საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა ქუთაისის უნივერსიტეტში

ევროპის ცენტრალურ უნივერსიტეტში (CUE, ყოფილი „ქუთაისის უნივერსიტეტი“) საბაკალავრო ნაშრომისა და პროექტის მომზადება მკაცრად რეგლამენტირებული პროცესია. ტექსტი საბაკალავრო ნაშრომის შესრულების, გაფორმების, შეფასებისა და საჯარო დაცვის ძირითად წესებს აჯამებს: კრედიტების განაწილებას საგანმანათლებლო პროგრამების მიხედვით, ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის ფუნქციებს, ჩაბარების ვადებს (მე-15, მე-16 და მე-17 კვირები), ტექნიკურ მოთხოვნებს (25-50 გვერდი, APA სტილი), StrikePlagiarism.com-ის სისტემით პლაგიატის შემოწმების პროცედურასა და დისციპლინურ პასუხისმგებლობებს.

საგანმანათლებლო პროგრამები და კრედიტების განაწილება

ევროპის ცენტრალურ უნივერსიტეტში საბაკალავრო პროგრამების უმრავლესობა 180 კრედიტს (3 სასწავლო წელი, 6 სემესტრი) მოიცავს. საბაკალავრო ნაშრომი ან პროექტი VI სემესტრში სრულდება, თუმცა მისი კრედიტების მოცულობა და სავალდებულოობა კონკრეტული მიმართულების მიხედვით განსხვავდება, სამართლის საბაკალავრო პროგრამის სასწავლო გეგმაში კი მსგავსი კომპონენტი საერთოდ არ არის გათვალისწინებული.

საბაკალავრო ნაშრომის ან პროექტის შესრულების ძირითადი წინაპირობა პირველიდან მეხუთე სემესტრის ჩათვლით არსებული ყველა სავალდებულო სასწავლო კურსის წარმატებით დახურვაა. სტუდენტებმა, რომლებიც ადრინდელი სასწავლო გეგმით სწავლობენ, კრედიტების რაოდენობა საკუთარ ინდივიდუალურ გეგმაში უნდა გადაამოწმონ.

ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის ფუნქციები და ვადები

სტუდენტი ნაშრომს ინდივიდუალურად, ხელმძღვანელის მეთვალყურეობით ასრულებს, რომელიც მას თემატიკის შერჩევაში, საკვლევი კითხვების დასმასა და ჰიპოთეზების ჩამოყალიბებაში ეხმარება. ხელმძღვანელს სტუდენტი ირჩევს და მას ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს; თემას სტუდენტი ხელმძღვანელთან შეთანხმებით ირჩევს, ხოლო მას პროგრამის ხელმძღვანელის წარდგინებით ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს სალექციო პერიოდის დაწყებიდან არაუგვიანეს ორი კვირისა.

ხელმძღვანელი შეიძლება იყოს უნივერსიტეტის აკადემიური პერსონალი ან დოქტორის ხარისხის მქონე მოწვეული სპეციალისტი (პროგრამის სპეციფიკის გათვალისწინებით, პრაქტიკული გამოცდილების მქონე მაგისტრიც). ერთ ხელმძღვანელს ერთდროულად მაქსიმუმ 5 საბაკალავრო ნაშრომის გაძღოლა შეუძლია. სტუდენტს ასევე შეიძლება რამდენიმე ხელმძღვანელი ჰყავდეს.

რეცენზენტს დეკანის ინიციატივით ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს. მისი მოვალეობაა ნაშრომის ტექნიკური და შინაარსობრივი მხარის გაცნობა, წერილობითი დასკვნის მომზადება და ნაშრომის შეფასება.

ნაშრომის ჩაბარებისა და განხილვის პროცესი რამდენიმე მკაცრ საფეხურად იყოფა:

• არაუგვიანეს მე-15 კვირისა: სტუდენტი დასრულებულ ნაშრომს ხელმძღვანელს აბარებს.
• არაუგვიანეს მე-16 კვირისა: ხელმძღვანელი ტექსტს პლაგიატზე ამოწმებს, შეფასებას წერს და მისი რეცენზენტისთვის გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს.
• არაუგვიანეს მე-17 კვირისა: რეცენზენტი თავის წერილობით დასკვნასა და შეფასებას წარადგენს.

