საბაკალავრო და სამაგისტრო ნაშრომი
სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა ალტე უნივერსიტეტში
ალტე უნივერსიტეტში სამაგისტრო ნაშრომის წესებს მაგისტრატურის დებულება (2022) ადგენს, კრედიტებს კი საგანმანათლებლო პროგრამების კატალოგი. პროცესი 11 000-იდან 15 000-მდე სიტყვის მოცულობის კვლევის შექმნას, ხელმძღვანელის წერილობითი დასკვნის მიღებასა და საჯარო დაცვას მოიცავს. კვლევითი კომპონენტის მინიმალური გამსვლელი ზღვარი 51 ქულაა, ხოლო დაცვის შეფასება კომისიის წევრთა შეფასებების საშუალო არითმეტიკულია. უნივერსიტეტის მარეგულირებელი ჩარჩო განსაკუთრებულ ყურადღებას აკადემიურ ეთიკას უთმობს: ნაშრომი Turnitin-ის პროგრამით მოწმდება, ნაშრომს უნდა ერთვოდეს განაცხადი, გამოიყენა თუ არა სტუდენტმა გენერაციული ხელოვნური ინტელექტი, ხოლო AI-ის მიერ გენერირებული პროდუქტი APA-ს წესით უნდა დამოწმდეს.
სამაგისტრო პროგრამის მოცულობა და თემის დამტკიცების ვადები
სამაგისტრო პროგრამა სულ 120 კრედიტს მოიცავს (წელიწადში 60 კრედიტი, სემესტრში 30 კრედიტი) და 4 სემესტრზეა გათვლილი. კვლევითი კომპონენტის მთავარი მიზანი მაგისტრანტის მიერ დამოუკიდებელი კვლევის ჩატარების, შედეგების აკადემიურად წარმოდგენისა და საჯარო დისკუსიაში არგუმენტირებული მსჯელობის უნარის გამომუშავებაა.
მაგისტრანტი საკვლევ თემას ხელმძღვანელთან შეთანხმებით ირჩევს და შესაბამისი განცხადებით სკოლის დეკანს მეოთხე სემესტრის პირველი სასწავლო კვირის დასრულებამდე მიმართავს. წარდგენილ თემასა და ხელმძღვანელს სკოლის საბჭო არაუგვიანეს მეორე სასწავლო კვირისა ამტკიცებს. სამაგისტრო ნაშრომის ხელმძღვანელად ან თანახელმძღვანელად შეიძლება დაინიშნოს პროგრამაში ჩართული აკადემიური ან მოწვეული პერსონალი, რომელსაც შესაბამის სფეროში კვლევის გამოცდილება აქვს. ხელმძღვანელი ეტაპობრივად ამოწმებს ნაშრომზე მუშაობის პროცესს, უტარებს სტუდენტს კონსულტაციებს და აძლევს რეკომენდაციებსა და მითითებებს.
სამაგისტრო ნაშრომის კრედიტების რაოდენობა კონკრეტული მიმართულების მიხედვით განსხვავდება, რაც საგანმანათლებლო პროგრამების კატალოგშია ასახული.
| პროგრამა | სამაგისტრო ნაშრომი | შენიშვნა |
|---|---|---|
| სამართალი (120 ECTS) | 30 კრედიტი, IV სემესტრი | |
| ბიზნესის ადმინისტრირება (120 ECTS) | 18 კრედიტი, IV სემესტრი | |
| სამართალი (ორნაწილიანი, 1+1; 120 (60+60) ECTS) | 30 კრედიტი, IV სემესტრი | ნაშრომი II ნაწილშია; კვალიფიკაცია: სამართლის მაგისტრი (პირველი ნაწილი) / კვლევის მაგისტრი სამართალში (მეორე ნაწილი) |
| ბიზნესის ადმინისტრირება (ორნაწილიანი, 1+1; 120 (60+60) ECTS) | 18 კრედიტი, IV სემესტრი | კვალიფიკაცია: ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრი (I ნაწილი) / კვლევის მაგისტრი ბიზნესის ადმინისტრირებაში (II ნაწილი) |
სამაგისტრო ნაშრომის სტრუქტურა და ტექნიკური პარამეტრები
სამაგისტრო ნაშრომის მოცულობა სქოლიოს ჩათვლით არანაკლებ 11 000 და არაუმეტეს 15 000 სიტყვაა. ნაშრომი ქართულ ან ინგლისურ ენაზე სრულდება.
