საბაკალავრო და სამაგისტრო ნაშრომი
სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში (GIPA)
საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში (GIPA) სამაგისტრო ნაშრომზე მუშაობა რამდენიმე თანმიმდევრულ ეტაპს აერთიანებს: თემისა და ხელმძღვანელის რეგისტრაციას, კვლევის გეგმის (პროსპექტუსის) დარგობრივ კომისიაზე დაცვას, ნაშრომის პლაგიატზე შემოწმებას, ორმხრივად ბრმა რეცენზირებასა და საჯარო დაცვას. შეფასება 100-ქულიანი სისტემით ხდება, სადაც რეცენზენტისა და კომისიის წილები პროგრამების მიხედვით განსხვავდება. ძირითად წესს „სამაგისტრო ნაშრომის/პროექტის (კვლევითი კომპონენტის) შეფასების წესი“ (2024) ადგენს; აკადემიურ კეთილსინდისიერებას ეთიკისა და ქცევის კოდექსი და სასწავლო პროცესის წესები არეგულირებს, ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენებას კი ცალკე პოლიტიკა.
კვლევითი კომპონენტის დაწყება, თემის რეგისტრაცია და ხელმძღვანელობა
მაგისტრატურის კვლევით კომპონენტზე კურიკულუმით დადგენილი წინაპირობების მქონე სტუდენტები დაიშვებიან. თემატიკისა და ხელმძღვანელის შერჩევა მეოთხე ან შესაბამისი სემესტრის დაწყებიდან 14 კალენდარულ დღეში ხდება, ხოლო სათაურის რეგისტრაცია - შერჩევიდან 7 დღეში. ხელმძღვანელი უნდა იყოს დოქტორი ან მასთან გათანაბრებული პირი, რომელსაც შესაბამის სფეროში კვლევითი გამოცდილება და პუბლიკაციები გააჩნია.
სამაგისტრო ნაშრომი სტუდენტის ინდივიდუალური და ორიგინალური კვლევაა, რომლის შესრულებაზეც პასუხისმგებლობა პირადად ავტორს ეკისრება. ციტირების სტილს (APA 7 ან Chicago Style) შესაბამისი სკოლის აკადემიური საბჭო განსაზღვრავს. საჭიროების შემთხვევაში სტუდენტს შეიძლება ჰყავდეს კონსულტანტიც (დარგის ექსპერტი ან პრაქტიკოსი), რომელიც თანახელმძღვანელად ითვლება. რეგულაციით დადგენილია დატვირთვის ზღვარიც: ერთ პირს ერთდროულად არაუმეტეს 5 სამაგისტრო ნაშრომის ხელმძღვანელობა შეუძლია, ხოლო თანახელმძღვანელობისას - არაუმეტეს 8 ნაშრომისა. ხელმძღვანელი სტუდენტის პროგრესს განმავითარებელი შეფასებით (სპეციალური კითხვარით) აფასებს მას შემდეგ, რაც სტუდენტი პროსპექტუსს წარადგენს.
სამაგისტრო ნაშრომი/პროექტი არის მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამების სავალდებულო კვლევითი კომპონენტი, რომელიც სტუდენტის დამოუკიდებელ, ინდივიდუალურ და ორიგინალურ ნაშრომს წარმოადგენს.
პროსპექტუსის მომზადება, ტექნიკური სტანდარტები და პირველადი დაცვა
პროსპექტუსი კვლევის წინასწარი გეგმაა, რომლის დაცვაც ნაშრომის საბოლოო დაცვაზე დაშვების აუცილებელი წინაპირობაა. სათაურის რეგისტრაციიდან არაუგვიანეს 45 კალენდარულ დღეში სტუდენტი პროსპექტუსს ხელმძღვანელის წერილობით დასკვნასთან ერთად აბარებს. დოკუმენტს განიხილავს არანაკლებ 3 წევრისგან შემდგარი დარგობრივი კომისია, რომელიც გეგმის მოწონების ან არმოწონების შესახებ იღებს გადაწყვეტილებას.
თუ ხელმძღვანელი დარგობრივი კომისიის წევრია, იგი საკუთარი სტუდენტის შეფასებაში მონაწილეობას არ იღებს. დაცვაზე სტუდენტი აკეთებს პრეზენტაციას და დასმულ კითხვებს პასუხობს. პროსპექტუსის არმოწონების შემთხვევაში სტუდენტს გადამუშავებული ვარიანტის წარსადგენად არაუმეტეს 10 სამუშაო დღე ეძლევა. თუ სტუდენტი ამ ვადას დაარღვევს, დაცვაზე არ გამოცხადდება ან კომისია განმეორებით არ მოიწონებს გეგმას, იგი მიმდინარე სემესტრში ნაშრომის დაცვის უფლებას კარგავს.
