სამაგისტრო ნაშრომის დაწერა ბათუმის შოთა რუსთაველის უნივერსიტეტში

ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (ბსუ) სამაგისტრო ნაშრომის მომზადება და საჯარო დაცვა მკაცრ აკადემიურ და ტექნიკურ წესებს ექვემდებარება. წინამდებარე მოკლე მიმოხილვა 30-კრედიტიანი კვლევის მომზადების ეტაპებს, თემის შერჩევის ვადებს, გაფორმების სტანდარტებსა და ხელმძღვანელის როლს ასახავს. მასში ასევე პლაგიატის კონტროლის მექანიზმები, რეცენზირებისა და საჯარო დაცვის პროცედურები, შეფასების 100-ქულიანი სისტემა, უარყოფითი შედეგების (FX და F) მნიშვნელობა და მიღებული ქულების გასაჩივრების გზებია წარმოდგენილი.

რა არის სამაგისტრო ნაშრომი და როგორ ხდება მისი ხელმძღვანელობა?

სამაგისტრო ნაშრომი 30 კრედიტის მოცულობის მქონე დამოუკიდებელი, ინოვაციური კვლევაა, რომელიც თანამედროვე ლიტერატურის შესწავლასა და უახლესი მეთოდების გამოყენებას ეფუძნება. მაგისტრანტს კვლევის სწორად წარმართვაში შესაბამისი კვალიფიკაციისა და სამეცნიერო გამოცდილების მქონე ხელმძღვანელი ეხმარება, ხოლო ინტერდისციპლინური თემების შემთხვევაში შესაძლებელია თანახელმძღვანელის დანიშვნაც.

უნივერსიტეტის წესების თანახმად, სამაგისტრო ნაშრომმა სტუდენტის მიერ ჩატარებული დამოუკიდებელი კვლევის შედეგები უნდა ასახოს. კვლევის პროცესში მაგისტრანტმა უახლესი მეთოდებიც უნდა გამოიყენოს, ექსპერიმენტები ჩაატაროს ან შესაბამისი კვლევა აწარმოოს, არგუმენტირებული დასკვნები ჩამოაყალიბოს და აკადემიური კეთილსინდისიერების პრინციპები დაიცვას.

ამ პროცესში სტუდენტს თან სამეცნიერო ხელმძღვანელი მიჰყვება. ხელმძღვანელად ბსუ-ს აკადემიური ან სამეცნიერო პერსონალის, ასევე მოწვეული პირის დანიშვნაც არის შესაძლებელი. მთავარ პირობას კი მისი შესაბამისი კვალიფიკაცია, სფეროში კვლევის გამოცდილება (რაც სამეცნიერო პუბლიკაციებით დასტურდება) და დოქტორის აკადემიური ხარისხია. თუ საკვლევი თემატიკა რამდენიმე დარგს ან ქვედარგს მოიცავს, სტუდენტს შეიძლება სამეცნიერო თანახელმძღვანელიც დაენიშნოს, რაც კვლევის ორმხრივ ხელშეწყობას უზრუნველყოფს.

როგორ მტკიცდება თემა და რა წინაპირობაა საჭირო საჯარო დაცვისთვის?

სამაგისტრო თემასა და ხელმძღვანელს დარგობრივი დეპარტამენტის წარდგინებით ფაკულტეტის საბჭო სწავლების კონკრეტულ სემესტრში ამტკიცებს. საჯარო დაცვაზე გასასვლელად სტუდენტმა აუცილებლად უნდა შეასრულოს სავალდებულო სამეცნიერო აქტივობა, რაც მოიცავს მოხსენებით გამოსვლას სამეცნიერო კონფერენციაზე ან სამეცნიერო ნაშრომის გამოქვეყნებას.

თემისა და ხელმძღვანელის დამტკიცების ვადები საგანმანათლებლო პროგრამის ტიპზეა დამოკიდებული. ჩვეულებრივ სამაგისტრო პროგრამებზე ეს პროცესი სწავლების მე-3 სემესტრში მიმდინარეობს, ხოლო მასწავლებლის მომზადების ინტეგრირებულ საბაკალავრო-სამაგისტრო პროგრამაზე - მე-9 სემესტრში.

