სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (თსუ)

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამაგისტრო ნაშრომის მომზადება, წარდგენა, შემოწმება და დაცვა საუნივერსიტეტო რეგულაციებითა და საფაკულტეტო დებულებებით წესრიგდება. უნივერსიტეტის დონეზე სტუდენტის შეფასების 100-ქულიანი სისტემა და უარყოფითი შედეგების (FX და F) სამართლებრივი შედეგები მკაცრად არის განსაზღვრული. ამასთან, ნაშრომის მოცულობა, გაფორმების ტექნიკური სტანდარტები, ციტირების სტილი და პროცედურული ვადები ფაკულტეტების დონეზე დეცენტრალიზებულად რეგულირდება. ქვემოთ მოცემულია ორი ფაკულტეტის, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა და ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტების, მოქმედი წესები.

თსუ-ის სასწავლო პროცესის მარეგულირებელი წესი და შეფასების სისტემა

თსუ-ის სასწავლო პროცესის მარეგულირებელი წესის თანახმად, სამაგისტრო ნაშრომი 100-ქულიანი სისტემით ფასდება, რომელიც ხუთ დადებით და ორ უარყოფით შეფასებას მოიცავს. დაცვაზე გამოუცხადებლობის შემთხვევაში, დამატებით დაცვაზე გასვლა მომდევნო სემესტრში, სასწავლო პროცესის დაწყებამდე, დასაშვებია საპატიო მიზეზისა და მისი დამადასტურებელი დოკუმენტის საფუძველზე.

სასწავლო პროცესის მარეგულირებელი წესის მე-17 მუხლი სტუდენტის ცოდნის შეფასების შემდეგ სისტემას ადგენს:

(A) ფრიადი - 91-100 ქულა;
(B) ძალიან კარგი - 81-90 ქულა;
(C) კარგი - 71-80 ქულა;
(D) დამაკმაყოფილებელი - 61-70 ქულა;
(E) საკმარისი - 51-60 ქულა;
(FX) ვერ ჩააბარა - 41-50 ქულა;
(F) ჩაიჭრა - 40 ქულა და ნაკლები.

მაგისტრატურის სამეცნიერო-კვლევით კომპონენტში უარყოფით შეფასებებს კონკრეტული სამართლებრივი შედეგები მოსდევს. (FX) შეფასების მიღებისას მაგისტრანტი ინარჩუნებს უფლებას, გადამუშავებული სამეცნიერო-კვლევითი კომპონენტი მომდევნო სემესტრის განმავლობაში წარადგინოს. (F) შეფასების მიღების შემთხვევაში კი სტუდენტი იმავე სამეცნიერო-კვლევითი კომპონენტის წარდგენის უფლებას კარგავს.

დაცვაზე გამოუცხადებლობისას დამატებით დაცვაზე გასვლა დასაშვებია დეკანის სახელზე დაწერილი განცხადებით, სადაც სტუდენტი საპატიო მიზეზს მიუთითებს და შესაბამის დამადასტურებელ დოკუმენტს ურთავს.

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის მოთხოვნები

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე სამაგისტრო ნაშრომი ინდივიდუალურად სრულდება და დარგობრივი ცოდნის სისტემურ ასახვას ისახავს მიზნად. პროცესი მეოთხე სემესტრში თემის შერჩევას, საჯარო დაცვამდე სულ მცირე 45 დღით ადრე წინასწარ დაცვას, პლაგიატზე შემოწმებასა და საბოლოო საჯარო დაცვას მოიცავს.

მაგისტრანტი მეოთხე სემესტრში პლატფორმაზე uni.tsu.ge კურსზე „სამაგისტრო ნაშრომი“ რეგისტრირდება და სემესტრის დაწყებიდან 14 კალენდარულ დღეში პროგრამის ხელმძღვანელთან სავარაუდო სათაურსა და ხელმძღვანელს ათანხმებს. მაგისტრანტს შეიძლება ერთზე მეტი ხელმძღვანელი ჰყავდეს, ერთ ხელმძღვანელს კი ერთ სემესტრში არაუმეტეს 5 მაგისტრანტის ხელმძღვანელობა შეუძლია. ნაშრომი ქართულ ენაზე სრულდება, ხოლო უცხოენოვან პროგრამებზე - სწავლების ენაზე. სტრუქტურა თავფურცელს, 300-სიტყვიან ქართულ და ინგლისურ ანოტაციას, სარჩევს, შესავალს, ძირითად ტექსტს, დასკვნას, ლიტერატურის ნუსხასა და დანართებს მოიცავს სატიტულო ფურცლის ინგლისურენოვანი თარგმანითურთ.

