საბაკალავრო და სამაგისტრო ნაშრომი
სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტში
აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტში (EEU) სამაგისტრო ნაშრომი ან სამეცნიერო პროექტი სწავლების დასკვნითი, სავალდებულო კვლევითი კომპონენტია, რომლის წარმატებით შესრულება და საჯარო დაცვა მაგისტრის აკადემიური ხარისხის მინიჭების წინაპირობას ქმნის. პროცესი თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევას, კვლევის პროექტის (პროსპექტუსის) მომზადებასა და პრეზენტაციას, ნაშრომის ტექსტური მსგავსების ამომცნობი პროგრამით (Turnitin) შემოწმებასა და კომისიის წინაშე საჯარო დაცვას მოიცავს. ძირითად წესებს „მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამების სამეცნიერო-კვლევითი კომპონენტის ... მინიმალური სტანდარტი“ ადგენს; აკადემიურ კეთილსინდისიერებას, ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენებასა და კვლევის ეთიკას ცალკე დოკუმენტები არეგულირებს.
როგორ იგეგმება სამაგისტრო კვლევა და რა ეტაპებს მოიცავს პროსპექტუსის მომზადება?
სამაგისტრო თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევა სემესტრის დაწყებიდან 4 კალენდარულ დღეში, პროგრამის ხელმძღვანელთან რეგისტრაციით ხდება. რეგისტრაციიდან 10 კალენდარულ დღეში მაგისტრანტი კვლევის პროექტს (პროსპექტუსს) წარადგენს, რომლის საჯარო პრეზენტაციაც მე-3 სასწავლო კვირაში სპეციალური კომისიის წინაშე იმართება, რის შემდეგაც თემასა და ხელმძღვანელს ფაკულტეტის საბჭო საბოლოოდ ამტკიცებს.
სამაგისტრო კვლევის პროექტი (პროსპექტუსი): სამაგისტრო ნაშრომის წინასწარი მონახაზი, რომელზე მუშაობაც ხელმძღვანელობით განხორციელებული კვლევისა და სტუდენტის დამოუკიდებელი მუშაობის ფორმატში მიმდინარეობს.
კვლევის პროექტი მოიცავს შესავალ ნაწილს (კვლევის მიზნები, მეცნიერული სიახლე, თემის აქტუალობა, გამოყენებული მეთოდები), საკვლევ შეკითხვებს, ნაშრომის სავარაუდო სტრუქტურასა და საწყის ბიბლიოგრაფიას. პროექტს ხელმძღვანელის წერილობითი დასკვნაც უნდა ერთვოდეს. მე-3 სასწავლო კვირას დანიშნულ საჯარო პრეზენტაციაზე მაგისტრანტი კომისიას PowerPoint-ის ფორმატში კვლევის ძირითად ხედვას აცნობს.
ხელმძღვანელად შეიძლება დაინიშნოს შესაბამისი კვლევითი გამოცდილებისა და პუბლიკაციების მქონე აკადემიური ან მოწვეული პერსონალი. ამასთან, ერთ ხელმძღვანელს ერთ სემესტრში მაქსიმუმ 5 მაგისტრანტის ხელმძღვანელობის უფლება აქვს. კომისიის გადაწყვეტილების საფუძველზე, ფაკულტეტის საბჭო თემასა და ხელმძღვანელს 3 კალენდარულ დღეში ამტკიცებს.
როგორ ხდება ნაშრომის წარდგენა, დაცვა და შეფასება?
საბოლოო ნაშრომი მე-16 სასწავლო კვირაში ფაკულტეტის ადმინისტრაციას სამი აკინძული ბეჭდური ეგზემპლარისა და PDF ვერსიის სახით ბარდება, რასაც განცხადება და აკადემიური კეთილსინდისიერების დადასტურებაც ერთვის. დაცვა საჯაროა და მე-18–მე-19 კვირებში მინიმუმ 5 წევრისგან შემდგარი კომისიის წინაშე იმართება, ხოლო საბოლოო შეფასება 100-ქულიანი სისტემით იწერება.