შეფასების სისტემა და კომპონენტები

საბაკალავრო ნაშრომი 100-ქულიანი სისტემით ფასდება და ორ ძირითად ნაწილად იყოფა: შუალედური შეფასება (ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის ქულები) და დასკვნითი შეფასება (დაცვის კომისიის ქულა). საჯარო დაცვაზე დასაშვებად სტუდენტმა შუალედური შეფასების მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი წარმატებით უნდა გადალახოს.

სასწავლო პროცესის ზოგადი წესითა და 2026 წლის პროგრამების აღწერებით შუალედური შეფასების მინიმალური ზღვარი 42%-ია, დასკვნითისა კი 50%+1. ნაშრომის წესი ზღვარს რიცხვით არ ასახელებს: ქულათა განაწილება ნაშრომის/პროექტის სილაბუსით განისაზღვრება, სილაბუსს კი უფრო მაღალი ზღვრის დაწესებაც შეუძლია. კრედიტის მისაღებად სტუდენტმა ჯამურად მინიმუმ 51 ქულა უნდა დააგროვოს.

შეფასების სკალა შემდეგ დონეებს ითვალისწინებს:

• (A) ფრიადი: 91–100 ქულა.
• (B) ძალიან კარგი: 81–90 ქულა.
• (C) კარგი: 71–80 ქულა.
• (D) დამაკმაყოფილებელი: 61–70 ქულა.
• (E) საკმარისი: 51–60 ქულა (ენიჭება კრედიტი).
• (FX) ვერ ჩააბარა: 41–50 ქულა (სტუდენტს უფლება ეძლევა გადამუშავებული ნაშრომი/პროექტი დამატებითი გამოცდებისთვის განსაზღვრულ ვადებში წარადგინოს).
• (F) ჩაიჭრა: 40 და ნაკლები ქულა (სტუდენტი იმავე ნაშრომის ხელახლა წარდგენის უფლებას კარგავს).

საჯარო დაცვის კომისია და გასაჩივრების პროცედურა

საბაკალავრო ნაშრომის დაცვა საჯაროა და რექტორის ბრძანებით შექმნილი დარგობრივი კომისიის წინაშე მიმდინარეობს, რომელსაც პროგრამის ხელმძღვანელიც ესწრება. კომისია 3-დან 7 წევრამდე შედგება და გადაწყვეტილების მისაღებად სრული შემადგენლობის არანაკლებ 2/3-ის დასწრებაა საჭირო. ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად, დაცვის კომისიის წევრი არ შეიძლება იყოს სტუდენტის ხელმძღვანელი ან რეცენზენტი.

კომისიის თითოეული წევრი სტუდენტს დაცვის დასრულებისთანავე აფასებს, საბოლოო ქულა კი შეფასებების საშუალო არითმეტიკულით იანგარიშება. შედეგები ოქმში ფიქსირდება, საბოლოო შეფასება კი სტუდენტს არაუგვიანეს კომისიის გადაწყვეტილების მიღების მომდევნო დღისა ეცნობება.

შეფასებასთან უთანხმოების შემთხვევაში აპელაციის მკაფიო მექანიზმი მოქმედებს:

• გასაჩივრების ვადა: სტუდენტს შეუძლია შედეგის გაცნობიდან არაუგვიანეს 5 დღისა შეიტანოს დასაბუთებული სააპელაციო განაცხადი კონკრეტული კრიტერიუმის მითითებით.
• სააპელაციო კომისია: იქმნება რექტორის მიერ არანაკლებ 3 წევრის შემადგენლობით. მასში არ შეიძლება შედიოდნენ დეკანი, პროგრამის ხელმძღვანელი, ნაშრომის ხელმძღვანელი, რეცენზენტი ან დაცვის კომისიის წევრები.
• გადაწყვეტილების ფორმები: სააპელაციო კომისიას შეუძლია ნაშრომი დაცვის კომისიას ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნოს, ძალაში დატოვოს მიღებული შეფასება ან დაუსაბუთებელი საჩივარი განუხილველი დატოვოს. გადაწყვეტილება წერილობით უნდა დასაბუთდეს და სტუდენტს არაუგვიანეს 5 დღისა ეცნობოს.