ნაშრომის აგებულება შემდეგ თანმიმდევრობას უნდა ემყარებოდეს:
- სატიტულო გვერდი (გარე ყდა): სტანდარტული ფორმისაა: უნივერსიტეტის ლოგო, ნაშრომის დასახელება, ხელმძღვანელის/თანახელმძღვანელისა და რეცენზენტის სახელი და გვარი, სტუდენტის გვარი და სახელი, ტექსტი „წარმოდგენილია მაგისტრის აკადემიური ხარისხის მოსაპოვებლად“, „ალტე უნივერსიტეტი“, თბილისი, საქართველო. ეს გვერდი პირველ გვერდად ითვლება, თუმცა მასზე ნომერი არ იწერება.
- ხელმოწერის გვერდი: ნაშრომის ორიგინალზე ავტორის ხელმოწერა და საიდენტიფიკაციო ნომერი; გვერდზე იწერება „ალტე უნივერსიტეტი“, სკოლისა და პროგრამის დასახელება და ხელმძღვანელის ტექსტი, რომ გაეცნო ნაშრომს და რეკომენდაციას აძლევს დაცვის კომისიაში განხილვაზე, თარიღითა და ხელმძღვანელის ხელმოწერით.
- რეზიუმე: მოიცავს 400-იდან 600 სიტყვამდე მოცულობის ტექსტს ქართულ და ინგლისურ ენებზე (ინგლისურენოვან პროგრამებზე მხოლოდ ინგლისურად). როგორც წესი, რეზიუმე სქოლიოს, ცხრილებსა და სქემებს არ შეიცავს.
- სარჩევი: გვერდების ნუმერაცია მარჯვენა მინდორთან მიეთითება.
- ძირითადი ტექსტი: აუცილებლად შეიცავს შესავალს (არაუმეტეს ძირითადი ტექსტის 5%-ისა), სადაც მოცემულია კვლევის მიზანი და მეთოდები, პრობლემის აღწერა, აქტუალობა, პრაქტიკული მნიშვნელობა და მიღებული შედეგები; ტექსტი შეიძლება დაიყოს თავებად და ქვეთავებად. ყოველი ახალი თავი ახალი გვერდიდან იწყება.
- დასკვნა: შეიცავს კვლევის შედეგების მოკლე შეჯამებას დამოუკიდებელ ანალიზზე დაყრდნობით.
- გამოყენებული ლიტერატურა: წყაროები ლაგდება ტიპის მიხედვით ანბანური თანმიმდევრობით (ჯერ ქართულენოვანი, შემდეგ უცხოური).
- დანართ(ებ)ი (არსებობის შემთხვევაში): ცხრილები, ნახაზები და დამხმარე მასალები, რომლებიც შეიძლება სხვა ფორმატზე მომზადდეს და ნაშრომთან ერთად არ იკინძება.
ტექნიკური მახასიათებლები: ტექსტი იბეჭდება A4 ფორმატის თაბახზე ცალ გვერდზე. შრიფტი ქართული ტექსტისთვის არის Sylfaen, ძირითადი ტექსტის ზომა 12 (სათაურები 14), სტრიქონებს შორის ინტერვალი 1.5, ხოლო გვერდის მინდვრები ყველა მხრიდან 1 ინჩი (2.54 სმ). გვერდის ნომერი ქვედა მარჯვენა კუთხეში იწერება (ზომა 10).
ხელმძღვანელის დასკვნა, რეცენზირება და საჯარო დაცვა
დასრულებული ნაშრომის ელექტრონულ ვერსიას მაგისტრანტი დეკანატის მიერ დადგენილ ვადებში ხელმძღვანელსა და დეკანატს წარუდგენს. ხელმძღვანელი პლაგიატზე შემოწმების პროგრამის მონაცემების გათვალისწინებით არანაკლებ 2 გვერდის ნაბეჭდ დასკვნას წერს, ნაშრომი კი ხელმძღვანელის დასკვნით სკოლის საბჭოს მიერ დანიშნულ რეცენზენტს ან რეცენზენტ-შემფასებელს გადაეცემა.
ხელმძღვანელის დასკვნა A4 ფორმატზე იბეჭდება (შრიფტი Sylfaen, ზომა 12) და შეიცავს ნაშრომის დასახელებას, ავტორის მონაცემებს, თემის მოკლე მიმოხილვას, კვლევის ძლიერ და სუსტ მხარეებს, მაგისტრანტის მიერ გამოვლენილი ცოდნისა და უნარების შეფასებას, აგრეთვე ხელმძღვანელის პირად აზრს მაგისტრის ხარისხის მინიჭება-არმინიჭების შესახებ; დასკვნა ხელმოწერით მოწმდება. რეცენზენტების რაოდენობა, რეცენზიის სტრუქტურა და მათი დადებითი/უარყოფითი შეფასების შედეგები შესაბამისი პროგრამის სამაგისტრო ნაშრომის სილაბუსშია და პროგრამებს შორის შეიძლება განსხვავდებოდეს.