უნივერსიტეტის სტანდარტის მიხედვით, სამაგისტრო ნაშრომს რეცენზენტი არ ჰყავს და არც ხელმძღვანელი წერს ქულას. ხელმძღვანელი 5 კალენდარულ დღეში მხოლოდ წერილობით დასკვნას გასცემს ნაშრომის დაცვაზე დაშვების ან დაუშვებლობის შესახებ. დაცვის კომისიას (რომელშიც მინიმუმ ერთი წევრი სხვა უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებიდან არის წარმოდგენილი) დეკანი მე-17 კვირაში ამტკიცებს. დაცვის თარიღის შესახებ ინფორმაცია კი ვებგვერდზე მინიმუმ 3 დღით ადრე ქვეყნდება.
| შეფასება | ქულათა ინტერვალი | სტატუსი და შედეგი |
|---|---|---|
| A | 91–100 | ფრიადი (დადებითი შეფასება) |
| B | 81–90 | ძალიან კარგი (დადებითი შეფასება) |
| C | 71–80 | კარგი (დადებითი შეფასება) |
| D | 61–70 | დამაკმაყოფილებელი (დადებითი შეფასება) |
| E | 51–60 | საკმარისი (დადებითი შეფასება) |
| FX | 41–50 | ვერ ჩააბარა; ეძლევა გადამუშავებული ნაშრომის მომდევნო სემესტრში წარდგენის უფლება |
| F | 0–40 | ჩაიჭრა; კარგავს იგივე ნაშრომის წარდგენის უფლებას, დამატებით სემესტრში გადის ადმინისტრაციულ რეგისტრაციას და ახალ სამაგისტრო ნაშრომს შეიმუშავებს |
საბოლოო ქულა კომისიის წევრთა შეფასებების საშუალო არითმეტიკულია. შედეგის გასაჩივრება შეფასების გამოცხადებიდან 5 კალენდარულ დღეში, დასაბუთებული წერილობითი საჩივრით, დეკანთან არის შესაძლებელი; მხოლოდ ზეპირი კომპონენტის შეფასების გასაჩივრება დაუშვებელია. სააპელაციო კომისია არანაკლებ 5 წევრისგან შედგება, მათ შორის მინიმუმ ერთი სხვა უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების წარმომადგენელია. კომისიის წევრები ნაშრომის წერით კომპონენტს 5 კალენდარულ დღეში აფასებენ; თუ მათი შეფასება დაცვის კომისიისაზე მაღალია, დეკანი ზეპირი კომპონენტის შეფასების თარიღს ნიშნავს, თუ არა, ძალაში რჩება დაცვის კომისიის შეფასება.
რა მოთხოვნებს აწესებს უნივერსიტეტი აკადემიური კეთილსინდისიერების დასაცავად?
აკადემიური კეთილსინდისიერების კოდექსი პლაგიატის ყველა ფორმას, მონაცემთა ფაბრიკაციას, ფალსიფიკაციასა და აკადემიურ თაღლითობას კრძალავს. წარდგენილი ნაშრომები ტექსტური მსგავსების ამომცნობი სისტემით (Turnitin) მოწმდება, პროგრამის მიერ გამოვლენილი თანხვედრა თავისთავად დარღვევის დადასტურება არ არის; დასაშვები პროცენტი დოკუმენტებში მითითებული არ არის.
პლაგიატად ითვლება პირდაპირი მითვისებაც და წყაროს მითითების გარეშე პარაფრაზირებაც, ასევე თვითპლაგიატი (საკუთარი ძველი ნაშრომის ხელახლა გამოყენება) და მოზაიკური პლაგიატი (სხვადასხვა ტექსტის ფრაგმენტების ციტირების გარეშე გაერთიანება). საყოველთაოდ ცნობილი ცოდნა პლაგიატად არ მიიჩნევა.
დარღვევის ეჭვისას საქმის განმხილველ კომისიას ორი დოკუმენტი სხვადასხვაგვარად აღწერს: მინიმალური სტანდარტის მე-9 მუხლით ის ფაკულტეტის აკადემიური პერსონალის 3–5 წევრისგან შედგება და დისციპლინურ ზომას რექტორი იღებს, აკადემიური კეთილსინდისიერების კოდექსის 24-ე მუხლით კი დარგის დოქტორის ხარისხის მქონე 5–7 წევრისგან, რომლის გადაწყვეტილების გასაჩივრება ფაკულტეტის საბჭოში 10 კალენდარულ დღეში შეიძლება, საბოლოო ზომას კი რექტორი იღებს. ორივე დოკუმენტი ვებგვერდზეა, ამიტომ პროცედურა ფაკულტეტზე დააზუსტე.