წინასწარი დაცვა საჯარო დაცვამდე სულ მცირე 45 კალენდარული დღით ადრე ინიშნება და 6 სამუშაო დღის განმავლობაში ტარდება. წინასწარ დაცვაზე კომისია წყვეტს, დაიშვება თუ არა მაგისტრანტი დაცვაზე, და იქვე განისაზღვრება რეცენზენტი. დაცვამდე 14 დღით ადრე მაგისტრანტი ნაშრომს ელექტრონული და ბეჭდური სახით წარადგენს; ვადის დარღვევის შემთხვევაში სტუდენტი დაცვაზე არ დაიშვება. წარდგენიდან 5 კალენდარულ დღეში ხელმძღვანელი სასწავლო პროცესის მართვის სამსახურს დაცვაზე დაშვების წერილობით თანხმობას უგზავნის. სამსახური დაცვამდე 9 კალენდარული დღით ადრე ნაშრომის ელექტრონულ ვერსიას რეცენზენტსა და კომისიას უგზავნის, ხოლო რეცენზენტი დასკვნას დაცვამდე 2 დღით ადრე წარადგენს. საჯარო დაცვა მაგისტრანტის მინიმუმ 15-წუთიან მოხსენებას, რეცენზიის საჯარო წაკითხვასა და დისკუსიას მოიცავს.

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ნაშრომის 100-ქულიანი შეფასება შემდეგნაირად ნაწილდება: აქტუალობა - 5 ქულა, კვლევის მეთოდოლოგია - 20 ქულა, ლიტერატურის მიმოხილვა და თეორიული ნაწილი - 20 ქულა, ანალიზისა და არგუმენტაციის უნარი - 30 ქულა, ფორმალური და ენობრივი მხარე - 10 ქულა, ვიზუალური მხარე და პრეზენტაცია - 15 ქულა.

გაფორმების სტანდარტით ნაშრომის მოცულობა არანაკლებ 40 გვერდს უნდა შეადგენდეს (შესავლიდან დასკვნის ჩათვლით, ლიტერატურისა და ცხრილების გარეშე). ტექსტი იკრიფება Sylfaen შრიფტით (ზომა 12, ინტერვალი 1,5, მინდვრები: მარცხნივ 3 სმ, მარჯვნივ 1 სმ, ზემოთ და ქვემოთ 2,5 სმ). ნაშრომი APA ციტირების სტილით ფორმდება, ხოლო საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულების პროგრამებისთვის დასაშვებია ტურაბიანის სტილიც.

ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროცედურა

ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტზე მაგისტრანტი მეოთხე სემესტრის დასაწყისში რეგისტრირდება საგანზე „სამაგისტრო ნაშრომი“, ხოლო ნაშრომის სათაური და ხელმძღვანელი შესაბამისი ინსტიტუტის სხდომაზე მტკიცდება. სხდომის ოქმის ასლი სასწავლო პროცესის მართვის სამსახურს სააუდიტორიო მეცადინეობების დაწყებიდან არაუგვიანეს ორი კვირისა წარედგინება. ნაშრომის მოცულობა 40-დან 100 გვერდამდეა განსაზღვრული, ხოლო წინასწარი და საჯარო განხილვების პროცესი მკაცრ ვადებს ექვემდებარება.

ფაკულტეტის დებულებით, ერთ ხელმძღვანელს ერთდროულად მაქსიმუმ 5 მაგისტრანტის ხელმძღვანელობა შეუძლია. ხელმძღვანელის შეცვლა დასაშვებია ინტერესთა კონფლიქტის, ხელმძღვანელის ავადობის, გარდაცვალების, უცხოეთში გამგზავრების ან სხვა არგუმენტირებული მიზეზის გამო. ნაშრომი ელექტრონულ პროგრამაში დაცვამდე მინიმუმ 30 დღით ადრე იტვირთება, ხოლო რეცენზენტს მასალა დაცვამდე არაუგვიანეს 1 კვირისა გადაეცემა. რეცენზენტი წერილობით დასკვნას დაცვამდე 4 დღით ადრე ამზადებს.