სამაგისტრო ნაშრომის დაცვა საჯაროა და უნივერსიტეტის პრეზიდენტის ბრძანებით დამტკიცებული კომისიის წინაშე ტარდება. კომისიაში შედიან თავმჯდომარე ან/და წევრები (პროგრამის განმახორციელებელი პირები, მათ შორის შესაძლოა ნაშრომის ხელმძღვანელი, ან შესაბამისი კომპეტენციის მქონე მოწვეული პირები) და მდივანი. ნაშრომის ელექტრონული ვერსია კომისიის წევრებს დაცვამდე არაუგვიანეს 5 სამუშაო დღით ადრე ეგზავნებათ, რეცენზენტ-შემფასებლებს კი მე-17 სასწავლო კვირას. დაცვაზე ნაშრომი 1 ნაბეჭდი ეგზემპლარის სახით წარედგინება, თან ერთვის ელექტრონული პრეზენტაცია (არსებობის შემთხვევაში).
დაცვის პროცესი რამდენიმე ეტაპს მოიცავს:
- კომისიის თავმჯდომარე ან მდივანი სხდომას ხსნის, დამსწრეებს მაგისტრანტის მონაცემებს აცნობს და წარმოდგენილ დასკვნებს კითხულობს.
- მაგისტრანტი მოხსენებით გამოდის და აუდიტორიას პრეზენტაციას აცნობს.
- იმართება კითხვა-პასუხის სესია და სტუდენტი კომისიის შეკითხვებს პასუხობს.
- მაგისტრანტი დასკვნით სიტყვას წარმოთქვამს, რის შემდეგაც საჯარო დისკუსია იწყება.
შეფასების სისტემა, გასაჩივრების წესი და დებულების შეუსაბამობა
სამაგისტრო ნაშრომის შეფასება 100-ქულიანი სისტემით ხორციელდება და მინიმალური გამსვლელი ზღვარი 51 ქულაა. შეფასება ერთჯერადია. დაცვის შემდეგ კომისია დახურულ სხდომას მართავს და დაცვის შეფასება კომისიის თითოეული წევრის შეფასებათა საშუალო არითმეტიკულია; ხელმძღვანელის ცალკე ქულას მაგისტრატურის დებულება არ ახსენებს. შეფასების კრიტერიუმები, მათი წონა და მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი პროგრამის სილაბუსშია.
შეფასების სისტემა შემდეგ შკალას ემყარება:
- A (ფრიადი): 91–100 ქულა.
- B (ძალიან კარგი): 81–90 ქულა.
- C (კარგი): 71–80 ქულა.
- D (დამაკმაყოფილებელი): 61–70 ქულა.
- E (საკმარისი): 51–60 ქულა.
- FX (ვერ ჩააბარა): 41–50 ქულა.
- F (ჩაიჭრა): 40 ქულა და ნაკლები.
მაგისტრატურის დებულების ორ პუნქტს შორის შეუსაბამობაა, რაც სტუდენტმა სკოლაში წინასწარ უნდა დააზუსტოს: 17.4 პუნქტის თანახმად, FX-ის მიღებისას სტუდენტს მომდევნო წელს გადამუშავებული ნაშრომის წარდგენა შეუძლია, F-ის დროს კი კარგავს იგივე ნაშრომის წარდგენის უფლებას. ამავე დროს, 18.3 პუნქტით, უარყოფითი შეფასებისას მაგისტრანტი გადის სემესტრულ რეგისტრაციას დამატებით სემესტრში და უფლება ეძლევა ნაშრომი წარადგინოს ახალ თემაზეც და იმავე თემაზეც.
შეფასების გასაჩივრება სტუდენტს შედეგის მიღებიდან 5 დღის ვადაში შეუძლია პირადი პროფილიდან დასაბუთებული ელექტრონული განაცხადის გაგზავნით. დეკანი შეტყობინების მიღებიდან 2 სამუშაო დღეში ქმნის არანაკლებ 3 წევრისგან შემდგარ სააპელაციო კომისიას, რომელიც 5 დღის ვადაში განიხილავს ნაშრომს და დაცვის პროცედურის შეფასებას და იღებს გადაწყვეტილებას ქულის უცვლელად დატოვების, მომატების ან დაკლების შესახებ. სააპელაციო კომისიის გადაწყვეტილების გასაჩივრება კანონით დადგენილი წესით შეიძლება.