ხელმძღვანელს კვლევის პროცესში დიდი პასუხისმგებლობა აკისრია. იგი ვალდებულია დაეხმაროს მაგისტრანტს გეგმის შედგენაში, ბიბლიოგრაფიის მოძიებასა და დამუშავებაში. ხელმძღვანელი კვლევის მსვლელობას ეტაპობრივად ამოწმებს, საჭირო მითითებებს იძლევა, რეგულარულ კონსულტაციებს ატარებს და სტუდენტის სამეცნიერო სივრცეში ინტეგრაციას ხელს უწყობს.

საჯარო დაცვაზე დაშვებამდე სტუდენტმა აუცილებლად უნდა შეასრულოს წინაპირობა: წარადგინოს მინიმუმ ერთი მოხსენება საუნივერსიტეტო (ეროვნულ ან საერთაშორისო) სამეცნიერო კონფერენციაზე, ან გამოაქვეყნოს (ან გამოსაქვეყნებლად მიიღოს) სტატია, ნაშრომი ან თეზისი კონფერენციის მასალებში. ნაშრომის დასრულებისთანავე ხელმძღვანელი წერილობით დასკვნას დადგენილი N1 ფორმით ამზადებს.

როგორია ნაშრომის სავალდებულო სტრუქტურა და გაფორმების წესი?

სამაგისტრო ნაშრომი სტუდენტმა ბეჭდური და ელექტრონული სახით უნდა წარადგინოს, მისი მინიმალური მოცულობა კი 50 გვერდს შეადგენს. ტექსტი Sylfaen შრიფტით (ზომა 12, ინტერვალი 1,5) და გვერდის მინდვრების მკაცრი დაცვით უნდა გაფორმდეს, სადაც თითოეული სტრუქტურული კომპონენტი თავის კუთვნილ ადგილს იკავებს.

ტექნიკური სტანდარტების დაცვა სავალდებულოა. ნაშრომი A4 ფორმატის ფურცელზე იბეჭდება. გვერდის მინდვრები კი ასე ნაწილდება: მარცხენა მინდორი - 3 სმ, მარჯვენა მინდორი - 1,5 სმ, ზედა და ქვედა მინდვრები - 2-2 სმ.

სტრუქტურულად ნაშრომი თავფურცლით იწყება. მის ზედა ნაწილში იწერება უნივერსიტეტის სრული დასახელება: „საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი“, რომელიც ქვედა ნაწილისგან 2-3 სმ-ით გამოიყოფა. ამის შემდეგ, 1,5 ინტერვალის დაცვით, მიეთითება ფაკულტეტი, საგანმანათლებლო პროგრამა, სტუდენტის სახელი და გვარი, თემის სათაური და მისანიჭებელი აკადემიური ხარისხი. მარჯვენა მხარეს ხელმძღვანელის მონაცემები იწერება, ხოლო სულ ქვემოთ - ნაშრომის შესრულების ადგილი და წელი.

თავფურცელს მოსდევს სტუდენტის მიერ ხელმოწერილი განცხადება პლაგიატის არარსებობაზე. შემდეგ თავსდება ორენოვანი ანოტაცია (ქართულ და ინგლისურ ენებზე, თითოეული არაუმეტეს 300 სიტყვისა), სარჩევი, შესავალი, ძირითადი ტექსტი თავების მიხედვით, დასკვნა, ანბანურად დალაგებული გამოყენებული ლიტერატურის სია და, საჭიროებისამებრ, საილუსტრაციო მასალა.

როგორ მოწმდება ნაშრომი პლაგიატზე და რა ვადებია დასაცავი?

აკადემიური კეთილსინდისიერების დასაცავად ნაშრომი Moodle-ის პლატფორმაზე არაუგვიანეს მე-13 კვირისა იტვირთება, სადაც პირველად მოწმდება. თუ ნაშრომში დადგენილ ზღვარზე მეტი მსგავსება გამოვლინდება, სტუდენტს მისი გადამუშავების შესაძლებლობა ეძლევა, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი ნაშრომი უარყოფითი ნიშნით ფასდება და სტუდენტი იჭრება.

მუშაობის დასკვნით ეტაპზე ვადების დაცვა გადამწყვეტია. სწორედ მე-13 კვირაში ხდება ნაშრომის პირველადი ატვირთვა და მისი შემოწმება ანტიპლაგის სპეციალური პროგრამითა და ხელმძღვანელის მიერ. აკადემიური წესები დასაშვები მსგავსების პროცენტულ ზღვრებს მკაცრად განსაზღვრავს.