ტექნიკური პარამეტრები შემდეგ მოთხოვნებს აწესებს:

ანოტაციის მოცულობა: 150-200 სიტყვა ქართულ და ინგლისურ ენებზე;
შესავლის მოცულობა: 6000-8000 ასო-ნიშანი (საკითხის დამუშავების მდგომარეობას უნდა ასახავდეს);
საერთო მოცულობა: 40-100 გვერდი (80 000-დან 200 000 ასო-ნიშნამდე);
საილუსტრაციო მასალა: თავების მიხედვით ინომრება (მაგ.: 2.1) და ტექსტის მესამედს არ უნდა აღემატებოდეს;
შრიფტი: Sylfaen, ძირითადი ტექსტი 12, თავები 16, ქვეთავები 14, ინტერვალი 1,5, სქოლიო 10 უწყვეტი ნუმერაციით.

ტექსტში ავტორის მოსაზრების განხილვისას გამოიყენება ფორმატი (დ. უზნაძე; 1998), ხოლო პირდაპირი ციტატა იკრიფება ბრჭყალებში დახრილი შრიფტით, მითითებით [დ. უზნაძე, 1998: 6]. ლიტერატურის ნუსხა ანბანურად ლაგდება (ჯერ ქართული, შემდეგ უცხოური წყაროები).

ფაკულტეტების მოთხოვნათა შედარება

თსუ-ის ფაკულტეტებს შორის არსებული განსხვავებები ნაშრომის პარამეტრების დეცენტრალიზებულ ხასიათს ცხადყოფს:

პარამეტრი	სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი	ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტი
ნაშრომის მოცულობა	არანაკლებ 40 გვერდი (შესავლიდან დასკვნამდე)	40-100 გვერდი (80 000 - 200 000 ასო-ნიშანი)
ანოტაციის მოცულობა	300 სიტყვა	150-200 სიტყვა
ციტირების სტილი	APA (საერთაშორისო ურთიერთობებზე დასაშვებია ტურაბიანიც)	ფაკულტეტის წესი: (ავტორი; წელი), ციტატაზე [ავტორი, წელი: გვერდი]
ხელმძღვანელის ლიმიტი	არაუმეტეს 5 მაგისტრანტი ერთ სემესტრში	მაქსიმუმ 5 მაგისტრანტი ერთდროულად
ვადა	ნაშრომის წარდგენა (ელექტრონული და ბეჭდური) დაცვამდე 14 დღით ადრე	პლაგიატზე შესამოწმებლად ატვირთვა დაცვამდე მინიმუმ 30 დღით ადრე
რეცენზიის წარდგენის ვადა	საჯარო დაცვამდე 2 დღით ადრე	საჯარო დაცვამდე 4 დღით ადრე
დაცვის კომისიის შემადგენლობა	არანაკლებ 5 წევრი	3-5 წევრი

აკადემიური კეთილსინდისიერება, პლაგიატის ფორმები და Turnitin

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ნაშრომები პლაგიატზე პორტალზე e-learning.tsu.ge მიბმული პროგრამა Turnitin-ის მეშვეობით მოწმდება, რომელიც სხვა წყაროებთან დამთხვევის პროცენტს აჩვენებს. ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ნაშრომი ელექტრონული პროგრამით მოწმდება, ანგარიში კი ხელმძღვანელს ეგზავნება.

ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროცედურა აკადემიური კეთილსინდისიერების დარღვევის სახეებს ასე განმარტავს:

პლაგიატი - გამიზნულად თუ უნებლიედ სხვისი ნაშრომის (იდეების, ცნებების, ფორმულების, გრაფიკების, ცხრილების, დიზაინის) საკუთრად წარმოჩენა ავტორის ან წყაროს მითითების გარეშე;
თვითპლაგიატი - სხვა ნაშრომში გამოთქმული საკუთარი მოსაზრებების გამეორება ორიგინალური წყაროს მითითების გარეშე, ან საკუთარი ნაშრომის ორჯერ ან მეტჯერ წარდგენა სხვადასხვა დავალების ფარგლებში;
კომპილაცია - საავტორო უფლებით დაცული კვლევითი შედეგების გამოყენება და დაჯგუფება საკუთარი დამუშავებისა და გააზრების გარეშე;
ფაბრიკაცია/ფალსიფიკაცია - მონაცემების შეცვლა, მანიპულირება ან შედეგების შერჩევითი გამოყენება, რაც მცდარ დასკვნებს იწვევს.