ნაშრომის სტრუქტურა და ტექნიკური გაფორმება

საბაკალავრო ნაშრომი აკადემიური ტექსტის მკაცრ ტექნიკურ და სტრუქტურულ სტანდარტებს უნდა აკმაყოფილებდეს. ნაშრომის ძირითადი მოცულობა 25-დან 50 გვერდამდე უნდა მერყეობდეს. ციტირებისა და ბიბლიოგრაფიული წყაროების გასაფორმებლად APA სტილი გამოიყენება.

სავალდებულო სტრუქტურული ელემენტები მოიცავს სატიტულო ფურცელს (სტუდენტის სახელი და გვარი სახელობით ბრუნვაში), ხელმოწერის გვერდს, ანოტაციას (არაუმეტეს 150 სიტყვისა ქართულ და ინგლისურ ენებზე), სარჩევს, შესავალს, ლიტერატურის მიმოხილვას, ძირითად თავს/თავებს, დასკვნასა და ბიბლიოგრაფიას. ნაშრომს აგრეთვე თან უნდა ერთოდეს ხელმძღვანელისა და რეცენზენტის დასკვნები, StrikePlagiarism.com-ის ანგარიშთან ერთად.

აკადემიური კეთილსინდისიერება, პლაგიატის ფორმები და სანქციები

აკადემიური ნაშრომის ორიგინალობა StrikePlagiarism.com სისტემის მეშვეობით მოწმდება. დასაშვები მსგავსების პროცენტი არცერთ დოკუმენტში მითითებული არ არის. პლაგიატის პროცედურების 5.10 პუნქტით, პლაგიატის აღმოჩენაზე პასუხისმგებელი პირი (ნაშრომის ხელმძღვანელი) აფასებს პროგრამით გამოვლენილ თანხვედრას და პლაგიატის სახეების გათვალისწინებით იღებს გადაწყვეტილებას. აკადემიური სიყალბის დადასტურებისას დისციპლინური პასუხისმგებლობა, დარღვევის სიმძიმის გათვალისწინებით, „ეთიკისა და დისციპლინური პასუხისმგებლობის კოდექსით“ განისაზღვრება.

დოკუმენტი პლაგიატის შემდეგ ძირითად ფორმებს გამოყოფს:

• პირდაპირი პლაგიატი: სხვისი იდეის, ტექსტის, გრაფიკის ან ფორმულის მითვისება წყაროს მითითების გარეშე.
• თვითპლაგიატი: საკუთარი ძველი ნაშრომის ახალ კვლევად წარმოჩენა.
• მოზაიკური პლაგიატი: რამდენიმე წყაროდან ფრაზების კომპილაცია ისე, რომ ავტორის საკუთარი აზრი სხვისი ნააზრევისგან არ იმიჯნება.
• პარაფრაზირებული პლაგიატი: ტექსტში სიტყვების სინონიმებით ჩანაცვლება სტრუქტურის უცვლელად შენარჩუნებით.
• პლაგიატი დაუდევრობით და წყაროზე დაფუძნებული პლაგიატი: მონაცემების გამორჩენა, შეცდომით მითითება ან არასრული ბიბლიოგრაფია, რაც წყაროს მოძიებას შეუძლებელს ხდის.
• ტექსტის პროგრამული მოდიფიკაცია და კოდების პლაგიატი: სისტემის მოსატყუებლად ტექსტის გადამუშავება (მაგალითად, text spinner) ან კომპიუტერული კოდების უნებართვო გამოყენება.
• მონაცემთა პლაგიატი: კვლევითი მონაცემების გაყალბება ან გამოგონება.