თუ პირველი შემოწმებისას მსგავსება 20%-დან 60%-მდე დიაპაზონშია, ხელმძღვანელი სისტემაში შენიშვნებს წერს, სტუდენტი კი ვალდებულია ტექსტი შეასწოროს და გადამუშავებული ვერსია არაუგვიანეს მე-14 კვირისა ატვირთოს. 20%-მდე მსგავსება დასაშვებია, თუმცა თუ განმეორებითი შემოწმებისას მსგავსება კვლავ აჭარბებს 20%-ს, ან თუ პირველივე შემოწმებისას 60%-ზე მეტი მსგავსება დაფიქსირდა, ნაშრომი ავტომატურად უარყოფითი შეფასებით „(F) ჩაიჭრა“ ფასდება.

არაუგვიანეს მე-15 კვირისა ხელმძღვანელი საბოლოო წერილობით დასკვნას (N1 ფორმა) ამზადებს, სადაც ნაშრომის თვისებებს აანალიზებს, პლაგიატის პროგრამის შედეგს მიუთითებს და საჯარო დაცვაზე დაშვების შესახებ საბოლოო პოზიციას აფიქსირებს.

როგორ მიმდინარეობს რეცენზირება, დაცვა და შეფასების პროცესი?

სამაგისტრო ნაშრომი 100-ქულიანი სისტემით ფასდება, რაც რეცენზენტის შეფასებისა (მაქსიმუმ 40 ქულა) და საჯარო დაცვის ქულისგან (მაქსიმუმ 60 ქულა) შედგება. დარგობრივი დეპარტამენტის მიერ დანიშნული რეცენზენტი და არანაკლებ სამი წევრისგან შემდგარი კომისია კვლევის დონეს, მეთოდების შესაბამისობასა და სტუდენტის პრეზენტაციის უნარს აფასებენ.

არაუგვიანეს მე-16 კვირისა დეპარტამენტის გადაწყვეტილებით შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე რეცენზენტი ინიშნება, რომელიც კვლევის ხელმძღვანელი ვერ იქნება. რეცენზენტი არაუგვიანეს მე-17 კვირისა წარადგენს დასკვნას (N2 ფორმა), სადაც ნაშრომის ხარისხს, აქტუალობასა და გამოყენებულ მეთოდებს დეტალურად აფასებს. პარალელურად, სტუდენტი არაუგვიანეს მე-17 კვირისა აკინძულ ნაშრომსა და მის ელექტრონულ ვერსიას CD დისკზე წარადგენს.

საჯარო დაცვის კომისია, რომელიც არანაკლებ სამი წევრისგან შედგება, რექტორის ბრძანებით არაუგვიანეს მე-17 კვირისა იქმნება. თავად დაცვა კი არაუგვიანეს მე-18 კვირისა ინიშნება. საჯარო დაცვაზე სტუდენტი პრეზენტაციის სახით წარადგენს თავის ნაშრომს, სადაც ყურადღებას თემის აქტუალობაზე, ამოცანებზე, გამოყენებულ მეთოდებსა და მიღებულ დასკვნებზე ამახვილებს.

საბოლოო შეფასება კომისიის წევრების მიერ დაწერილი ქულების საშუალო არითმეტიკულით გამოითვლება, სადაც რეცენზენტის შეფასებაც არის გათვალისწინებული. დოკუმენტი ორ უარყოფით შეფასებასა და მათ სამართლებრივ შედეგებს მკაფიოდ მიჯნავს:

როგორ მუშაობს გასაჩივრების (აპელაციის) მექანიზმი?

სტუდენტს უფლება აქვს შეფასების გაცნობიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში, ელექტრონული პორტალის საშუალებით, დასაბუთებული საჩივარი წარადგინოს. დეკანის ბრძანებით იქმნება სააპელაციო კომისია, რომელიც, ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად, ნაშრომის ხელმძღვანელს, რეცენზენტსა და დაცვის კომისიის წევრებს არ მოიცავს.

სააპელაციო პროცესი სტუდენტის უფლებების ობიექტურ დაცვას უზრუნველყოფს. საჩივრის მიღებიდან არაუგვიანეს მე-3 სამუშაო დღისა არანაკლებ 5 წევრისგან (მათ შორის თავმჯდომარე და მდივანი) შემდგარი სპეციალური კომისია იქმნება. კომისია განცხადებას მაქსიმუმ 5 სამუშაო დღის ვადაში განიხილავს.

