუნქციები და შეფასების დასკვნა

სტუდენტი ხელმძღვანელს იანვარ-თებერვალში, საგაზაფხულო სემესტრის დაწყებამდე, სკოლის მიერ გამოყოფილი აკადემიური პერსონალიდან ირჩევს და დეკანს განცხადებით მიმართავს; ხელმძღვანელის თანხმობისას დეკანი ბრძანებას აფორმებს, ამავე პერიოდში დეკანი თემასაც ამტკიცებს. ხელმძღვანელი კვლევის პროცესს ეტაპობრივად წარმართავს, მუშაობის დასრულებისას კი ადგენს მინიმუმ ორგვერდიან წერილობით დასკვნას, სადაც ნაშრომის ძლიერ და სუსტ მხარეებს აფასებს.

ხელმძღვანელს უფლება აქვს, მუშაობის დაწყებამდე ან დაწყებიდან არაუგვიანეს ერთი თვისა წერილობითი დასაბუთებით უარი განაცხადოს ხელმძღვანელობაზე. მისი მოვალეობაა, სტუდენტს თემის, სამუშაო გეგმისა და ბიბლიოგრაფიის შერჩევაში დაეხმაროს და კვლევის მიმდინარეობა ეტაპობრივად გააკონტროლოს.

საუნივერსიტეტო დონეზე რეცენზენტის ყოლა სავალდებულო არ არის. დებულების თანახმად, რეცენზენტის გამოყოფა მხოლოდ კონკრეტული საგანმანათლებლო პროგრამის მოთხოვნით შეიძლება განისაზღვროს.

ფორმალური მოთხოვნები, სტრუქტურა და APA 7 ციტირების სტანდარტი

ნაშრომის მოცულობა არანაკლებ 40 გვერდს უნდა შეადგენდეს (Sylfaen 11, ინტერვალი 1.5), მკაცრი სტრუქტურული თანმიმდევრობით თავფურცლიდან დანართებამდე. წყაროების მითითება და ბიბლიოგრაფიის შედგენა APA 7 სტილის სრული დაცვით ხდება როგორც ერთი, ორი ან მეტი ავტორის, ისე ჯგუფური ავტორის შემთხვევაში.

ტექსტი იკრიფება A4 ფორმატზე შემდეგი ველების დაცვით: ზედა და ქვედა - 2 სმ, მარცხენა - 3 სმ, მარჯვენა - 1.5 სმ. აბზაცები ერთმანეთისგან თითო სტრიქონის გამოტოვებით გამოიყოფა. საატესტაციო საბჭოს ნაშრომის 1 ნაბეჭდი ეგზემპლარი ბარდება, თუმცა სკოლას დამატებითი ეგზემპლარისა და ელექტრონული ვერსიის მოთხოვნაც შეუძლია.

ნაშრომის აკინძვა ხდება მკაცრად განსაზღვრული თანმიმდევრობით:

1. თავფურცელი;
2. ანოტაცია (არაუმეტეს 1 გვერდისა);
3. სარჩევი;
4. შესავალი (აქტუალობა, მიზნები, ამოცანები, საკვლევი საგანი, მეთოდები);
5. ძირითადი თავები და პარაგრაფები;
6. დასკვნა;
7. გამოყენებული ლიტერატურა (ჯერ ქართული, შემდეგ უცხოური ანბანური თანმიმდევრობით);
8. დანართები.

შემოქმედებითი პროექტის შესრულებისას (ტელე ან რადიო გადაცემა, ფილმი) ქრონომეტრაჟის მინიმალურ ზღვარსა და შეფასების კრიტერიუმებს პროგრამის კომიტეტი განსაზღვრავს.

საატესტაციო კომიტეტი, დაცვის პროცედურა და შეფასების სისტემა

საატესტაციო კომიტეტი სულ მცირე ხუთი აკადემიური თანამდებობის პირისგან შედგება, უფლებამოსილების ვადა 5 წელია. დაცვის რეგლამენტი არაუმეტეს 10 წუთია. საბოლოო შეფასება 100-ქულიანი სისტემით იწერება; ხელმძღვანელისა და კომიტეტის ქულების გადანაწილება დოკუმენტებში მითითებული არ არის.

