სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა კავკასიის უნივერსიტეტში

კავკასიის უნივერსიტეტი (Caucasus University) სამაგისტრო ნაშრომის მომზადების, შეფასებისა და აკადემიური კეთილსინდისიერების მკაცრ წესებს ადგენს. სტუდენტებისგან აკადემიური მოთხოვნებისა და სემესტრული ვადების ზუსტი დაცვა მოითხოვება. წესები ხელოვნური ინტელექტის (Artificial Intelligence - AI) გამოყენების ეთიკურ საზღვრებსა და პლაგიატთან ბრძოლის მექანიზმებსაც აწესრიგებს. ნაშრომის წარმატებული დაცვისთვის აუცილებელია 60%-იანი მინიმალური კომპეტენციის ზღვრის გადალახვა. აკადემიური სიყალბის გამოვლენის შემთხვევაში კი უნივერსიტეტი მკაცრ სანქციებს აწესებს.

საუნივერსიტეტო დებულებების ზოგადი დანიშნულება და უფლებამოსილებები

კავკასიის უნივერსიტეტის სამი ოფიციალური დოკუმენტი სამაგისტრო ნაშრომთან დაკავშირებულ საუნივერსიტეტო წესებს, შეფასების სისტემებსა და აკადემიური კეთილსინდისიერების კოდექსს ადგენს. თუმცა, უშუალოდ სამაგისტრო ნაშრომის მოცულობა, სტრუქტურა, გაფორმება და დაცვის პროცედურა შესაბამისი სკოლისა და საგანმანათლებლო პროგრამის დონეზე რეგულირდება.

სამაგისტრო ნაშრომის მომზადებისას სტუდენტმა საუნივერსიტეტო დონეზე მიღებული დოკუმენტების მხოლოდ ზოგადი ჩარჩოს განმსაზღვრელი ხასიათი უნდა გაითვალისწინოს. სწორედ ეს დებულებები ადგენს სტუდენტის სტატუსს, შეფასების ძირითად პრინციპებს, აკადემიური ხარისხის მინიჭების წესს, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების ნორმებსა და პლაგიატთან ბრძოლის მექანიზმებსაც.

კავკასიის უნივერსიტეტის წესების თანახმად, უშუალოდ ნაშრომის მოცულობის განსაზღვრა, მისი სტრუქტურული მოწყობა, გაფორმება და დაცვის პროცედურები სკოლებისა და კონკრეტული საგანმანათლებლო პროგრამების კომპეტენციაა. შესაბამისად, მაგისტრანტმა ამ დეტალების დასაზუსტებლად საკუთარი სკოლის ადგილობრივ რეგულაციებს უნდა მიმართოს. საუნივერსიტეტო დებულებები კი იმ ძირეულ პრინციპებს ადგენს, რომლებიც ყველა სკოლის სამაგისტრო ნაშრომზე თანაბრად ვრცელდება.

აკადემიური მოთხოვნები, შეფასების სისტემა და ვადები

სტუდენტის აკადემიური მოთხოვნები ყოველ ეტაპზე შესაბამისი კურიკულუმითა და სილაბუსებით განისაზღვრება. შეფასების სისტემა ხუთ დადებით და ორ უარყოფით შეფასებას მოიცავს, ხოლო სამაგისტრო ნაშრომის წარმატებული დაცვისა და კვლევით კომპონენტში დადებითი შეფასების მისაღებად მინიმუმ 60%-იანი კომპეტენციის ზღვრის გადალახვაა საჭირო.

კავკასიის უნივერსიტეტში შეფასების მრავალსაფეხურიანი სისტემა მოქმედებს. დადებით შეფასებებს მიეკუთვნება: (A) ფრიადი (91-100 ქულა), (B) ძალიან კარგი (81-90 ქულა), (C) კარგი (71-80 ქულა), (D) დამაკმაყოფილებელი (61-70 ქულა) და (E) საკმარისი (51-60 ქულა). უარყოფით შეფასებებად კი (FX) ვერ ჩააბარა (41-50 ქულა) და (F) ჩაიჭრა (40 ქულა და ნაკლები) მიიჩნევა.