აკადემიური კეთილსინდისიერება და პლაგიატის კატეგორიები
უნივერსიტეტი პლაგიატს სერიოზულ აკადემიურ გადაცდომად მიიჩნევს და ნაშრომებს Turnitin-ის პროგრამით ამოწმებს. მაგისტრატურის დებულების 18.4 პუნქტით, აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევის (პლაგიატის) გამოვლენა სამაგისტრო ნაშრომის დაცვის ბათილად გამოცხადების, დიპლომის ჩამორთმევისა და მინიჭებული ხარისხის გაუქმების საფუძველია.
აკადემიური გადაცდომა Turnitin-ის მსგავსების მაჩვენებლისა და დარღვევის ხასიათის მიხედვით სამ კატეგორიად იყოფა:
| გადაცდომის კატეგორია | დარღვევის შინაარსი და Turnitin-ის ზღვარი | უნივერსიტეტის რეაგირება |
|---|---|---|
| მსუბუქი გადაცდომა | წყაროს არასრული ან არასწორი მითითება, 9%-მდე მსგავსება დამოწმების გარეშე | ხელმძღვანელთან კონსულტაციისა და თანხმობის შემთხვევაში ეძლევა გონივრული ვადა შესასწორებლად (ნაშრომის მოცულობის გათვალისწინებით 3 დღიდან 5 დღემდე); ხელახალი გადაცდომისას დაცვის უფლება არ ეძლევა |
| საშუალო გადაცდომა | ნაშრომის 9–20%-ის გამოყენება ან პერიფრაზირება წყაროს მითითების გარეშე | ხელმძღვანელთან კონსულტაციისა და თანხმობის შემთხვევაში ეძლევა გონივრული ვადა შესასწორებლად (ნაშრომის მოცულობის გათვალისწინებით 3 დღიდან 5 დღემდე); ხელახალი გადაცდომისას დაცვის უფლება არ ეძლევა |
| უხეში გადაცდომა | მოპარული, ნაყიდი მასალის მითვისება, მონაცემთა გაყალბება, 20%-ზე მეტი უწყარო ტექსტი, AI-ის დაუმალავი გამოყენება | ნაშრომისთვის ცალკე ზომა არ არის მითითებული; AI-ის პოლიტიკით, დაუმალავ გამოყენებაზე პლაგიატის პროცედურებით განსაზღვრული ზომები მიიღება |
სამაგისტრო ნაშრომში პლაგიატს თემის ხელმძღვანელი განიხილავს; პროგრამის მიერ დაფიქსირებული პროცენტი შესაძლოა მან 0-მდე დაიყვანოს, მსგავსების კოეფიციენტზე ახსნა-განმარტებითი ბარათის დაწერით. პლაგიატის შემთხვევის 3-ჯერ დაფიქსირებისას სტუდენტს წერილობითი გაფრთხილება და საყვედური ეძლევა. პლაგიატად არ მიიჩნევა აქსიომები, საყოველთაოდ აღიარებული ფაქტები და დებულებები. პლაგიატის ფორმებს განეკუთვნება პირდაპირი კოპირება, თვითპლაგიატი (საკუთარი ნაშრომის უწყაროდ გამოყენება), მოზაიკური პლაგიატი (სხვადასხვა ავტორის ტექსტების შერწყმა საკუთარი ანალიზის გარეშე), პერიფრაზირებული პლაგიატი და არაინფორმირებული პლაგიატი, რომელიც ციტირების წესების დაუდევრობით დაუცველობას გულისხმობს.
ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენების წესები კვლევაში
გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება რეგულირდება უნივერსიტეტის სპეციალური პოლიტიკით (2025 წლის 24 მარტის №6 ოქმი). AI-ის გამოყენება დაშვებულია პასუხისმგებლობით გამოყენების პრინციპების დაცვით (ადამიანის კონტროლის ქვეშ და გამჭვირვალედ), ხოლო ფაქტობრივ სიზუსტეზე სრული პასუხისმგებლობა თავად სტუდენტს ეკისრება.
სასწავლო და კვლევით პროცესში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება დასაშვებია იდეების გენერირების, ძიებისა და შედარებისთვის, თუ ლექტორს შეზღუდვა არ დაუწესებია. AI-ის მასალის წყაროს მითითების გარეშე გამოყენება უხეშ აკადემიურ გადაცდომად კვალიფიცირდება. წერილობითი ნებართვის გარეშე დაუშვებელია პლატფორმაზე კონფიდენციალური ან პერსონალური ინფორმაციის შეყვანა, გამოუქვეყნებელი სამეცნიერო მონაცემები/შრომები კი პლატფორმაში არ უნდა შეიყვანონ.
