საბაკალავრო ნაშრომის დაწერა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში

სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საბაკალავრო ნაშრომი შემაჯამებელი კვლევითი ან პრაქტიკული სამუშაოა, რომლის მომზადებასაც საბაკალავრო პროგრამების გარკვეული ნაწილი ითვალისწინებს. სტუდენტი თემასა და ხელმძღვანელს მეშვიდე სემესტრში ირჩევს, უშუალო კვლევას კი საგაზაფხულო სემესტრში ახორციელებს. ფაკულტეტის ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახური ნაშრომის ინსტრუქციასთან შესაბამისობას ამოწმებს, პლაგიატზე კი ის Moodle-ში ინტეგრირებული Turnitin-ის პროგრამით მოწმდება. საჯარო დაცვაზე დასაშვებად საჭიროა პროგრამის სავალდებულო კრედიტების სრულად ათვისება, პლაგიატის კომისიის დასკვნა პლაგიატის არდადასტურების შესახებ და ხელმძღვანელისგან მინიმუმ 30 ქულის მიღება. საბოლოო შეფასება 100-ქულიანი სისტემით განისაზღვრება, სადაც 60 ქულა ხელმძღვანელის შუალედურ შეფასებას, ხოლო 40 ქულა დარგობრივი კომისიის წინაშე საჯარო დაცვას ეთმობა.

რას ემსახურება საბაკალავრო ნაშრომი და ვინ შეიძლება იყოს მისი ხელმძღვანელი?

საბაკალავრო ნაშრომი დარგობრივი თეორიებისა და პრინციპების გააზრებას, კვლევითი თუ პრაქტიკული პროექტის დამოუკიდებლად განხორციელების უნარსა და აკადემიურ კეთილსინდისიერებას ამოწმებს. ხელმძღვანელად აკადემიური თანამდებობის მქონე პირი ან მოწვეული დოქტორი ინიშნება, რომელიც სტუდენტს თემის შერჩევაში, გეგმის შედგენასა და მუშაობის ეტაპობრივ წარმართვაში ეხმარება.

ეს შემაჯამებელი სამუშაო ყველა საბაკალავრო პროგრამაში სავალდებულო არ არის და მის შესრულებას პროგრამის სასწავლო გეგმა განსაზღვრავს. ნაშრომი შესაძლოა მომზადდეს თეორიული ან ექსპერიმენტული სამუშაოს, ასევე საბაკალავრო კვლევითი პროექტის სახითაც. ამ პროცესში ინფორმაციის მოპოვების, მონაცემთა ანალიზის, პრობლემების გადაჭრის გზების წერილობითი ანგარიშის მომზადებისა და დროის სწორად მართვის უნარი მოწმდება.

სამეცნიერო ხელმძღვანელად შეიძლება დამტკიცდეს:

• პროფესორი
• ასოცირებული პროფესორი
• ასისტენტ-პროფესორი
• მოწვეული დოქტორი

ხელმძღვანელის მოვალეობაა, სტუდენტს ბიბლიოგრაფიის დამუშავებაში გაუწიოს კონსულტაცია, კვლევის მიმდინარეობა პერიოდულად შეამოწმოს, შენიშვნები გამოთქვას და ტექსტის კორექციაში დაეხმაროს. საუნივერსიტეტო წესით შეზღუდვაცაა დადგენილი, რომლის მიხედვითაც ერთ ხელმძღვანელს ყველა საფეხურზე (ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა, დოქტორანტურა) ჯამურად აქტიური სტატუსის მქონე მაქსიმუმ 5 სტუდენტის ხელმძღვანელობის უფლება აქვს.

რა ეტაპებს გადის ნაშრომი მომზადებიდან საჯარო დაცვამდე?

ნაშრომის მომზადების პროცესი მეშვიდე სემესტრიდან იწყება, როდესაც ფაკულტეტის საბჭო თემატიკას ამტკიცებს, ხოლო კვლევის ძირითადი ეტაპი საგაზაფხულო სემესტრში მიმდინარეობს. დასრულებული ნაშრომი დაცვამდე არანაკლებ 5 კვირით ადრე ბარდება დეკანატში, ხარისხის სამსახურის ტექნიკურ შემოწმებას გადის, Moodle-ში იტვირთება და პლაგიატის დამდგენ კომისიას გადაეცემა.