სამაგისტრო ნაშრომი მთლიანობაში, ერთიანად, იმავე ან მომდევნო სემესტრში ფასდება, როდესაც სტუდენტი მუშაობას დაასრულებს. ეს შეფასება სკოლის მიერ განსაზღვრული პირებისა და უშუალოდ დაცვაზე მიღებულ ქულებს აერთიანებს. დადებითი შეფასების მისაღებად 60%-იანი მინიმალური კომპეტენციის ზღვრის მიღწევაა საჭირო.

ვადების თვალსაზრისით, მაგისტრანტმა ნაშრომი რეგისტრაციიდან 2 სემესტრის განმავლობაში უნდა წარადგინოს და დაიცვას. გამონაკლისია ბიზნესის სკოლის სამაგისტრო პროგრამები (გარდა ეკონომიკისა და ჯანდაცვის მენეჯმენტისა), სადაც ეს ვადა რეგისტრაციიდან 3 სემესტრით განისაზღვრება. აკადემიურ ხარისხს სკოლის საბჭო ანიჭებს. თუ სტუდენტის საშუალო შეწონილი კუმულაციური GPA 3.8 ან მეტია, წარჩინების დიპლომი გაიცემა, ხოლო 4.0 GPA-ის მქონე სტუდენტი „პრეზიდენტის რჩეულის“ სტატუსს მოიპოვებს.

ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენების ეთიკური ჩარჩოები

სამაგისტრო ნაშრომში ხელოვნური ინტელექტის (Artificial Intelligence - AI) გენერაციული ხელსაწყოების გამოყენება მკაცრ ეთიკურ საზღვრებს ექვემდებარება, მისი დამალვა კი აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევად მიიჩნევა. სტუდენტს AI-ის გამოყენება მხოლოდ დამხმარე ტექნიკური მიზნებისთვის შეუძლია, ხოლო ორიგინალური სამეცნიერო ნაწილების გენერირება და კოპირება იკრძალება.

უნივერსიტეტი გენერაციული AI ხელსაწყოებით, მაგალითად ChatGPT-ით ან Gemini-ით, მუშაობის წესებს განსაზღვრავს. აკადემიური პერსონალი ვალდებულია სტუდენტებს ამ წესების დაცვისკენ მიუთითოს, ხოლო ლექტორებს სილაბუსით დამატებითი შეზღუდვების დაწესებაც შეუძლიათ. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების დამალვა ან შენიღბვა უნივერსიტეტში აკადემიურ დარღვევად ითვლება.

ნაშრომზე მუშაობისას ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება მხოლოდ ისეთი მიზნებისთვისაა დაშვებული, როგორიცაა წყაროების მოძიება, მათ შესახებ მოკლე ინფორმაციის მიღება, კვლევის გეგმის შედგენა და ტექსტის გრამატიკული კორექტირება. აკრძალულია მისი გამოყენება ნაშრომის ორიგინალური ნაწილების, მათ შორის კვლევის, მიგნებების, დასკვნებისა და რეკომენდაციების შესაქმნელად. დაუშვებელია ტექსტის სრულად გადმოწერაც (ე.წ. copy-paste), რაც პლაგიატის ტოლფასია. AI-ის მიერ მოწოდებულმა ინფორმაციამ ორიგინალური სამეცნიერო წყაროები არ უნდა ჩაანაცვლოს. სტუდენტი თავადვეა პასუხისმგებელი შინაარსის სისწორეზე და AI-ის მიერ მოწოდებული წყაროების ნამდვილობა და სანდოობა უნდა გადაამოწმოს.

ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისას ციტირება და პარაფრაზირება აუცილებელია. ტექსტში შიდა ციტირება შემდეგი ფორმით ხდება: (OpenAI, 2024). ლიტერატურის სიაში კი შემდეგი ფორმატები გამოიყენება: OpenAI (2024). ChatGPT (version) [Large Language Model]. [URL] ან Google. (n.d.). Gemini: A new generative tool. Retrieved Month Day, Year, from [URL]. აგრეთვე, კვლევის მეთოდოლოგიაში დეტალურად უნდა აღიწეროს AI-ის როლი, გამოყენებული ბრძანებები (prompt), თარიღი და ასახვის ფორმა, ხოლო თავად ბრძანებები და მიღებული ტექსტები ნაშრომს დანართად უნდა დაერთოს.

აკადემიური კეთილსინდისიერება და პლაგიატის სახეები

აკადემიური კეთილსინდისიერების კოდექსი ნებისმიერი სახის პლაგიატს კრძალავს, რაც სხვისი სიტყვების, იდეების ან მონაცემების საკუთარ ნაშრომად გასაღებას გულისხმობს წყაროს მითითების გარეშე. კოდექსი პლაგიატის ოთხ ძირითად ფორმას გამოყოფს: პირდაპირს, თვითპლაგიატს, მოზაიკურსა და შემთხვევითს, რომელთა წინააღმდეგაც უნივერსიტეტი აქტიურ პრევენციულ ზომებს ატარებს.

კავკასიის უნივერსიტეტი აკადემიური სიყალბის აღმოფხვრას დიდ ყურადღებას უთმობს. პლაგიატის თავიდან ასაცილებლად უნივერსიტეტში სავალდებულო საგნებად აკადემიური წერა და კვლევის მეთოდები ისწავლება. ყველა სამაგისტრო ნაშრომი პლაგიატის საწინააღმდეგო სპეციალური პროგრამით მოწმდება, პლაგიატის ან მსგავსების შესახებ დასკვნას კი ნაშრომის ხელმძღვანელი წერს. პლაგიატის დადგენის შემთხვევაში, ნაშრომი დაცვაზე არ დაიშვება.

კოდექსი განსაზღვრავს პლაგიატის კონკრეტულ სახეებს:

• პირდაპირი პლაგიატი: სხვისი ნაშრომიდან ან წყაროდან ტექსტის სიტყვასიტყვით გადმოწერა ყოველგვარი ციტირებისა თუ მითითების გარეშე.
• თვითპლაგიატი: საკუთარი, უკვე გამოყენებული მოსაზრებების, ნაშრომის ან მისი ნაწილის ხელახალი გამოყენება სათანადო მითითების გარეშე.
• მოზაიკური პლაგიატი: სხვადასხვა წყაროდან აღებული იდეების ან პერიფრაზირებული ტექსტების გაერთიანება ახალი ტექსტის შესაქმნელად, როდესაც ცალკეული ავტორების მითითება არ ხდება.
• შემთხვევითი პლაგიატი: კვლევის საწყის ეტაპზე გამოვლენილი დაუდევრობა, როდესაც წყაროების მითითება და ციტირება გამორჩენილია, თუნდაც ტექსტი პერიფრაზირებული იყოს.

აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევის სანქციები

აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევის შემთხვევაში, უნივერსიტეტის მუდმივმოქმედი კომისია უფლებამოსილია სტუდენტის მიმართ სხვადასხვა სიმკაცრის სანქციები გამოიყენოს. ეს ზომები სიტყვიერი გაფრთხილებიდან და ქულის განულებიდან სტუდენტის სტატუსის შეწყვეტამდე ან უკვე მინიჭებული აკადემიური ხარისხის ჩამორთმევამდე მერყეობს.