წესის 7.2 პუნქტით ნაშრომი პროსპექტუსის გაფორმების წესებით (6.5-6.10) ფორმდება: ის იბეჭდება A4 ფორმატის ფურცლის მხოლოდ ერთ გვერდზე. შრიფტად გამოიყენება Sylfaen (ძირითადი ტექსტის ზომა 12, სათაურები არაუმეტეს 14), ინტერვალი 1.5-ია, სწორება კი - ორმხრივი. გვერდის ველები შემდეგნაირად ნაწილდება: მარცხენა 3 სმ, ზედა 2 სმ, მარჯვენა 1.5 სმ, ქვედა 2 სმ. გვერდები ინომრება არაბული ციფრებით ქვედა მხარეს შუაში (შესავალი გვერდები არ ინომრება). თავები ახალი გვერდიდან იწყება, ქვეთავები კი იმავე გვერდზე გრძელდება.
პროსპექტუსის პირველ გვერდზე სავალდებულოა უნივერსიტეტის დასახელებისა და ლოგოს, ნაშრომის სათაურის, სტუდენტისა და ხელმძღვანელების სახელების, მისანიჭებელი ხარისხის, შესრულების წლისა და ადგილის მითითება.
ნაშრომის წარდგენა, ანონიმური რეცენზირება და საბოლოო დაცვის რეგლამენტი
დასრულებული ნაშრომი ბარდება სკოლის აკადემიური საბჭოს მიერ დადგენილ ვადაში 2 ბეჭდური ეგზემპლარისა და ელექტრონული (PDF) ვერსიის სახით. მას თან ერთვის ხელმძღვანელის წერილობითი დასკვნა მზადყოფნის შესახებ. ტექსტი პლაგიატზე მოწმდება და დადებითი შედეგის შემდეგ გადაეცემა რეცენზენტს, რომელსაც პროგრამის ხელმძღვანელი 5 სამუშაო დღეში ნიშნავს.
რეცენზირების პროცესი ორმხრივად ბრმა პრინციპით მიმდინარეობს: რეცენზენტმა არ იცის სტუდენტისა და ხელმძღვანელის ვინაობა, სტუდენტისთვის კი უცნობია რეცენზენტის ვინაობა. რეცენზენტი ნაშრომს 5 სამუშაო დღეში აფასებს, რის შემდეგაც კოორდინატორი შეფასებას დაცვამდე გონივრულ ვადაში აწვდის სტუდენტს.
დაცვის თარიღსა და არანაკლებ 3 წევრისგან შემდგარ კომისიას სკოლის აკადემიური საბჭო ამტკიცებს. სტუდენტს უფლება აქვს შემადგენლობის გაცნობიდან 2 სამუშაო დღეში მოითხოვოს წევრის აცილება დეკანის სახელზე დასაბუთებული განცხადებით. დაცვის პროცედურა მკაფიოდ არის რეგლამენტირებული: თითოეულ სტუდენტს ჯამში არაუმეტეს 30 წუთი ეთმობა (მაქსიმუმ 15 წუთი პრეზენტაციისთვის და მაქსიმუმ 15 წუთი კითხვა-პასუხისთვის). აუდიო, ვიდეო ან ფოტო გადაღება კომისიის თავმჯდომარის წინასწარი ნებართვის გარეშე დაუშვებელია. კომისიის საერთო ქულა წევრთა ინდივიდუალური შეფასებების საშუალო არითმეტიკულით გამოითვლება.
შეფასების სისტემა, პროგრამული მოთხოვნები და დაცვის გადატანა
სამაგისტრო ნაშრომი ერთიანად, 100-ქულიანი სისტემით ფასდება. საბოლოო შეფასება რეცენზენტისა და დაცვის კომისიის ქულებს აერთიანებს, რომელთა პროპორციაც პროგრამების მიხედვით განსხვავდება. 51-დან 100 ქულამდე დადებითი შეფასებები (A-დან E-მდე) გაიცემა, 41-50 ქულა (FX) მომდევნო სემესტრში ნაშრომის გადამუშავების უფლებას იძლევა, ხოლო 40 და ნაკლები ქულის (F) მიღებისას სტუდენტი კარგავს იგივე სამაგისტრო ნაშრომის წარდგენის უფლებას.