VII სემესტრის დაწყებიდან არაუგვიანეს მეათე კვირისა ფაკულტეტის საბჭო საბაკალავრო ნაშრომების თემატიკას ამტკიცებს, ამავე სემესტრში კი სტუდენტი თემასა და ხელმძღვანელს ირჩევს (შეუძლია საკუთარი თემაც შესთავაზოს) რის შემდეგაც ხელმძღვანელის წერილობითი თანხმობით დეკანს მიმართავს, საბოლოო გადაწყვეტილებას კი ფაკულტეტის საბჭო იღებს. კვლევის უშუალო შესრულების პერიოდი საგაზაფხულო სემესტრს მოიცავს სააუდიტორიო მეცადინეობების დასრულებამდე.

ჩაბარებისა და განხილვის პროცესი რამდენიმე საფეხურისგან შედგება:

1. დეკანატში წარდგენა: ინსტრუქციის მიხედვით ნაშრომი დაცვამდე არაუგვიანეს ხუთი კვირით ადრე დეკანატს ბარდება; პლაგიატის დებულების 12.5 პუნქტით კი ამავე ვადაში ელექტრონული ვერსია ხელმძღვანელის დასკვნასთან ერთად ფაკულტეტის დეკანს წარედგინება, რომელიც მას პლაგიატის კომისიას გადასცემს.
2. ხარისხის სამსახურის შემოწმება: ხელმძღვანელის დადებითი შეფასების საფუძველზე ნაშრომი ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურს ეგზავნება ინსტრუქციასთან შესაბამისობის დასადგენად.
3. სისტემაში ატვირთვა: ინსტრუქციასთან შესაბამისობის შემთხვევაში სტუდენტს 2 დღის ვადა ეძლევა ფაილის Moodle-ის პლატფორმაზე ასატვირთად.
4. აკადემიური შემოწმება: უნივერსიტეტის პლაგიატის დამდგენი კომისია ნაშრომს 5 დღის ვადაში სწავლობს.

საჯარო დაცვის ორგანიზებისთვის ფაკულტეტის საბჭო არანაკლებ 3 წევრის შემადგენლობით დარგობრივ კომისიებს ქმნის, ხოლო თავად დაცვის პროცესი საგაზაფხულო სესიების დასრულების შემდეგ იმართება.

როგორ მოწმდება პლაგიატი და რა ზღვარია დაწესებული?

სტუდენტთა ნამუშევრები Moodle-ში ინტეგრირებული Turnitin-ის პროგრამით მოწმდება. თანხვედრის მაჩვენებლის 25%-ზე მეტის ან პლაგიატზე ეჭვის შემთხვევაში ნაშრომი ხარვეზის გასწორების რეკომენდაციით ავტორს უბრუნდება; ვადა (არაუმეტეს 15 კალენდარული დღისა) მხოლოდ მაშინ განესაზღვრება, თუ კომისია დარღვევას ძირითადად ტექნიკური ხასიათის შეცდომად მიიჩნევს და მის აღმოფხვრას შესაძლებლად თვლის.

გამოსწორებულ ვარიანტს სტუდენტი განსაზღვრულ ვადაში ხელახლა წარადგენს, პლაგიატის კომისია კი მას 5 კალენდარულ დღეში განიხილავს.

დარღვევის ხელახლა დადასტურებისას ნაშრომს მსვლელობა აღარ ეძლევა და ფაკულტეტის საბჭო ორ გადაწყვეტილებას შორის ერთ-ერთს იღებს:

• სტუდენტს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად დამატებით გონივრულ ვადას აძლევს;
• ნაშრომს დისკვალიფიცირებულად ცნობს, რის შედეგადაც სტუდენტს ახალი ნაშრომის მომზადება მოუწევს.

არაეთიკური ქცევის, თაღლითობის ან პლაგიატის გამოვლენისას სტუდენტის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომები მოქმედებს: ზეპირი ან წერილობითი გაფრთხილება, მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, უნივერსიტეტის სასარგებლო შრომა, სასტიკი საყვედური პირად საქმეში შეტანით ან სტუდენტის სტატუსის შეწყვეტა (გარიცხვა).

როგორია ნაშრომის ტექნიკური პარამეტრები და სტრუქტურა?

ნაშრომის მოცულობა 25-დან 50 გვერდამდე მერყეობს და სავალდებულოა Sylfaen-ის შრიფტის, 1.5 ინტერვალისა და 2-სანტიმეტრიანი მინდვრების გამოყენება. სტრუქტურა თავფურცელს, სარჩევს, ორენოვან ანოტაციას, შესავალს, ტექსტის ძირითად ნაწილს (შეიძლება დაიყოს თავებად და პარაგრაფებად), დასკვნას, გამოყენებული ლიტერატურის ნუსხასა და დანართებს (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) აერთიანებს; დამატებით მოთხოვნებს ფაკულტეტის საბჭო ადგენს.