კოდექსის 29-ე მუხლის მიხედვით, დარღვევის ხასიათისა და სიმძიმის გათვალისწინებით, რექტორი იყენებს ერთ-ერთ სანქციას:
- გაფრთხილება;
- სასწავლო ან სამეცნიერო-კვლევითი პროდუქტის კორექტირება (მიმდინარე სემესტრის დასრულებამდე);
- პროდუქტის გადამუშავება;
- პროდუქტის წარდგენის უფლების ჩამორთმევა და მისი ხელახალი წარდგენის ვალდებულება (საჭიროების შემთხვევაში ახალი ან არსებითად გადამუშავებული თემით);
- სტუდენტის სტატუსის შეჩერება არაუმეტეს ერთი სასწავლო სემესტრით;
- სტუდენტის სტატუსის შეწყვეტა.
სტატუსის შეჩერება ან შეწყვეტა უკიდურესი სანქციაა და მხოლოდ მძიმე, განზრახი ან განმეორებითი დარღვევისას გამოიყენება.
თუ დიპლომის გაცემის შემდეგ აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევა გამოვლინდა, ეს სამაგისტრო გამოცდის ბათილად გამოცხადების, დიპლომის ჩამორთმევისა და მინიჭებული ხარისხის გაუქმების საფუძველია (სტანდარტის მე-16 მუხლი).
რა წესები მოქმედებს ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენებასა და კვლევის ეთიკაზე?
AI პოლიტიკის (2026) მიხედვით, სტუდენტებს გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება შეუძლიათ იდეების გენერირებისთვის, კვლევის დაგეგმვისთვის, ტექსტის რედაქტირებისთვის, პროგრამული კოდის ანალიზისთვის და მონაცემთა დამუშავების მხარდასაჭერად. სტუდენტი ვალდებულია ნაშრომში მიუთითოს AI-ის გამოყენების ფაქტი, გადაამოწმოს გენერირებული ინფორმაციის სიზუსტე და AI-ის მიერ სრულად შექმნილი ნამუშევარი საკუთარ ავტორად არ წარადგინოს; AI ავტორი ან თანაავტორი ვერ იქნება. კვლევაზე ხელოვნური ინტელექტის არსებითი გავლენის შემთხვევაში დეტალური დეკლარაციის წარდგენა სავალდებულოა.
AI-ის გამოყენების დეკლარაციაში მიეთითება: გამოყენებული სისტემა და მისი ვერსია, გამოყენების მიზანი და მასშტაბი, AI-ის მიერ შესრულებული ფუნქციები და მკვლევრის მიერ განხორციელებული გადამოწმებისა და ვალიდაციის პროცესი. AI-ის გამოყენების წესების დარღვევა აკადემიური კეთილსინდისიერების შესაძლო დარღვევად განიხილება.
კოდექსით ფაბრიკაციაა არარსებული მონაცემების, შედეგების, წყაროების ან ციტატების გამოგონება და რეალურად წარმოდგენა.
კვლევის ეთიკის კოდექსი სამაგისტრო კვლევისთვის წინასწარ ეთიკურ განხილვას ითვალისწინებს. თუ სამაგისტრო კვლევა ადამიანთა მონაწილეობას, პერსონალურ და სენსიტიურ მონაცემებს, არასრულწლოვნებს, მოწყვლად ჯგუფებს ან ბიოსამედიცინო საკითხებს მოიცავს, მონაცემთა შეგროვების დაწყებამდე კვლევის ეთიკის კომიტეტის წერილობითი თანხმობის მიღება სავალდებულოა.
როგორ ნაწილდება კრედიტები სამაგისტრო პროგრამებში?
აღმოსავლეთ ევროპის უნივერსიტეტის სამაგისტრო პროგრამებში კვლევითი კომპონენტის მოცულობა ძირითადად 20-დან 30 კრედიტამდე მერყეობს. გამონაკლისია ბიზნესის ადმინისტრირების (MBA) 70-კრედიტიანი პროგრამები, სადაც 10-კრედიტიანი შემაჯამებელი სამაგისტრო პროექტია (Capstone Project) გათვალისწინებული.
