საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში

აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (აწსუ) საბაკალავრო ნაშრომის შესრულების ერთიანი საუნივერსიტეტო წესი გამოქვეყნებული არ არის და მოთხოვნებს ცალკეული საგანმანათლებლო პროგრამა განსაზღვრავს. 2026-2027 სასწავლო წლის კატალოგის მიხედვით, ეს კომპონენტი მხოლოდ ოთხ საბაკალავრო პროგრამაშია ჩართული (ეკონომიკა, მასობრივი კომუნიკაცია, კომპიუტერული მეცნიერება, მოდის ინდუსტრიის ტექნოლოგია). სტუდენტის საქმიანობა უნივერსიტეტის შეფასების სისტემით, აკადემიური კეთილსინდისიერების კოდექსით, ჩიკაგოს სტილზე (Chicago Style) დაფუძნებული ციტირების ინსტრუქციითა და ეთიკის ნორმებით რეგულირდება.

საბაკალავრო ნაშრომისა და პროექტის ზოგადი სტატუსი აწსუ-ში

აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საბაკალავრო ნაშრომის შესრულებისა და შეფასების ერთიანი საუნივერსიტეტო თუ საფაკულტეტო წესი გამოქვეყნებული არ არის; ნაშრომის ერთიანი საუნივერსიტეტო წესი მხოლოდ სამაგისტრო ნაშრომზე არსებობს. ნაშრომის მოცულობას, სტრუქტურას, დაცვის წესსა და შეფასების კრიტერიუმებს უშუალოდ კონკრეტული პროგრამა განსაზღვრავს. ამასთან, უნივერსიტეტში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების წესიც არ არის საჯაროდ გამოქვეყნებული.

უნივერსიტეტის 2026-2027 სასწავლო წლის კატალოგის თანახმად, საბაკალავრო ნაშრომი ან საბაკალავრო პროექტი სასწავლო გეგმაში მხოლოდ ოთხ საბაკალავრო პროგრამაში გვხვდება:

ეკონომიკა (ბიზნესის, სამართლისა და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი) - მოიცავს „საბაკალავრო ნაშრომს“ (10 ECTS კრედიტი, 250 საათი) VI სემესტრში;
მასობრივი კომუნიკაცია (ბიზნესის, სამართლისა და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი) - მოიცავს „საბაკალავრო ნაშრომს“ (10 ECTS კრედიტი, 250 საათი) VI სემესტრში;
კომპიუტერული მეცნიერება (ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი) - მოიცავს „საბაკალავრო პროექტს“ (5 ECTS კრედიტი, 125 საათი) VIII სემესტრში;
მოდის ინდუსტრიის ტექნოლოგია (საინჟინრო-ტექნოლოგიური ფაკულტეტი) - მოიცავს „საბაკალავრო პროექტს“ (15 ECTS კრედიტი, 375 საათი) VI სემესტრში.

მოდის ინდუსტრიის ტექნოლოგიის საბაკალავრო პროექტზე დაშვების წინაპირობად სასწავლო გეგმაში მითითებულია პროგრამით გათვალისწინებული I-V სემესტრის დარგობრივი სფეროს შესაბამისი სასწავლო კურსები.

საბაკალავრო კომპონენტის მქონე პროგრამების სტრუქტურა

ოთხივე საბაკალავრო პროგრამას თავისი დარგობრივი სტრუქტურა, კრედიტების მოცულობა და სწავლის შედეგები აქვს. კატალოგი ნაშრომის ან პროექტის მოთხოვნებს არ აღწერს, თუმცა პროგრამების სწავლის შედეგებიდან ჩანს, რა უნარებს ელის პროგრამა კურსდამთავრებულისგან.

ეკონომიკის საბაკალავრო პროგრამის (180 ECTS) სწავლის შედეგების მიხედვით, კურსდამთავრებული აანალიზებს ეკონომიკური პროცესების სტატისტიკურ მონაცემებს კომპიუტერული პროგრამებით (SPSS, STATA და სხვა) და ქმნის ეკონომიკის აქტუალურ საკითხებზე კვლევითი ხასიათის ნაშრომს ეთიკური ნორმების დაცვით. მასობრივი კომუნიკაციის პროგრამის (180 ECTS) კურსდამთავრებული ფლობს ინფორმაციის მოძიების, წყაროებზე მუშაობის, გადამოწმების, დახარისხების და ობიექტურად წერის უნარს და აცნობიერებს მედიისა და კომუნიკაციის კვლევის მეთოდების გამოყენების აუცილებლობას.