ტექნიკური გაფორმებისას შემდეგი პარამეტრები უნდა დაიცვათ:

• ფორმატი და მოცულობა: A4 ფორმატის 25-50 გვერდი (ფაკულტეტს ზღვრის დაზუსტება პროგრამის მიხედვით შეუძლია).
• შრიფტი და ზომები: Sylfaen; ძირითადი ტექსტი - 12, სათაურები - 16, ქვესათაურები - 14.
• მინდვრები და დაშორება: 2 სმ ყველა მხრიდან, სტრიქონებს შორის ინტერვალი - 1.5.
• გვერდების ნუმერაცია: იწყება სატიტულო გვერდიდან, თუმცა თავფურცელზე ციფრი 1 არ იწერება, სარჩევის გვერდზე იწერება ციფრი 2, ხოლო ნომერი ფურცლის ქვედა მარჯვენა კუთხეში დაისმის.

ნაშრომის აუცილებელი კომპონენტია ანოტაციაც, რომელიც არაუმეტეს 150 სიტყვისგან შედგება. იგი ერთ გვერდზე თავსდება ქართულ და ინგლისურ ენებზე და თემის აქტუალობას, მიზნებს, ამოცანებს, საკვლევ ობიექტს, მიღებულ შედეგებსა და მეცნიერულ სიახლეს ასახავს.

როგორ მოვიხსენიოთ წყაროები ავტორი-თარიღის სტილით?

ინსტრუქცია ტექსტობრივი მითითების სტილს „ავტორი-თარიღის სტილს“ უწოდებს და დამატებითი ინფორმაციისთვის Chicago Author-Date-ის სახელმძღვანელოებსა და ქეით თურაბიანის სახელმძღვანელოს ასახელებს. ტექსტობრივ მითითებაში ავტორსა და თარიღს შორის სასვენი ნიშანი არ ისმება, თარიღი კი გვერდის ნომრისგან მძიმით გამოიყოფა.

გამოყენებული ლიტერატურის ნუსხა სათაურდება როგორც „ბიბლიოგრაფია“ (ან „გამოყენებული ლიტერატურა“), თავსდება ნაშრომის ბოლოს და ანბანის მიხედვით ლაგდება ავტორის (ან პირველ ადგილზე მითითებული პირის) გვარით. ჩანაწერის ელემენტების თანმიმდევრობაა: ავტორი, გამოცემის წელი, სათაური, სხვა ინფორმაცია გამოცემის შესახებ; ელემენტები ძირითადად წერტილებით გამოიყოფა (ნიმუში: ჯონსი, ადრიანი. 1998. წიგნის ბუნება: გამომცემლობა და ცოდნის შექმნის პროცესი. ჩიკაგო: ჩიკაგოს უნივ. გამომც.).

დამატებითი წესები ითვალისწინებს:

• ილუსტრაციები: ნაშრომში დასაშვებია მაქსიმუმ 10 ილუსტრაცია (EPS, PDF, TIFF ან JPEG ფორმატში, 300-1000 dpi გარჩევადობით, წარწერის შრიფტი Sylfaen, AcadNusx ან Times New Roman, მინიმუმ 9 ზომა).
• ერთეულები: ზომა-წონის აღსანიშნავად გამოიყენება საერთაშორისო SI სისტემა.
• წელთაღრიცხვა: გამოიყენება გრიგორიანული სტილი, ხოლო ძველი წელთაღრიცხვის მოვლენებისთვის - პეტავიუსის სისტემა ნულოვანი წლის გარეშე.

როგორ ფასდება საბაკალავრო ნაშრომი და რა წესით საჩივრდება შედეგი?

საბაკალავრო ნაშრომის მაქსიმალური შეფასება 100 ქულაა, რომელიც ხელმძღვანელის შუალედური შეფასებისა (მაქსიმუმ 60 ქულა) და საჯარო დაცვის კომისიის დასკვნითი ქულისგან (მაქსიმუმ 40 ქულა) შედგება. სტუდენტი დაცვაზე მხოლოდ პროგრამის კრედიტების სრულად ათვისების, პლაგიატზე დადებითი დასკვნისა და ხელმძღვანელისგან მინიმუმ 30 ქულის მიღების შემთხვევაში დაიშვება.

საჯარო დაცვის რეგლამენტი არაუმეტეს 15 წუთს მოიცავს. კომისიის შეფასება წევრთა ქულების საშუალო არითმეტიკულით გამოიყვანება, სადაც კომპეტენციის მინიმალური ზღვარი 21 ქულაა.