პროგრამების მიხედვით შეფასების კომპონენტების წონები განსხვავებულია. საჯარო მმართველობის, ადგილობრივი თვითმმართველობის, გარემოს დაცვის მენეჯმენტის, საზოგადოებრივი ურთიერთობების, გამოყენებითი ფსიქოლოგიის, საერთაშორისო ურთიერთობებისა და საერთაშორისო სამართლის პროგრამებზე (წესის დანართი N1) რეცენზენტისა და კომისიის წილი თანაბარია (50/50), ბიზნესის ადმინისტრირებაში რეცენზენტის წილი 60%-ია, მულტიმედია ჟურნალისტიკაში - 70%, ხოლო პროგრამულ ინჟინერიაში კომისიის შეფასებას მეტი წონა აქვს (60 ქულა კომისია, 40 ქულა რეცენზენტი).
| პროგრამული მიმართულება | რეცენზენტის წილი | დაცვის კომისიის წილი | ნაშრომის კრედიტები |
|---|---|---|---|
| საჯარო მმართველობა, ადგილობრივი თვითმმართველობა, გარემოს დაცვის მენეჯმენტი, საერთაშორისო ურთიერთობები | 50% | 50% | 30 ECTS |
| საზოგადოებრივი ურთიერთობები | 50% | 50% | 25 ECTS |
| ბიზნესის ადმინისტრირება | 60% | 40% | 25 ECTS |
| მულტიმედია ჟურნალისტიკა და მედია მენეჯმენტი | 70% | 30% | 30 ECTS |
| პროგრამული ინჟინერია | 40 ქულა | 60 ქულა | კურიკულუმი ვებგვერდზე არ არის |
| გამოყენებითი ფსიქოლოგია | 50% | 50% | 35 ECTS |
სტუდენტს უფლება აქვს პირადი განცხადებით გადაიტანოს დაცვა, თუმცა ვადას ორი დოკუმენტი სხვადასხვაგვარად წერს: სამაგისტრო ნაშრომის წესის 4.1 პუნქტით გადატანა „შემდეგ სემესტრში/სემესტრებში“ შეიძლება, სასწავლო პროცესის მარეგულირებელი წესების 51.1 პუნქტით კი „მომდევნო აკადემიური წლისათვის“, 500 ლარის საფასურის გადახდით (სასწავლო წლის დაწყებიდან 10 კალენდარულ დღეში). თუ სტუდენტმა გადატანილ წელსაც ვერ დაიცვა ნაშრომი, იგი კრედიტების მიხედვით გადაანგარიშებულ სრულ საფასურს იხდის. საპატიო მიზეზით ვერდაცვის შემთხვევაში, აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, სტუდენტი შესაძლოა გათავისუფლდეს გადატანის საფასურისგან. შეფასების გასაჩივრება შედეგის გაცნობიდან 3 კალენდარულ დღეშია შესაძლებელი დეკანთან წერილობითი მიმართვით.
აკადემიური კეთილსინდისიერება, პლაგიატი და ხელოვნური ინტელექტის (AI) რეგულაცია
დოკუმენტები კრძალავს პლაგიატსა და მონაცემების დამახინჯებას (ფალსიფიკაცია, ფაბრიკაცია, კომპილაცია). ნაშრომები ელექტრონული პროგრამით (მათ შორის Turnitin Feedback Studio-თი) მოწმდება. სამაგისტრო ნაშრომის წესის 8.6-8.7 პუნქტებით ნაშრომი რეცენზირებამდე პლაგიატზე მოწმდება და პლაგიატის დადასტურებისას სტუდენტი მიმდინარე სემესტრში დაცვის უფლებას კარგავს, დისციპლინური წესების გავრცელებით; სტუდენტთა ინსტრუქციის მიხედვით კი დაცვის ეტაპზე გამოვლენილი პლაგიატი უარყოფით შეფასებას (F) იწვევს. ორივე დოკუმენტი გამოქვეყნებულია, ამიტომ ეს სკოლაში დააზუსტე. კურსდამთავრებულის შემთხვევაში აკადემიური ხარისხის ჩამორთმევის საკითხიც განიხილება.
პლაგიატის თავიდან ასაცილებლად წყაროს ზუსტი მითითება პირდაპირი ციტირების დროსაც აუცილებელია და პერიფრაზირებისასაც. პერიფრაზირებისას დაუშვებელია მხოლოდ კოსმეტიკური ცვლილებების შეტანა. კვლევის ჩატარებისას საერთაშორისო ეთიკური სტანდარტები (მათ შორის ICC/ESOMAR-ისა და ASA-ს კოდექსები) უნდა იყოს დაცული, რაც რესპონდენტთა ინფორმირებულ თანხმობას, კონფიდენციალურობასა და ინტერესთა კონფლიქტის გამორიცხვას გულისხმობს.