კომიტეტის შემადგენლობას რექტორი დეკანის წარდგინებით ამტკიცებს. დაცვა საჯარო ხასიათისაა და სტუდენტს საილუსტრაციო მასალის გამოყენების უფლება აქვს. თუ სტუდენტი დაცვაზე არ გამოცხადდება, მას შეუძლია დამატებითი დაცვა მოითხოვოს და ადმინისტრაციას სემესტრის დასრულებიდან არაუგვიანეს 14 დღისა მიმართოს; წინააღმდეგ შემთხვევაში ამოქმედდება სტუდენტის სტატუსის შეჩერების პროცედურა, თუ ობიექტური გარემოების გამო სხვა გადაწყვეტილება არ მიიღეს. ასეთი დაცვა ინიშნება სემესტრის დასრულებიდან არაუადრეს 5 დღისა და არაუგვიანეს 3 თვისა.

შეფასების სისტემა შემდეგ კატეგორიებად იყოფა:

• A (ფრიადი): 91–100 ქულა;
• B (ძალიან კარგი): 81–90 ქულა;
• C (კარგი): 71–80 ქულა;
• D (დამაკმაყოფილებელი): 61–70 ქულა;
• E (საკმარისი): 51–60 ქულა;
• FX (ვერ ჩააბარა): 41–50 ქულა;
• F (ჩაიჭრა): 40 და ნაკლები ქულა.

რეგლამენტის 43.11 პუნქტით, თუ ხელმძღვანელი სტუდენტს დაცვაზე არ უშვებს ან სტუდენტი FX-ს მიიღებს, კორექტირებული ნაშრომი მომდევნო სემესტრში წარდგება (ბაკალავრიატის დებულების 10.1 „ი“ ქვეპუნქტი წარუმატებელი დაცვის შემდეგ ნაშრომის წარდგენას „მომდევნო წელს“ წერს; რეგლამენტი უფრო ახალია, მაგრამ ეს სკოლაში დააზუსტე). დამატებითი დაცვა ინიშნება მხოლოდ ერთხელ; იქ F-ის მიღება სტატუსის შეწყვეტას იწვევს. თუ ნაშრომი F-ით შეფასდება, აუცილებელია თემის შეცვლა და სემესტრის დამატება. ნაშრომის წარდგენის ვადას დეკანატი ადგენს; შეფერხებისას სტუდენტი დეკანატს დასაბუთებული განცხადებით უნდა მიმართოს წარდგენის გადავადების შესახებ, გადაწყვეტილებას კი დეკანი იღებს.

აკადემიური კეთილსინდისიერება, პლაგიატის ზღვარი და გასაჩივრების მექანიზმები

„სამეცნიერო კვლევის ეთიკის“ დოკუმენტის 4.7 პუნქტით ნაშრომის ტექსტის დამთხვევა არსებულ მასალასთან დასაშვებია არა უმეტეს 12 პროცენტისა, 4.6 პუნქტით კი AI-ის მიერ დამუშავებული ან გენერირებული მონაცემები სათანადოდ უნდა იყოს ციტირებული. შეფასების გასაჩივრება შედეგების გამოქვეყნებიდან 3 დღეშია შესაძლებელი დეკანთან განცხადებით, რასაც საგანგებო დროებითი კომისია განიხილავს.

დოკუმენტაცია ერთმანეთისგან მიჯნავს განზრახ და უნებლიე პლაგიატს (ციტირება ბრჭყალების გარეშე, მცირედ შეცვლილი პერიფრაზი, წყაროს მიუთითებლობა, კომპილაცია). დაცვისთვის წარდგენილი ნაშრომის პლაგიატზე ეჭვისას, თუ ავტორი ფაქტს არ აღიარებს, დეკანის წარდგინებით საკითხს კვლევის ეთიკის კომიტეტი განიხილავს და ნაშრომს, მათ შორის, Turnitin-ის პროგრამით შეისწავლის. პირველ შემთხვევაზე კომიტეტს შეუძლია გაფრთხილება მისცეს და ნაშრომის გადამუშავება დაავალოს (ან დეკანატს მონიტორინგი დაავალოს), განმეორებისას კი დეკანის წინაშე სტატუსის შეწყვეტის საკითხი აღძრას. უნებლიე პლაგიატის აღმოჩენისას საკვალიფიკაციო ნაშრომი ავტორს კორექტირებისთვის უბრუნდება და ხარვეზის გამოსწორებამდე დაცვაზე არ დაიშვება.

ხელოვნურ ინტელექტზე უნივერსიტეტის დოკუმენტებში მხოლოდ ეს წესია: ნაშრომი უნდა შესრულდეს აკადემიური პატიოსნების ყველა პრინციპის დაცვით, მათ შორის AI-ის მიერ დამუშავებული ან გენერირებული, სათანადოდ ციტირებული მონაცემების გამოყენებისას. ცალკე AI პოლიტიკა უნივერსიტეტს გამოქვეყნებული არ აქვს, ამიტომ დეტალები ხელმძღვანელთან დააზუსტე.