კომპიუტერული მეცნიერების 240-კრედიტიანი პროგრამა ოთხ კონცენტრაციას მოიცავს („დაპროგრამება“, „ვებ ტექნოლოგიები“, „ინფორმაციული სისტემები“, „ჩაშენებული სისტემები“). კურსდამთავრებული ამოცანის ამოხსნის ალგორითმსა და შესაბამის პროგრამას C++ ენაზე ქმნის („დაპროგრამების“ კონცენტრაციაში — Java-სა და Python-საც იყენებს), ასევე ქართული და უცხოური ლიტერატურიდან დარგის სიახლეებზე წერილობით ანგარიშს ამზადებს და მას აუდიტორიის წინაშე წარადგენს. მოდის ინდუსტრიის ტექნოლოგიის პროგრამის (180 ECTS) კურსდამთავრებული კი ქმნის პრაქტიკული ხასიათის პროექტს და პრეზენტაციას უკეთებს საკუთარ საპროექტო დავალებას, წერილობით ანგარიშსა და ნამუშევრებს.

პროგრამა	კომპონენტის დასახელება	კრედიტები და სემესტრი	მისანიჭებელი კვალიფიკაცია
ეკონომიკა	საბაკალავრო ნაშრომი	10 ECTS (VI სემესტრი)	ეკონომიკის ბაკალავრი
მასობრივი კომუნიკაცია	საბაკალავრო ნაშრომი	10 ECTS (VI სემესტრი)	მასობრივი კომუნიკაციის ბაკალავრი
კომპიუტერული მეცნიერება	საბაკალავრო პროექტი	5 ECTS (VIII სემესტრი)	ინფორმატიკის ბაკალავრი
მოდის ინდუსტრიის ტექნოლოგია	საბაკალავრო პროექტი	15 ECTS (VI სემესტრი)	ინჟინერიის ბაკალავრი სამკერვალო და ტყავის ნაკეთობათა ტექნოლოგიაში

სტუდენტთა შეფასების სისტემა და გამოცდების წესი

აწსუ-ს შეფასების სისტემა სასწავლო კომპონენტის (სასწავლო კურსების) შეფასებას აწესრიგებს; საბაკალავრო ნაშრომის შეფასების კომპონენტებს შესაბამისი პროგრამა ადგენს და ისინი საჯარო დოკუმენტებში მოცემული არ არის. სასწავლო კომპონენტის შეფასება 100 ქულას ეფუძნება, სადაც შუალედურ შეფასებებს ჯამურად 60 ქულა ეთმობა (აქტივობა — არაუმეტეს 30, შუალედური გამოცდა — არანაკლებ 30), ხოლო დასკვნით გამოცდას - 40 ქულა. დასკვნით გამოცდაზე დასაშვებად სტუდენტმა შუალედურ კომპონენტებში მინიმუმ 18 ქულა უნდა დააგროვოს, ხოლო უშუალოდ დასკვნით გამოცდაზე მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი 15–25 ქულის ფარგლებში განისაზღვრება.

სასწავლო კურსის ან კომპონენტის საბოლოო შეფასება შემდეგ სკალას ეყრდნობა:

(A) ფრიადი - 91–100 ქულა;
(B) ძალიან კარგი - 81–90 ქულა;
(C) კარგი - 71–80 ქულა;
(D) დამაკმაყოფილებელი - 61–70 ქულა;
(E) საკმარისი - 51–60 ქულა;
(FX) ვერ ჩააბარა - 41–50 ქულა (სტუდენტს ეძლევა დამოუკიდებელი მუშაობით დამატებით გამოცდაზე ერთხელ გასვლის უფლება);
(F) ჩაიჭრა - 40 ქულა და ნაკლები (სტუდენტმა საგანი თავიდან უნდა შეისწავლოს).

სასწავლო კომპონენტში FX-ის მიღებისას დამატებითი გამოცდა დასკვნითი გამოცდის შედეგების გამოცხადებიდან არანაკლებ 5 დღეში ინიშნება. დამატებით გამოცდაზე მიღებული შეფასება დასკვნითი შეფასებაა და მას დასკვნით გამოცდაზე მიღებული ქულა არ ემატება. 5-დღიანი ვადის ეს ვალდებულება არ ვრცელდება დისერტაციაზე, სამაგისტრო პროექტზე/ნაშრომზე, შემოქმედებით/საშემსრულებლო ნამუშევარსა და სხვა სამეცნიერო პროექტზე/ნაშრომზე.