| სამაგისტრო პროგრამა | პროგრამის მოცულობა | კვლევითი კომპონენტის კრედიტები |
|---|---|---|
| სამართალი | 120 ECTS | 30 ECTS |
| საჯარო მმართველობა | 120 ECTS | 30 ECTS |
| ურბანული დაგეგმარება | 120 ECTS | 30 ECTS |
| განათლების კვლევები და ადმინისტრირება | 120 ECTS | 30 ECTS |
| ბიზნესის ადმინისტრირება ფინანსებში (ქართ/ინგ) | 120 ECTS | 25 ECTS |
| ადამიანური რესურსების მართვა | 120 ECTS | 25 ECTS |
| ციფრული მენეჯმენტი (ინგლისური) | 120 ECTS | 20 ECTS |
| ბიზნესის ადმინისტრირება (MBA) (ქართ/ინგ) | 70 ECTS | 10 ECTS (Capstone Project) |
უნივერსიტეტის მარეგულირებელ დოკუმენტებში გარკვეული განსხვავებები გვხვდება ტექსტური მსგავსების შემოწმების ვადებთან და კომისიის შემადგენლობასთან დაკავშირებით. ამასთან, ნაშრომის ზუსტ მოცულობას გვერდებში, შრიფტს, ციტირების სტილსა და დაცვის დეტალურ რეგლამენტს უშუალოდ შესაბამისი ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს, რის გამოც ამ დეტალების დაზუსტება ფაკულტეტის ადმინისტრაციაშია რეკომენდებული.
ხშირად დასმული კითხვები
რა ვადებში ხდება სამაგისტრო თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევა?
თემისა და ხელმძღვანელის შერჩევა სემესტრის დაწყებიდან 4 კალენდარულ დღეში, პროგრამის ხელმძღვანელთან რეგისტრაციით ხდება. რეგისტრაციიდან 10 დღეში სტუდენტი პროსპექტუსს წარადგენს, რომლის საჯარო პრეზენტაციაც მე-3 სასწავლო კვირაში იმართება.
რამდენ სტუდენტს შეიძლება უხელმძღვანელოს ერთმა ლექტორმა?
უნივერსიტეტის სტანდარტის თანახმად, შესაბამისი კვლევითი გამოცდილებისა და პუბლიკაციების მქონე აკადემიურ ან მოწვეულ პერსონალს ერთი სემესტრის განმავლობაში მაქსიმუმ 5 მაგისტრანტის ნაშრომის ხელმძღვანელობა შეუძლია.
რა ხდება, თუ სტუდენტი ნაშრომს მე-16 კვირაში ვერ ჩააბარებს?
თუ სტუდენტი მე-16 კვირაში ნაშრომს ვერ წარადგენს, იგი მიმდინარე სემესტრში დაცვაზე აღარ დაიშვება. ამასთან, სტანდარტის მიხედვით, მაგისტრანტი თავისუფლდება სემესტრული რეგისტრაციისა და სწავლის გადასახადისგან სამაგისტრო ნაშრომის წარდგენის შემდგომი სემესტრიდან.
წერს თუ არა ხელმძღვანელი ნაშრომის სარეცენზიო ქულას?
არა, სტანდარტი რეცენზენტს არ ითვალისწინებს და არც ხელმძღვანელი წერს ქულას. ხელმძღვანელი წარდგენიდან 5 კალენდარულ დღეში მხოლოდ წერილობით დასკვნას გასცემს ნაშრომის დაცვაზე დაშვების ან დაუშვებლობის შესახებ.
რა განსხვავებაა FX და F შეფასებებს შორის?
FX შეფასების (41–50 ქულა) მიღებისას მაგისტრანტს გადამუშავებული ნაშრომის მომდევნო სემესტრში წარდგენის უფლება ეძლევა. F შეფასებისას (40 და ნაკლები) სტუდენტი იგივე ნაშრომის წარდგენის უფლებას კარგავს: მან დამატებით სემესტრში უნდა გაიაროს ადმინისტრაციული რეგისტრაცია და ახალი სამაგისტრო ნაშრომი შეიმუშაოს.
რა მოთხოვნა მოქმედებს კვლევის ეთიკის კომიტეტის ნებართვაზე?
თუ კვლევა ადამიანთა მონაწილეობას, პერსონალურ მონაცემებს, არასრულწლოვნებს ან ბიოსამედიცინო საკითხებს მოიცავს, მონაცემთა შეგროვების დაწყებამდე კვლევის ეთიკის კომიტეტისგან წინასწარი წერილობითი თანხმობის მიღება სავალდებულოა.
ნახე, როგორ ვწერთ — საბაკალავრო ნაშრომის ნიმუში