უნივერსიტეტში მოქმედებს ხელოვნური ინტელექტის (AI) ინსტრუმენტების გამოყენების პოლიტიკა (დამტკიცებულია 2026 წლის 12 ივნისს, ძალაშია 2026 წლის 1 სექტემბრიდან). თუ სილაბუსში პირდაპირ არ არის აკრძალული, AI-ის გამოყენება ნებადართულად ითვლება. კვლევაში მისი გამოყენების წესებს პროგრამისა და ნაშრომის ხელმძღვანელები განსაზღვრავენ.
AI ინსტრუმენტის გამოყენებისას სტუდენტი ვალდებულია გააკეთოს ოფიციალური განაცხადი გამოყენებული ხელსაწყოსა და მიმართულების მითითებით, ასევე დაამოწმოს მიღებული იდეები წყაროს სახით.
სტუდენტი სრულად რჩება პასუხისმგებელი ნაშრომის შინაარსსა და ფაქტობრივ სიზუსტეზე. აკრძალულია პერსონალური და კონფიდენციალური მონაცემების შეყვანა AI სისტემებში. დარღვევად ითვლება AI-ის აკრძალული გამოყენება ან მისი გაუმჟღავნებლობა. ამასთან, AI-დეტექტორის შედეგი დარღვევის უტყუარი მტკიცებულება არ არის, ხოლო მტკიცებულებების არასაკმარისობისას გადაწყვეტილება სტუდენტის სასარგებლოდ მიიღება.
ხშირად დასმული კითხვები
რა ვადებში ხდება სამაგისტრო თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევა?
თემატიკისა და ხელმძღვანელის შერჩევა ხდება მეოთხე ან შესაბამისი სემესტრის დაწყებიდან არაუმეტეს 14 კალენდარულ დღეში პროგრამის ხელმძღვანელთან შეთანხმებით. სათაურის საბოლოო რეგისტრაცია ხორციელდება შერჩევიდან არაუმეტეს 7 კალენდარული დღის ვადაში.
რა მოთხოვნები წესდება ნაშრომის ტექნიკური გაფორმებისთვის?
ტექსტი იბეჭდება A4 ფორმატზე, Sylfaen შრიფტით (ზომა 12, სათაურები 14), 1.5 ინტერვალითა და ორმხრივი სწორებით. გვერდის მარცხენა ველი უნდა იყოს 3 სმ, ზედა და ქვედა - 2 სმ, მარჯვენა კი - 1.5 სმ.
რა შედეგი მოჰყვება პროსპექტუსის არმოწონებას დარგობრივი კომისიის მიერ?
არმოწონების შემთხვევაში სტუდენტს ეძლევა არაუმეტეს 10 სამუშაო დღე გადამუშავებული პროსპექტუსის წარსადგენად. თუ სტუდენტი ვადას დაარღვევს ან კომისია მას განმეორებით არ მოიწონებს, იგი მიმდინარე სემესტრში ნაშრომის დაცვის უფლებას კარგავს.
როგორ ტარდება სამაგისტრო ნაშრომის რეცენზირება?
რეცენზირება ანონიმური და ორმხრივად ბრმაა. რეცენზენტმა არ იცის სტუდენტისა და ხელმძღვანელის ვინაობა, სტუდენტმა კი არ იცის რეცენზენტის ვინაობა. რეცენზენტი ნაშრომს აფასებს მიღებიდან არაუგვიანეს 5 სამუშაო დღის ვადაში.
რა რეგლამენტით მიმდინარეობს ნაშრომის საჯარო დაცვა?
თითოეული სტუდენტის დაცვა ჯამში არ უნდა აღემატებოდეს 30 წუთს. აქედან პრეზენტაციას თვალსაჩინო მასალით მაქსიმუმ 15 წუთი ეთმობა, დარჩენილი მაქსიმუმ 15 წუთი კი კომისიის წევრებთან კითხვა-პასუხისა და დისკუსიისთვისაა განკუთვნილი.
რა პირობებით არის შესაძლებელი სამაგისტრო ნაშრომის დაცვის გადატანა?
სასწავლო წესების 51-ე მუხლით, პირადი განცხადებით დაცვის გადატანა მომდევნო აკადემიური წლისთვის 500 ლარის საფასურის გადახდით ხდება. საპატიო მიზეზის არსებობისას, სკოლის აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, სტუდენტი შესაძლოა გათავისუფლდეს ამ საფასურისგან.
როგორ რეგულირდება ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება კვლევაში?
თუ სილაბუსში პირდაპირ არ არის აკრძალული, AI-ის გამოყენება ნებადართულია. სტუდენტი ვალდებულია გააკეთოს ოფიციალური განაცხადი ინსტრუმენტის მითითებით, დაამოწმოს წყაროები და თავად აიღოს სრული პასუხისმგებლობა მასალის ფაქტობრივ სიზუსტეზე.
ნახე, როგორ ვწერთ — საბაკალავრო ნაშრომის ნიმუში