აკადემიური კეთილსინდისიერების სტანდარტები და სანქციები

აკადემიური კეთილსინდისიერების უზრუნველყოფის კოდექსი აწსუ-ს აკადემიურ პერსონალსა და სტუდენტებზე ვრცელდება. დარღვევად მიიჩნევა პლაგიატი, თვითპლაგიატი, ფალსიფიკაცია, სხვა სტუდენტის ნამუშევრიდან გადაწერა, სიყალბეში ხელის შეწყობა, ინდივიდუალური ნამუშევრის ჯგუფურად მომზადება და სხვის ნაცვლად გამოცდის ჩაბარება. დარღვევის შესახებ განცხადების საფუძველზე ფაკულტეტზე კომისია იქმნება, რომელიც შემთხვევას შეისწავლის და სანქციას უფარდებს.

თუ დარღვევა მცირეა, პირველად გამოვლინდა და უნებლიედ არის მიჩნეული (კატეგორია 1 — ასეთი შემთხვევები ჩვეულებრივ სწავლის პირველ ან მეორე წელს ფიქსირდება), სტუდენტს ნაშრომის ხელახლა წარმოდგენის შესაძლებლობა ეძლევა, რაც მაქსიმალური ქულის არაუმეტეს 50%-ით ფასდება. ამასთან, სტუდენტი წერილობით გაფრთხილებას იღებს და მისი სახელი დარღვევათა რეესტრში შედის; თუ ნაშრომს ხელმეორედ არ წარმოადგენს, ის 0 ქულით ფასდება.

კოდექსი არაფორმალურ სანქციასა და ფორმალური სანქციების სამ კატეგორიას ითვალისწინებს:

არაფორმალური, საგანმანათლებლო სანქცია: გამოიყენება ნაკლებად მნიშვნელოვან შემთხვევებზე, რომლებიც სტუდენტის ცოდნის დეფიციტის შედეგია, და მოიცავს კონსულტაციას (აკადემიური წერის უნარების განვითარება) ან, მაგალითად, სპეციალურ კურსზე დასწრებას. სტუდენტის სახელი რეესტრში არ შედის, თუმცა ინფორმაცია ფაკულტეტს მიეწოდება.
კატეგორია 1: პირველი მცირე დარღვევა; ითვალისწინებს ნაშრომის ხელახლა წარმოდგენას (მაქსიმუმ 50%-ით შეფასება), წერილობით გაფრთხილებასა და რეესტრში შეტანას.
კატეგორია 2: განმეორებითი მცირე ან პირველი მნიშვნელოვანი დარღვევა (მაგალითად, ნაშრომის გაყალბება ან სხვისი ნაშრომის წარმოდგენა); ითვალისწინებს წერილობით გაფრთხილებას, რეესტრში შეტანას და სანქციას — ნაშრომის 0 ქულით შეფასებას ან კურსის ფარგლებში ფაქტის გამოვლენამდე მიღებული ყველა ქულის გაუქმებას.
კატეგორია 3: გამიზნული პლაგიატი, მნიშვნელოვანი ან მესამე და მეტი დარღვევა (სამაგისტრო საფეხურზე ყველა დარღვევა ამ კატეგორიას განეკუთვნება); სანქციას ფაკულტეტის მიერ შექმნილი კომისია უფარდებს და ის შეიძლება იყოს კურსის ფარგლებში 0 ქულა, საბაკალავრო ნაშრომის 0 ქულით შეფასება ან სტუდენტის ხელშეკრულების შეწყვეტა.

ციტირების წესი და აკადემიური ეთიკის ნორმები

აწსუ-ს აკადემიური სტილი ეფუძნება ჩიკაგოს სტილს (Chicago Style), რომელიც ორ ფორმატს აერთიანებს: შენიშვნა-ბიბლიოგრაფიას (სქოლიოში ციფრით მითითება) და ავტორი-თარიღის სისტემას (ტექსტში ჩართული მითითება). მითითების კონკრეტულ ფორმატს უნივერსიტეტის სტრუქტურული ერთეული (მაგალითად, ფაკულტეტი ან დეპარტამენტი) ირჩევს, მას შეიძლება დამატებითი მოთხოვნებიც ჰქონდეს, რომელთა დაცვაც ასევე სავალდებულოა.