კვლევაში AI-ის გამოყენებისას შემდეგი სავალდებულო მოთხოვნები მოქმედებს:
- ხელოვნური ინტელექტი პროდუქტის ავტორად ვერ ჩაითვლება.
- სამაგისტრო ნაშრომს აუცილებლად უნდა ერთვოდეს სტუდენტის ოფიციალური დეკლარაცია AI ინსტრუმენტების გამოყენების ან არგამოყენების თაობაზე.
- სტუდენტი ვალდებულია დეტალურად აღწეროს გამოყენებული პლატფორმის ტექნიკური პარამეტრები, ზუსტი მითითებები (prompts), როგორ და რა მიზნით გამოიყენა, რა როლი შეასრულა საბოლოო ნაშრომში და გამოყენების თარიღი.
გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის ციტირება APA სტილის შესაბამისად ხდება, სადაც ავტორად შემქმნელი კომპანია მიეთითება (მაგალითად, ChatGPT-ის შემთხვევაში მიეთითება OpenAI).
ხშირად დასმული კითხვები
რა მოცულობის უნდა იყოს სამაგისტრო ნაშრომი ალტე უნივერსიტეტში?
ნაშრომის მოცულობა სქოლიოს ჩათვლით არანაკლებ 11 000 და არაუმეტეს 15 000 სიტყვაა. ტექსტი Sylfaen შრიფტით იბეჭდება (ზომა 12, სათაურები 14), 1.5 ინტერვალითა და 1-ინჩიანი მინდვრებით.
როდის და როგორ ხდება საკვლევი თემის დამტკიცება?
მაგისტრანტი თემას ხელმძღვანელთან ათანხმებს და დეკანს განცხადებით არაუგვიანეს მე-4 სემესტრის პირველი სასწავლო კვირისა მიმართავს. სკოლის საბჭო თემასა და ხელმძღვანელს არაუგვიანეს მეორე სასწავლო კვირისა ამტკიცებს.
როგორ გამოითვლება სამაგისტრო ნაშრომის საბოლოო ქულა?
ნაშრომის შეფასება ერთჯერადია: დაცვის შეფასება დაცვის კომისიის წევრთა შეფასებების საშუალო არითმეტიკულია. დადებითი შეფასების მინიმალური ზღვარი 51 ქულაა (ან სილაბუსით გათვალისწინებული მინიმალური დადებითი ქულა); ხელმძღვანელის ცალკე ქულას მაგისტრატურის დებულება არ ახსენებს.
რა ვადებში შეიძლება შეფასების გასაჩივრება?
სტუდენტი შეფასებას შედეგის მიღებიდან 5 დღის ვადაში ასაჩივრებს პირადი პროფილიდან. დეკანი 2 სამუშაო დღეში ქმნის სააპელაციო კომისიას, რომელიც გადაწყვეტილებას 5 დღის ვადაში იღებს; მისი გასაჩივრება კანონით დადგენილი წესით შეიძლება.
როგორ მოწმდება ნაშრომი პლაგიატზე და რა ითვლება უხეშ გადაცდომად?
ნაშრომი Turnitin-ის პროგრამით მოწმდება; „დასაშვები პროცენტი“ უნივერსიტეტის დოკუმენტებში მითითებული არ არის. უხეშ გადაცდომად ითვლება მოპარული, ნაყიდი ან გადმოწერილი მასალის მითვისება, მონაცემების/კვლევის შედეგების გაყალბება ან ნაშრომის 20%-ზე მეტი მოცულობის ინფორმაციის წყაროს მითითების გარეშე გამოყენება. AI-ის პოლიტიკით, AI-ის მიერ გენერირებული მასალის შესაბამისი ინფორმაციის დართვის გარეშე გამოყენებაც უხეში გადაცდომაა.
რა წესები მოქმედებს ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენებისას?
სამაგისტრო ნაშრომს ყოველთვის უნდა ერთვოდეს ოფიციალური განაცხადი, გამოიყენა თუ არა სტუდენტმა AI. გამოყენების შემთხვევაში დეტალურად უნდა აღიწეროს, როგორ და რა მიზნით იყო გამოყენებული, პლატფორმის ტექნიკური მახასიათებლები, ზუსტი მითითებები (prompts) და თარიღი, AI-ის მიერ გენერირებული პროდუქტი კი APA-ს წესით დაიმოწმება, ავტორად პლატფორმის მფლობელი კომპანიის მითითებით.
ნახე, როგორ ვწერთ — საბაკალავრო ნაშრომის ნიმუში