Turnitin-ის მიერ ნაჩვენები დამთხვევის პროცენტი პლაგიატის პროცენტს არ განსაზღვრავს. ფაკულტეტის ინსტრუქციის რჩევით, ნაშრომში დიდი ციტატები არ უნდა გადმოვიდეს, პერიფრაზის შემთხვევაშიც წყარო APA სტილით უნდა მიეთითოს, წყაროდ კი მიეთითება ის ლიტერატურა, რომელსაც მაგისტრანტი თავად იყენებს, და არა ის, რასაც მოხმობილი ავტორი ეყრდნობა (ან გამოიყენება ორმაგი ციტირება).

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე აკადემიური არაკეთილსინდისიერების გამოვლენისას კომისიას შეუძლია მაგისტრანტი დაცვაზე დაუშვას და ხარვეზები შეფასებაში ასახოს, დაცვაზე არ დაუშვას ან საკითხი ეთიკის კომისიას განსახილველად გადასცეს. ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტზე პლაგიატზე ეჭვის შემთხვევაში ფაკულტეტი, საჭიროებისამებრ, 3–9 წევრისგან შემდგარ საგანგებო კომისიას ნიშნავს. სტუდენტი განხილვას ესწრება, სიტყვის უფლება აქვს და შეუძლია საკუთარი პოზიციის დასაცავად მტკიცებულებები წარადგინოს.

ხშირად დასმული კითხვები

რა ხდება სამაგისტრო ნაშრომის დაცვაზე საპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობისას?

სტუდენტი დეკანის სახელზე წერს განცხადებას საპატიო მიზეზის მითითებითა და დამადასტურებელი დოკუმენტის დართვით. ამ საფუძველზე მას უფლება ეძლევა, დამატებით დაცვაზე მომდევნო სემესტრში სასწავლო პროცესის დაწყებამდე გავიდეს.

რა განსხვავებაა FX და F შეფასებებს შორის სამაგისტრო ნაშრომის დაცვისას?

FX შეფასების (41-50 ქულა) მიღებისას მაგისტრანტს უფლება ეძლევა, გადამუშავებული ნაშრომი მომდევნო სემესტრის განმავლობაში წარადგინოს. F შეფასების (40 ქულა და ნაკლები) მიღებისას კი სტუდენტი იმავე სამეცნიერო-კვლევითი კომპონენტის წარდგენის უფლებას კარგავს.

რა მინიმალური მოცულობა მოეთხოვება ნაშრომს სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე?

ნაშრომის მოცულობა არანაკლებ 40 გვერდი უნდა იყოს შესავლიდან დასკვნის ჩათვლით. ამ მოცულობაში ბიბლიოგრაფია, გრაფიკები და ცხრილები არ შედის. ნაკლები მოცულობის მქონე ნაშრომი დაცვაზე არ დაიშვება.

რამდენი მაგისტრანტის ხელმძღვანელობა შეუძლია ერთ ლექტორს?

ორივე ფაკულტეტზე ზღვარი 5 მაგისტრანტია: ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტზე - ერთდროულად მაქსიმუმ 5, სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე - ერთ სემესტრში არაუმეტეს 5.

რა ვადებში ბარდება ნაშრომი?

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ნაშრომი ელექტრონული და ბეჭდური ფორმით დაცვამდე 14 დღით ადრე წარედგინება, Turnitin-ზე ატვირთვის თარიღებს კი ფაკულტეტი ინსტრუქციაში აქვეყნებს. ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ნაშრომი პლაგიატზე შესამოწმებლად დაცვამდე მინიმუმ 30 დღით ადრე იტვირთება.

რა გადაწყვეტილება შეიძლება მიიღოს კომისიამ აკადემიური არაკეთილსინდისიერების გამოვლენისას?

სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე კომისიას შეუძლია სამიდან ერთ-ერთი გადაწყვეტილება მიიღოს: დაუშვას ნაშრომი და ხარვეზი საბოლოო შეფასებაში ასახოს, არ დაუშვას ნაშრომი დაცვაზე, ან საკითხი შემდგომი რეაგირებისთვის ეთიკის კომისიას გადასცეს.