ციტირების ინსტრუქცია გვირჩევს, რომ ბიბლიოგრაფიული დეტალები ნაშრომზე მუშაობის დაწყებისთანავე, ინფორმაციის შეგროვებისას ჩაიწეროს: ელექტრონული რესურსისთვის — ავტორი, სათაური, URL მისამართი და მოძიების თარიღი. თუ ერთი წყარო რამდენიმე ელექტრონული სახით არსებობს, უპირატესობა PDF ფორმატს ენიჭება.

უნივერსიტეტის ეთიკის კოდექსის (მუხლი 11) მიხედვით, სტუდენტის არაეთიკურ ქცევად ითვლება სიყალბე, კერძოდ:

სხვა სტუდენტისგან გადაწერა და აკრძალული მასალის გამოყენება;
სხვისი ნამუშევრის საკუთარ ნაშრომად წარმოჩენა და პლაგიატი;
კვლევითი სამუშაოების მონაცემების გაყალბება (ფალსიფიკაცია);
სხვა სტუდენტებისთვის ხელის შეშლა რესურსების დამალვით, მოპარვით ან განადგურებით;
გამოცდის შესახებ კონფიდენციალური ინფორმაციის მოპოვება და/ან გავრცელება.

ხშირად დასმული კითხვები

არსებობს თუ არა აწსუ-ში საბაკალავრო ნაშრომის ერთიანი საუნივერსიტეტო წესი?

აწსუ-ში საბაკალავრო ნაშრომის ერთიანი საუნივერსიტეტო წესი გამოქვეყნებული არ არის. ერთიანი საუნივერსიტეტო წესი მხოლოდ სამაგისტრო ნაშრომზე არსებობს, ხოლო საბაკალავრო საფეხურის მოთხოვნებს კონკრეტული პროგრამები ცალ-ცალკე განსაზღვრავს.

რომელ საბაკალავრო პროგრამებშია გათვალისწინებული საბაკალავრო ნაშრომი ან პროექტი?

2026-2027 სასწავლო წლის კატალოგის მიხედვით, საბაკალავრო ნაშრომი ან პროექტი მხოლოდ ოთხ პროგრამაშია გათვალისწინებული: ეკონომიკა (10 ECTS), მასობრივი კომუნიკაცია (10 ECTS), კომპიუტერული მეცნიერება (5 ECTS) და მოდის ინდუსტრიის ტექნოლოგია (15 ECTS).

რა მოთხოვნები მოქმედებს დასკვნით გამოცდაზე დასაშვებად?

სასწავლო კურსის დასკვნით გამოცდაზე გასასვლელად სტუდენტს სემესტრის განმავლობაში შუალედურ შეფასებებში (აქტივობა და შუალედური გამოცდა) ჯამურად არანაკლებ 18 ქულა უნდა ჰქონდეს დაგროვილი.

რა განსხვავებაა FX და F შეფასებებს შორის?

FX (41–50 ქულა) ნიშნავს, რომ სტუდენტს დამატებით გამოცდაზე ერთხელ გასვლის უფლება ეძლევა. F შეფასებისას (40 ქულა და ნაკლები) სტუდენტი ჩაჭრილად ითვლება და მას სასწავლო კურსის თავიდან გავლა უწევს.

ციტირების რომელ სტილს იყენებს აწსუ?

აწსუ-ს ციტირების წესი (აწსუ აკადემიური სტილი) ჩიკაგოს აკადემიურ სტილს (Chicago Style) ეყრდნობა და ორ ფორმატს მოიცავს: შენიშვნა-ბიბლიოგრაფიასა და ავტორი-თარიღის მითითების სისტემას. კონკრეტულ ფორმატს უნივერსიტეტის სტრუქტურული ერთეული ირჩევს.

რა შედეგი მოჰყვება გამიზნულ პლაგიატს საბაკალავრო ნაშრომში?

გამიზნული პლაგიატი მე-3 კატეგორიის დარღვევას განეკუთვნება: სტუდენტი წერილობით გაფრთხილებას იღებს და რეესტრში ფიქსირდება, საკითხს კი ფაკულტეტის მიერ შექმნილი კომისია განიხილავს. სანქცია შეიძლება იყოს კურსის ფარგლებში 0 ქულა, საბაკალავრო ნაშრომის 0 ქულით შეფასება ან სტუდენტის ხელშეკრულების შეწყვეტა.