განხილვისას კომისიას უფლება აქვს სხდომაზე ნაშრომის ხელმძღვანელი, პროგრამის ხელმძღვანელი და შეფასებაზე პასუხისმგებელი პირები მოიწვიოს. გადაწყვეტილება კი ხმათა უმრავლესობით მიიღება. სააპელაციო კომისიამ შეიძლება სამი სახის გადაწყვეტილება მიიღოს: ნაშრომი ხელახალი შეფასებისთვის დააბრუნოს, ნიშანი უცვლელად დატოვოს ან დაუსაბუთებელი განაცხადი განუხილველად დატოვოს. მიღებული გადაწყვეტილება მაგისტრანტს არაუგვიანეს 2 დღის ვადაში ეცნობება.

ხშირად დასმული კითხვები

რა არის სამაგისტრო ნაშრომის მინიმალური მოცულობა და ძირითადი ტექნიკური პარამეტრები?

სამაგისტრო ნაშრომის მოცულობა 50 გვერდზე ნაკლები არ უნდა იყოს. იგი A4 ფორმატში, Sylfaen შრიფტით (ზომა 12, ინტერვალი 1,5) უნდა გაფორმდეს. გვერდის მინდვრები კი მკაცრადაა განსაზღვრული: მარცხენა მინდორი - 3 სმ, მარჯვენა მინდორი - 1,5 სმ, ზედა და ქვედა მინდვრები კი - 2-2 სმ.

რა წინაპირობა უნდა შეასრულოს მაგისტრანტმა საჯარო დაცვაზე დასაშვებად?

მაგისტრანტმა ნაშრომის ან შესაბამისი დარგის თემატიკაზე მინიმუმ ერთი მოხსენება საუნივერსიტეტო (ეროვნულ ან საერთაშორისო) სამეცნიერო კონფერენციაზე უნდა წარადგინოს, ან მისი ნაშრომი კონფერენციის მასალებში უნდა დაიბეჭდოს (ან გამოსაქვეყნებლად იქნეს მიღებული).

რა ვადებში ხდება ნაშრომის ატვირთვა და პლაგიატზე პირველადი შემოწმება?

სტუდენტი ვალდებულია სამაგისტრო ნაშრომი Moodle-ის პლატფორმაზე შესაბამის სემესტრში, არაუგვიანეს მე-13 კვირისა ატვირთოს. პირველადი შემოწმება კი, როგორც სპეციალური ანტიპლაგის პროგრამით, ისე ხელმძღვანელის მიერ, ასევე არაუგვიანეს მე-13 კვირისა ხდება.

რა ხდება, თუ ნაშრომში 20%-დან 60%-მდე მსგავსება გამოვლინდება?

ასეთ შემთხვევაში ხელმძღვანელი Moodle-ის სისტემაში შესაბამის შენიშვნებს წერს, მაგისტრანტი კი ვალდებულია ტექსტი გადაამუშაოს და მისი გასწორებული ვერსია პლატფორმაზე არაუგვიანეს მე-14 კვირისა განმეორებით ატვირთოს.

რა შემთხვევაში ფასდება ნაშრომი უარყოფითი შეფასებით „F (ჩაიჭრა)“ პლაგიატის გამო?

ნაშრომი შეფასებით „(F) ჩაიჭრა“ იმ შემთხვევაში ფასდება, თუ პირველადი შემოწმებისას მასში 60%-ზე მეტი მსგავსება აღმოჩნდება, ან განმეორებითი შემოწმებისას სხვა მასალებთან 20%-ზე მეტი მსგავსება გამოვლინდება.

როდის იქმნება და ვინ შედის სააპელაციო კომისიის შემადგენლობაში?

სააპელაციო კომისია, საჩივრის მიღებიდან არაუგვიანეს მე-3 სამუშაო დღისა, დეკანის ბრძანებით იქმნება და მასში არანაკლებ 5 წევრი შედის. ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად, კომისიის წევრი ნაშრომის ხელმძღვანელი, რეცენზენტი ან დაცვის კომისიის წევრი ვერ იქნება.

შესაძლებელია თუ არა ნაშრომის დაცვის ვადის გახანგრძლივება?

დიახ, საპატიო მიზეზის არსებობისას (ბსუ-ს მხრიდან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შეუსრულებლობისას), ფაკულტეტის საბჭოს შუამდგომლობითა და აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, ნაშრომის შესრულებისა და დაცვის ვადა შეიძლება ერთი სემესტრით გახანგრძლივდეს, სტუდენტის დამატებითი ადმინისტრაციული რეგისტრაციის გარეშე.