შეფასების გასაჩივრებისას დეკანი ქმნის არანაკლებ 3-წევრიან დროებით კომისიას, რომელიც საკითხს 10 დღეში სწავლობს. კომისიას არ აქვს შეფასების გაუარესების უფლება. თუ დაბალი ქულა პრეზენტაციის უნარებით იყო განპირობებული და საკუთრივ ნაშრომმა 40 ქულაზე მეტი დააგროვა, შესაძლებელია ხელახალი წარდგენის დანიშვნა. თუ უარყოფითი შეფასება პლაგიატით არის გამოწვეული, სტუდენტმა უნდა დაასაბუთოს, რომ პლაგიატი უნებლიედ დაუშვა; ამ შემთხვევაში კომისია დეკანს ახალი საატესტაციო კომიტეტის შექმნასა და კორექტირებული ნაშრომის წარდგენას სთხოვს. კომისიის გადაწყვეტილება საბოლოოა და მისი გასაჩივრება სასამართლოში შეიძლება.

ხშირად დასმული კითხვები

სავალდებულოა თუ არა საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა GRUNI-ს ყველა პროგრამაზე?

არა, ნაშრომის სავალდებულოობა პროგრამის სასწავლო გეგმით განისაზღვრება. ნაშრომი (საექთნო საქმეში კვლევითი პროექტი) სასწავლო გეგმაშია ბიზნესის ადმინისტრირების (მარკეტინგი, მენეჯმენტი, ფინანსები), ფსიქოლოგიისა და საექთნო საქმის პროგრამებში, ტურიზმის, სამართლის, ჟურნალისტიკისა და სხვა პროგრამებზე კი სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული არ არის.

რა მოცულობის უნდა იყოს საბაკალავრო ნაშრომი და რა ტექნიკური პარამეტრები მოქმედებს?

ნაშრომის მოცულობა სულ მცირე 40 გვერდი უნდა იყოს. ტექსტი იკრიფება Sylfaen შრიფტით (ძირითადი ტექსტი - 11, სათაურები - 12-14), 1.5 ინტერვალით. გვერდის ველებია: ზედა/ქვედა - 2 სმ, მარცხენა - 3 სმ, მარჯვენა - 1.5 სმ. აბზაცები ერთმანეთისგან თითო ცარიელი სტრიქონით გამოიყოფა.

რა მაქსიმალური ზღვარია დაწესებული ტექსტის დამთხვევაზე (პლაგიატზე)?

„სამეცნიერო კვლევის ეთიკის“ დოკუმენტის მიხედვით, ნაშრომის ტექსტის დასაშვები დამთხვევა არსებულ ან ორიგინალ მასალასთან შემოწმებისას არ უნდა აღემატებოდეს 12 პროცენტს. ტექსტის შემოწმება ხდება პროგრამა Turnitin-ის მეშვეობით.

რა შედეგი მოჰყვება დაცვაზე FX ან F შეფასების მიღებას?

რეგლამენტის მიხედვით, FX-ის (41–50 ქულა) მიღებისას სტუდენტს შეუძლია კორექტირებული ნაშრომი მომდევნო სემესტრში წარადგინოს (დამატებითი დაცვა მხოლოდ ერთხელ ინიშნება და მასზე F სტატუსის შეწყვეტას იწვევს), F-ის (40 და ნაკლები) შემთხვევაში კი აუცილებელია თემის შეცვლა და სემესტრის დამატება. ბაკალავრიატის დებულება წარუმატებელი დაცვის შემდეგ ნაშრომის წარდგენას „მომდევნო წელს“ წერს, ამიტომ ეს სკოლაში დააზუსტე.

როგორ რეგულირდება ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება?

დოკუმენტაციის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის მიერ დამუშავებული ან გენერირებული ნებისმიერი მონაცემის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ აკადემიური პატიოსნების პრინციპების დაცვითა და ამ მონაცემების სათანადო, ზუსტი ციტირების პირობით.

რა ვადაში და რა წესით საჩივრდება ნაშრომის შეფასება?

სტუდენტს საჩივარი შეაქვს დეკანის სახელზე შეფასების გამოქვეყნებიდან 3 დღის ვადაში. საჩივარს განიხილავს დეკანის მიერ შექმნილი არანაკლებ 3-წევრიანი დროებითი კომისია რეგისტრაციიდან 10 დღის განმავლობაში. შეფასების გაუარესება დაუშვებელია.