სტუდენტის ეთიკის დარღვევისას დისციპლინური სახდელები გამოიყენება: გაფრთხილება, შენიშვნა, საყვედური, ფინანსური შეთავაზების შეზღუდვა ან შეწყვეტა (სტიპენდია, სწავლის დაფინანსება) და სტუდენტის სტატუსის შეწყვეტა. სხვის ნაცვლად საგამოცდო ნაშრომის შესრულებისას ნაშრომი არ ფასდება, სტუდენტს „0“ უფორმდება და საყვედური ეცხადება; სხვისი ნამუშევრიდან ან დამხმარე მასალიდან გადაწერის დადასტურებისას შეფასება „0“-ია, ხოლო ამ დარღვევების განმეორება შესაძლოა სტატუსის შეწყვეტის საფუძველი გახდეს. თუ პლაგიატის ნიშნები კვალიფიკაციის მინიჭების შემდეგ აღმოჩნდება, საკითხს დისციპლინური კომისია შეისწავლის, ხოლო პლაგიატის დადასტურებისას კვალიფიკაციის მიმნიჭებელ ორგანოს კვალიფიკაციის გაუქმების უფლება აქვს. ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენების ცალკე რეგულაცია დოკუმენტებში არ მოიპოვება, ამიტომ სტუდენტმა ხელმძღვანელთან უნდა გაიაროს კონსულტაცია.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენ კრედიტს მოიცავს საბაკალავრო ნაშრომი ბიზნესის ადმინისტრირების პროგრამაზე?

ბიზნესის ადმინისტრირების საბაკალავრო პროგრამაზე ნაშრომს 5 კრედიტი ეთმობა. სტუდენტი მის შესრულებას VI სემესტრში იწყებს, რისთვისაც I-V სემესტრების ყველა სავალდებულო სასწავლო კურსის წარმატებით დახურვაა საჭირო.

რა ვადებში ხდება თემისა და ხელმძღვანელის დამტკიცება?

ხელმძღვანელს სტუდენტი ირჩევს და მას ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს. ხელმძღვანელთან შეთანხმებულ თემას პროგრამის ხელმძღვანელის წარდგინებით ფაკულტეტის საბჭო ამტკიცებს სალექციო პერიოდის დაწყებიდან არაუგვიანეს ორი კვირისა.

რა ხდება, თუ სტუდენტი საბაკალავრო ნაშრომში FX შეფასებას მიიღებს?

41-50 ქულის (FX) მიღების შემთხვევაში სტუდენტს უფლება ეძლევა, გადამუშავებული ნაშრომი/პროექტი დამატებითი გამოცდებისთვის განსაზღვრულ ვადებში წარადგინოს. ზუსტი თარიღები აკადემიური კალენდრით განისაზღვრება.

როგორია ნაშრომის ტექნიკური პარამეტრები და მოცულობა?

საბაკალავრო ნაშრომის მოცულობა 25-დან 50 გვერდამდე უნდა იყოს. ტექსტი იკრიფება Sylfaen შრიფტით (ზომა 12, ინტერვალი 1,5), მინდვრები კი შეადგენს: მარცხნივ 3 სმ, მარჯვნივ 1 სმ, ზემოთ და ქვემოთ 2,5 სმ. ციტირებისთვის APA სტილი გამოიყენება.

რომელ კვირებში ბარდება ნაშრომი ხელმძღვანელსა და რეცენზენტს?

სტუდენტი დასრულებულ ნაშრომს ხელმძღვანელს არაუგვიანეს მე-15 კვირისა წარუდგენს. ხელმძღვანელი ნაშრომს პლაგიატზე ამოწმებს, აფასებს და რეცენზენტისთვის გადაცემას არაუგვიანეს მე-16 კვირისა წყვეტს, რეცენზენტი კი შეფასებას არაუგვიანეს მე-17 კვირისა წარადგენს.

რამდენ ხანში შეიძლება დაცვის შედეგების გასაჩივრება?

სტუდენტს უფლება აქვს საბოლოო შეფასების გაცნობიდან არაუგვიანეს 5 დღის ვადაში წერილობითი სააპელაციო განაცხადი შეიტანოს. სააპელაციო კომისია საკითხს განიხილავს და დასაბუთებულ პასუხს 5 დღის ვადაში გასცემს.