საბოლოო ქულა ჯამდება და სკალაზე ნაწილდება: დადებითი შეფასებებია A (91-100), B (81-90), C (71-80), D (61-70) და E (51-60). უარყოფითი შეფასებისას FX (41-50 ქულა) სტუდენტს დამოუკიდებელი მუშაობით დამატებით გამოცდაზე ერთხელ გასვლის უფლებას აძლევს, ხოლო F (40 ქულა და ნაკლები) საგნის ახლიდან შესწავლას ნიშნავს. ეს ინსტრუქციის მოქმედი ტექსტია; ჩაჭრის შემდეგ კონკრეტული პროცედურა ფაკულტეტზე დააზუსტე. ნაშრომის დადგენილ ვადაში ჩაუბარებლობაც ჩაჭრის საფუძველია.

შეფასების გასაჩივრება შედეგების გაცნობიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში დეკანის სახელზე დასაბუთებული განცხადების წარდგენითაა შესაძლებელი. საჩივარს დეკანის ბრძანებით შექმნილი კომისია განიხილავს. პლაგიატის კომისიის ან ფაკულტეტის საბჭოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება დასკვნის გაცნობიდან არაუგვიანეს 3 სამუშაო დღეში რექტორთან შეიძლება; რექტორი 3 დღეში დროებით სააპელაციო კომისიას ქმნის, რომლის გადაწყვეტილებაც საბოლოოა.

ხშირად დასმული კითხვები

სავალდებულოა თუ არა საბაკალავრო ნაშრომის მომზადება ყველა სტუდენტისთვის?

ნაშრომის მომზადებას საბაკალავრო საგანმანათლებლო პროგრამების მხოლოდ გარკვეული ნაწილი ითვალისწინებს. შესაბამისად, იგი ყველა მიმართულების სტუდენტისთვის სავალდებულო არ არის და მის აუცილებლობას კონკრეტული დარგობრივი კურიკულუმი განსაზღვრავს.

რა მოცულობის უნდა იყოს საბაკალავრო ნაშრომი?

ნაშრომის მოცულობა არანაკლებ 25 და არაუმეტეს 50 გვერდით (A4 ფორმატი) განისაზღვრება. ამასთან, უნივერსიტეტის ფაკულტეტებს უფლება აქვთ, საგანმანათლებლო პროგრამის სპეციფიკის გათვალისწინებით, გვერდების კონკრეტული ზღვარი ამ ჩარჩოს ფარგლებში თავად დაადგინონ.

რა ბედი ეწევა ნაშრომს, თუ პლაგიატის შემოწმებისას თანხვედრა 25%-ს გადააჭარბებს?

ტექნიკური ხასიათის ხარვეზის შემთხვევაში სტუდენტს ტექსტის შესასწორებლად არაუმეტეს 15 კალენდარული დღე ეძლევა. განმეორებითი შემოწმებისას მაჩვენებელი კვლავ თუ გადააჭარბებს 25%-ს, ფაკულტეტის საბჭო ნაშრომს დისკვალიფიცირებულად ცნობს ან გამოსასწორებლად დამატებით ვადას განსაზღვრავს.

რა მინიმალური ქულა უნდა მიიღოს სტუდენტმა დაცვაზე დასაშვებად?

დაცვაზე დასაშვებად სტუდენტმა ხელმძღვანელის შუალედურ შეფასებაში მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი უნდა გადალახოს: 60 შესაძლო ქულიდან არანაკლებ 30 ქულა. ამას ემატება პროგრამის სავალდებულო კრედიტების სრულად ათვისება და პლაგიატის კომისიის დადებითი დასკვნა.

როგორ ფორმდება ციტირება ტექსტში ავტორი-თარიღის სტილის მიხედვით?

ტექსტში წყაროს მითითებისას ფრჩხილებში ავტორის გვარი და გამოცემის წელი სასვენი ნიშნის გარეშე იწერება, ხოლო კონკრეტული გვერდი მძიმით გამოიყოფა, მაგალითად: [ჯონსი 1998, 623].

რა ვადებში შეიძლება შეფასების ან პლაგიატის კომისიის გადაწყვეტილების გასაჩივრება?

საბოლოო შეფასების გასაჩივრება შედეგის გაცნობიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში დეკანთანაა შესაძლებელი, ხოლო პლაგიატის კომისიის დასკვნის გასაჩივრება 3 სამუშაო დღის განმავლობაში რექტორის სახელზე სააპელაციო განცხადების შეტანით დაიშვება.