კავკასიის უნივერსიტეტის აკადემიური კეთილსინდისიერების კოდექსის დარღვევას სერიოზული შედეგები მოჰყვება. სტუდენტთა ნაშრომების შემოწმებისა და დარღვევების აღმოჩენის შემდეგ, კომისიას სხვადასხვა სახის სანქციის დაწესება შეუძლია. სანქცია შეიძლება იყოს სიტყვიერი ან წერილობითი გაფრთხილება (მათ შორის ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით). უფრო სერიოზული დარღვევისას სტუდენტს შესაძლოა დავალების ან ნაშრომის ხელახლა შესრულება, ქულის დაკლება ან სრული განულება დაეკისროს.

უფრო უხეში დარღვევებისას, სტუდენტს შესაძლოა სასწავლო კურსში უარყოფითი შეფასება (F) გაუფორმდეს. გარდა ამისა, უნივერსიტეტი სტუდენტის სტატუსის ერთი სემესტრით შეჩერების ან საერთოდ შეწყვეტის უფლებას იტოვებს. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სტუდენტმა სწავლა უკვე დაასრულა, მაგრამ აკადემიური სიყალბე მოგვიანებით გამოვლინდა, უნივერსიტეტს მოპოვებული აკადემიური ხარისხის ჩამორთმევა შეუძლია.

ხშირად დასმული კითხვები

რა ვადებში უნდა მოხდეს სამაგისტრო ნაშრომის წარდგენა და დაცვა?

მაგისტრანტმა ნაშრომი რეგისტრაციიდან ორი სემესტრის განმავლობაში უნდა წარადგინოს და დაიცვას. გამონაკლისია ბიზნესის სკოლის სამაგისტრო პროგრამები (გარდა ეკონომიკისა და ჯანდაცვის მენეჯმენტისა), სადაც ეს ვადა სამი სემესტრითაა განსაზღვრული.

რა ხდება სამაგისტრო ნაშრომის კვლევით კომპონენტში "FX" ან "F" შეფასების მიღებისას?

კვლევით კომპონენტში „FX“ შეფასების მიღებისას, მაგისტრანტს გადამუშავებული ნაშრომის მომდევნო სემესტრში წარდგენის უფლება ეძლევა, ხოლო „F“ შეფასების მიღების შემთხვევაში, სტუდენტი ამავე კომპონენტის ხელახლა წარდგენის უფლებას კარგავს.

რომელი სამუშაოების შესასრულებლად არის ნებადართული ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება?

ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება მხოლოდ დამხმარე მიზნებისთვისაა ნებადართული, კერძოდ: წყაროების მოსაძიებლად და მათ შესახებ მოკლე ინფორმაციის მისაღებად, კვლევის გეგმის შესადგენად, ზოგადი ინფორმაციის მოძიებისა და ტექსტის გრამატიკული კორექტირებისთვის.

რა ითვლება ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისას აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევად?

დარღვევად ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების დამალვა ან შენიღბვა, ორიგინალური ნაწილების (კვლევა, მიგნებები, დასკვნები, რეკომენდაციები) გენერირება, ტექსტის სრულად გადმოწერა (copy-paste) და AI-ის იმ აქტივობებისთვის გამოყენება მიიჩნევა, რომლებიც სილაბუსით პირდაპირაა აკრძალული.

როგორ უნდა გაფორმდეს ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება ლიტერატურის სიაში?

ChatGPT-ის შემთხვევაში გამოიყენება ფორმატი: OpenAI (2024). ChatGPT (version) [Large Language Model]. [URL], ხოლო Gemini-ის შემთხვევაში მიეთითება: Google. (n.d.). Gemini: A new generative tool. Retrieved Month Day, Year, from [URL].

რა პირობებია საჭირო წარჩინების დიპლომისა და "პრეზიდენტის რჩეულის" სტატუსის მისაღებად?

წარჩინების დიპლომი გაიცემა, თუ სტუდენტის საშუალო შეწონილი კუმულაციური GPA 3.8 ან მეტია, ხოლო „პრეზიდენტის რჩეულის“ სტატუსს სტუდენტი მხოლოდ 4.0 კუმულაციური GPA-ის მიღწევის შემთხვევაში მოიპოვებს.